6. (I) Uyku düzeni sorununu hallettiğiniz zaman hayatınızı düzene sokuyorsunuz. (II) Yatış ve kalkış zamanınızı ayarlamanız ayrıca bedeninizi de dinçleştiriyor. (III) Gün içerisindeki … (IV) Yapacağınız işlerde daha bir istekli oluyorsunuz. (V) Hangi işe girerseniz enerjik oluyorsunuz. (VI) Uyku, hayatımızın her alanında önemlidir.
ÇÖZÜM ADIMLARI:
Adım 1 — A Seçeneğini İncele (I)
I cümlesi genel giriş cümlesidir; ikinci paragrafı başlatmak için bağlayıcı bir niteklik taşımaz. Bu yüzden uygun değildir.
Adım 2 — B Seçeneğini İncele (II)
II cümlesi I cümlesinin hemen açıklaması niteliğindedir; paragraf bölümü burada yapılırsa II paragraf başı olmaz, I–II birlikte ilk paragrafı oluşturur. Tek başına ikinci paragraf başı olması zayıftır.
Adım 3 — C Seçeneğini İncele (IV)
IV cümlesi davranışsal bir sonuç (işlere istekli olma) sunar ve önceki cümmelerin sonuçlarını toparlayan, yeni bir paragrafı başlatabilecek niteliktedir.
Adım 4 — D Seçeneğini İncele (V)
V cümlesi IV ile aynı anlam alanının devamıdır; paragraf başı olarak kullanılabilir ama IV daha doğal bir geçiş noktasıdır.
Adım 5 — E Seçeneğini İncele (VI)
VI cümlesi genel bir vurgu/sonuç cümlesidir; paragraf bölünmesi için daha çok metnin sonunu işaretler, ikinci paragraf başı olmaya uygun değildir.
Adım 6 — Seçenek Karşılaştırması
C. IV — En uygun olan; sonuç/sonraki bölümün başı olarak doğal geçiş sağlar.
A. I — Giriş cümlesi, ikinci paragraf başı olamaz.
B. II — Açıklama cümlesi, paragraf başı olması zayıf.
D. V — IV kadar doğal başlangıç değil; daha çok devam cümlesi.
E. VI — Kapanış/özet niteliğinde, başlamaya uygun değil.
Adım 7 — Son Doğrulama
IV cümlesi, birinci paragraftaki neden-sonuç anlatımını tamamlayıp ikinci paragrafta yeni bir alt tema (enerji ve istek) başlattığı için en mantıklısıdır.
CEVAP: C) IV
7. (I) Gülümsemenin açtığı kalpler, beslediği gönüller, gösterdiği güzellikler saymakla bitmez. (II) Gülümseme bu güzelliklere neden olurken hayatı somurtarak geçirmenin bir anlamı yoktur. (III) Gülümseme, bedeni anlamda büyük getiriler sağlar. (IV) Vücudumuzun salgılayacağı mutluluk hormonu gülümseme ile daha da artar. (V) Kendimizde bir güç buluruz. (VI) Bu güç de her şeye yansır.
ÇÖZÜM ADIMLARI:
Adım 1 — A Seçeneğini İncele (II)
II cümlesi I cümlesinin devamı/sonucudur; ikinci paragraf başı olarak kullanılması anlamsal kopukluk yaratır.
Adım 2 — B Seçeneğini İncele (III)
III cümlesi gülümsemenin fizyolojik ve fayda yönünü başlatır; I–II genel değerleme, III–VI ise fizyolojik açıklamalar olarak ikinci paragraf için uygun başlangıçtır.
Adım 3 — C Seçeneğini İncele (IV)
IV cümlesi III’ün ayrıntısıdır; ikinci paragraf başı olabilir ama III başlattığı için IV tek başına paragraf başı olması daha zayıftır.
