- Aşağıdakilerden hangisi, Tevhid-i Tedrisat Kanunu’nun
uygulamasının yarattiğı sonuçlarından biri değildir?
A) Medreselerin kapatılması
B) Eğitim ve öğretimin laikleştirilmesi
C) Eğitimin tek merkezden yönetilmesi
(D) Eğitim ve öğretimin birbirinden ayrılması
E) Yabancı okulların açılması
Tevhid-i Tedrisat Kanunu’nun Sonuçları
ÇÖZÜM ADIMLARI:
Adım 1 — A Seçeneğinin Analizi (Medreselerin kapatılması)
3 Mart 1924 tarihinde kabul edilen Tevhid-i Tedrisat Kanunu gereğince Türkiye sınırları içindeki bütün eğitim kurumları Millî Eğitim Bakanlığına (Maarif Vekâleti) bağlanmıştır. Bu kanunun doğal ve doğrudan bir sonucu olarak 11 Mart 1924’te medreseler kapatılmış ve eğitimde ikiliğe son verilmiştir. Dolayısıyla bu ifade yasanın sonuçlarından biridir.
Adım 2 — B Seçeneğinin Analizi (Eğitim ve öğretimin laikleştirilmesi)
Medreselerin kapatılması, dinî temelli geleneksel ders programlarının yerini çağdaş, akılcı ve pozitif bilimlere dayalı müfredatın alması eğitim sisteminin laikleşmesini sağlamıştır. Bu nedenle laikleşme kanunun temel sonuçlarındandır.
Adım 3 — C Seçeneğinin Analizi (Eğitimin tek merkezden yönetilmesi)
Kanunun 1. maddesinde yer alan “Türkiye dâhilindeki bütün mektepler Maarif Vekâletine bağlanmıştır” hükmüyle, farklı kurum ve vakıflara bağlı okullar tek bir merkezde toplanmıştır. Bu durum yönetimin tek merkezden yürütülmesini sağlamıştır.
Adım 4 — D Seçeneğinin Analizi (Eğitim ve öğretimin birbirinden ayrılması)
Tevhid-i Tedrisat kelime anlamı olarak “Öğretimin Birliği / Birleştirilmesi” demektir. Bu kanunun temel varoluş amacı; mektep-medrese, askerî-sivil veya yerli-yabancı şeklindeki eğitim ayrılıklarını ve çok başlılığı sonlandırıp eğitimi bütünleştirmektir. Eğitim ve öğretimin birbirinden ayrılması değil, tam aksine tek bir çatı altında birleştirilmesi söz konusudur. Dolayısıyla bu ifade kanunun amacıyla ve sonuçlarıyla taban tabana zıttır.
Adım 5 — E Seçeneğinin Analizi (Yabancı okulların durumu)
Yabancı okullar Osmanlı döneminden beri faaliyet göstermekteydi; yasa sonrasında bu okullar kapatılmamış ancak tamamı Türk Millî Eğitim sistemine ve denetimine bağlanmıştır. D seçeneğindeki ifade ise kanunun felsefi tanımına doğrudan ters düşmektedir.
Adım 6 — Seçenek Karşılaştırması
A. Medreselerin kapatılması — Kanunun getirdiği doğrudan bir sonuçtur.- B. Eğitim ve öğretimin laikleştirilmesi — Kanunun en temel hedeflerinden ve sonuçlarındandır.
- C. Eğitimin tek merkezden yönetilmesi — Maarif Vekâletine bağlanmanın açık bir sonucudur.
D. Eğitim ve öğretimin birbirinden ayrılması — Tevhid (birlik) ilkesine tamamen aykırıdır; sonuçlar arasında yer almaz.- E. Yabancı okulların açılması — Kanun yabancı okulların açılmasını değil, denetlenmesini düzenlemiştir ancak D seçeneği kavramsal olarak kesinlikle yanlıştır.
Adım 7 — Son Doğrulama
Tevhid-i Tedrisat Kanunu eğitim sistemindeki ikilikleri ortadan kaldırarak ulusal, çağdaş ve birleşik bir eğitim modeli oluşturmayı amaçlar. Bu nedenle eğitim ve öğretimi birbirinden ayıran değil, birleştiren bir reformdur.
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
CEVAP: D) Eğitim ve öğretimin birbirinden ayrılması
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
Tevhid-i Tedrisat Kanunu’nun Atatürk ilkeleriyle (özellikle Milliyetçilik ve Laiklik) olan ilişkisini ve KPSS’de sıkça sorulan diğer maddelerini detaylandırmamı ister misiniz?