- İki torbadan birincisine üzerinde 1,2,3,4,5,6,7,8
üzerinde 1, 2, 3, 4, 5 rakamlarının yazılı olduğu
5 top konuyor. Bu torbalardan birer top çekiliyor.
Çekilen bu iki topun üzerinde yazlı olan ra-
kamlarıin toplamının 5 olma olasıiliği kaçtır?
İki Torbadan Çekilen Topların Toplamının Olasılığı
KULLANILAN FORMÜL / KURAL:
ÇÖZÜM ADIMLARI:
Adım 1 — Tüm Olası Durumların (Örnek Uzay) Sayısını Bulma
Birinci torbada 8 farklı top, ikinci torbada ise 5 farklı top bulunmaktadır. Her iki torbadan bağımsız olarak birer top seçildiğinde oluşabilecek tüm ikili durumların sayısı çarpma yoluyla sayma kuralı ile hesaplanır:
Adım 2 — Toplamları 5 Yapan İstenen Durumları Belirleme
Birinci torbadan çekilen sayı x \in \{1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8\} ve ikinci torbadan çekilen sayı y \in \{1, 2, 3, 4, 5\} olsun. x + y = 5 şartını sağlayan (x, y) ikililerini listeleyelim:
- x = 1 için y = 4 \implies (1, 4)
- x = 2 için y = 3 \implies (2, 3)
- x = 3 için y = 2 \implies (3, 2)
- x = 4 için y = 1 \implies (4, 1)
x \ge 5 olduğunda y \le 0 olması gerekir; ancak ikinci torbada 0 veya negatif sayı bulunmadığı için başka bir durum yoktur.
İstenen durum sayısı:
Adım 3 — Olasılık Değerini Hesaplama
İstenen durum sayısını tüm olası durumların sayısına oranlayıp sadeleştirelim:
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
CEVAP: B — \frac{1}{10}
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
TEMEL KAVRAMLAR:
- Bağımsız Olayların Örnek Uzayı: Farklı kümelerden yapılan bağımsız seçimlerde toplam durum sayısı, eleman sayılarının çarpımı ile bulunur.
- Koşullu Eşleşme: Toplamı sabit bir değere eşitlemek için birinci değişken seçildiğinde, ikinci değişkenin torba sınırları içinde kalıp kalmadığı kontrol edilmelidir.
SIK YAPILAN HATALAR:
Hatalı Yaklaşım: (1, 4) ile (4, 1) durumlarını aynı sayarak toplam durumu 2 veya 3 olarak almak.
Doğru Yaklaşım: Toplar farklı torbalardan çekildiği için (1, 4) ile (4, 1) durumları birbirinden farklı ve bağımsız iki ayrı çıktıdır.
Bu soru tipinde toplamın 5 değil de en az 11 olma olasılığı sorulsaydı nasıl bir yol izlerdin, birlikte bakalım mı?