Adım 4 — D Seçeneğini İncele (V)
V, içsel güçten söz eden devam cümlesidir; paragraf başı olması bağlam olarak zayıf kalır.
Adım 5 — E Seçeneğini İncele (VI)
VI cümlesi sonuca vurgu yapan tamamlama cümlesidir; ikinci paragraf başı olmaktan çok paragraf sonu/özet işlevindedir.
Adım 6 — Seçenek Karşılaştırması
A. II — Devam/sonuç cümlesi, paragraf başı için uygun değil.
B. III — Fizyolojik faydaları anlatan yeni alt konuyu başlatır; en uygun başlangıç.
C. IV — III’ün detayına girer; tek başına başlatıcı değil.
D. V — Devam cümlesi, başlatıcı değil.
E. VI — Özet/kapanış, başlama için uygun değil.
Adım 7 — Son Doğrulama
III cümlesiyle metin, genel değerleme bölümünden (I–II) fayda/fizyoloji bölümüne geçer; bu yüzden ikinci paragraf III ile başlamalıdır.
CEVAP: B) III
8. (I) Güzel konuşmak sadece diksiyonun güzel olmasıyla sağlanacak bir şey değildir. (II) Ses tonu da bunun içerisindedir. (III) Hatta seçeceğiniz sözcükler bile güzel konuşup konuşmadığınız noktasında verilecek kararda etkilidir. (IV) Güzel konuşma, içeriğiyle bir bütündür. (V) Ne söylemek istediğiniz konuşmanın güzelliğini de etkiler. (VI) Bu yüzden içeriğe dikkat etmeliyiz.
ÇÖZÜM ADIMLARI:
Adım 1 — A Seçeneğini İncele (I)
I cümlesi metnin girişidir; ikinci paragraf başı olamaz.
Adım 2 — B Seçeneğini İncele (III)
III cümlesi diksiyon/ton/kelime seçimi örnekleri bölümüne devam eder; ancak IV ile birlikte içerik vurgusuna geçiş yapılabilir. III tek başına ikinci paragraf başı olmak için zayıftır.
Adım 3 — C Seçeneğini İncele (IV)
IV cümlesi “içeriğiyle bir bütün” diyerek konuyu yeni bir yönüyle toparlar ve ikinci paragrafın ana fikrini başlatmaya uygundur.
Adım 4 — D Seçeneğini İncele (V)
V cümlesi IV’ün açıklamasıdır; paragraf başı olarak kullanılabilir ama IV daha güçlü başlangıçtır.
Adım 5 — E Seçeneğini İncele (VI)
VI sonuca yönelik çağrıdır; paragraf başı olmaktan çok kapanış cümlesidir.
Adım 6 — Seçenek Karşılaştırması
A. I — Giriş, ikinci paragraf başı olamaz.
B. III — Devam cümlesi; başlatıcı değil.
C. IV — Konuyu “içerik” yönüne çekerek yeni paragrafı doğal şekilde başlatır.
D. V — IV’ün devamı; tek başına başlangıç zayıf.
E. VI — Kapanış cümlesi, başlangıç için uygun değil.
Adım 7 — Son Doğrulama
IV cümlesiyle metin, yüzeysel unsurlardan (diksiyon, ton, kelime) içerik vurgusuna geçer; bu geçiş ikinci paragrafı başlatır.
CEVAP: C) IV
9. (I) Seyirci olmak beraberinde birçok sorumluluğu da getirir. (II) Mesela bir tenis maçında seyircisiziniz sessiz olacağınız anları bilmelisiniz. (III) Eğer bir tiyatro oyununda seyirciyseniz temiz giyinmenizle fayda var. (IV) Bir futbol karşılaşmasında tribündeyseniz takımınızı son ana kadar desteklemeniz gerekir. (V) Bir bilardo maçını seyrediyorsanız bir dikkat ve sessiz olmanız gerekir. (VI) Bu sorumlulukların bazıları kişisel değişiklikler ister.
ÇÖZÜM ADIMLARI:
Adım 1 — A Seçeneğini İncele (I)
I cümlesi giriş ifadesidir; ikinci paragraf başı olamaz.
Adım 2 — B Seçeneğini İncele (II)
II cümlesi örneklerden biridir; ikinci paragraf başı olarak kullanılması akış bozar.
Adım 3 — C Seçeneğini İncele (IV)
IV de örneklemeye devam eden bir cümledir; paragraf başı olması anlamsal kopukluk yaratır.
Adım 4 — D Seçeneğini İncele (V)
V yine örnek devamesidir; başlatıcı değildir.
Adım 5 — E Seçeneğini İncele (VI)
VI cümlesi örnekleri genel bir sonuca bağlayan özet/sonuç cümlesidir; iki paragraf halinde ayırırken ikinci paragrafın başı olarak kullanılabilir (örnekler bitti, sonuç paragrafı başlar).
Adım 6 — Seçenek Karşılaştırması
A. I — Giriş, ikinci paragraf başı değil.
B. II — Örnek, başlama için uygun değil.
C. IV — Örnek, başlama için uygun değil.
D. V — Örnek devamı, başlama için uygun değil.
E. VI — Örnekleri toparlayıp sonuç/özet cümlesi olarak ikinci paragrafı başlatır.
Adım 7 — Son Doğrulama
VI ile metin örnek listesinden çıkarak sorumlulukların niteliği üzerine geçen yeni paragrafı açar; bu yüzden VI en uygun başlangıçtır.
CEVAP: E) VI
10. (I) Sabah erken kalkmak birçok sorunu da ortadan kaldırır. (II) Öncelikle günün büyük bir bölümü size kalacağı için zaman sorununuzu çözmüş olursunuz. (III) Dinç olacağınız için tembellik de yapamazsınız. (IV) Erken kalkmak herkesin yapabileceği bir şey değildir. (V) Erken kalkmak için güçlü bir irade gerekir de ondan. (VI) Erken kalkmayı alışkanlık haline getirirseniz de her şey yoluna girecektir.
ÇÖZÜM ADIMLARI:
Adım 1 — A Seçeneğini İncele (II)
II cümlesi I’in yararını açıklar; ikinci paragraf başı olması akış açısından uygun değil.
Adım 2 — B Seçeneğini İncele (III)
III de yararların devamıdır; ikinci paragraf başı olmaya uygun değildir.
Adım 3 — C Seçeneğini İncele (IV)
IV cümlesi erken kalkmanın zorluklarına değinen yeni bir alt fikir başlatır; bu nedenle ikinci paragrafı başlatmak için uygun bir noktadır.
Adım 4 — D Seçeneğini İncele (V)
V, IV’ün gerekçesini verir; IV ile birlikte ikinci paragrafı oluşturur ama V tek başına başlangıç için IV kadar güçlü değildir.
Adım 5 — E Seçeneğini İncele (VI)
VI bir çözüm/alışkanlık önerisidir; paragraf başı olabiliyorsa da IV ile başlayıp VI ile bitirmek daha mantıklıdır.
Adım 6 — Seçenek Karşılaştırması
A. II — Yararı açıklayan cümle, ikinci paragraf başı değil.
B. III — Yararı sürdüren cümle, başlama için uygun değil.
C. IV — Zorluk/karşıt görüşü başlatarak yeni paragraf için en uygun başlangıç noktası.
D. V — IV’ün açıklaması; tek başına başlangıç zayıf.
E. VI — Çözüm cümlesi; başlangıçtan sonra gelir.
Adım 7 — Son Doğrulama
Metin I–III ile avantajları sıraladıktan sonra IV ile zorlukları tartışmaya geçer; bu geçiş ikinci paragrafı IV ile başlatmayı gerektirir.
CEVAP: C) IV
Başka soruların olursa sormaktan çekinme! 