Uyarılan bir kasın bir kez kasılıp gevşeyerek eski halini almasına kas sarsı denir. Aşağıda bu durumun grafiği gösterilmiştir.
Kas sarsı ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?
A) X ile gösterilen bölge kas tonusunu ifade eder.
C) b ile c arası, kasılmanın başladığı an ile gevşemenin başladığı an arasındaki süreyi ifade eden kasılma evresidir.
E) Gevşeme evresi, kasılma evresinden uzun sürer.
Çizgili Kaslarda Kas Sarsı (Sarsıca) Evreleri
KULLANILAN FORMÜL / KURAL: Çizgili bir kasın tek bir uyarıyla uyarılıp kasılması ve tekrar gevşeyerek eski durumuna dönmesine kas sarsı (sarsıca) denir. Kas sarsı sırasıyla gizli (latent) evre, kasılma evresi, gevşeme evresi ve ardından gelen dinlenme evresi olmak üzere evrelerden oluşur.
ÇÖZÜM VE SEÇENEK ANALİZİ
Grafikte verilen zaman aralıkları ve evreler incelendiğinde:
- a-b aralığı (0 - 0{,}01\text{ s}): Gizli (latent) evre
- b-c aralığı (0{,}01 - 0{,}05\text{ s}): Kasılma evresi (0{,}04\text{ s})
- c-d aralığı (0{,}05 - 0{,}10\text{ s}): Gevşeme evresi (0{,}05\text{ s})
- d anından sonrası: Kasın tekrar uyarılıncaya kadar beklediği dinlenme evresidir.
Seçeneklerin değerlendirilmesi:
- A) Doğru: İskelet kasları dinlenme hâlindeyken bile hafif kasılıdır; grafikte taban çizgisinin sıfırdan yukarıda kalmasını sağlayan X değeri kas tonusunu gösterir.
- B) Doğru: a-b aralığı, kasın uyarıldığı an ile boyunun kısalmaya başladığı an arasındaki gizli evredir.
- C) Doğru: b-c aralığı, kasılmanın başlayıp maksimum boyuta ulaştığı ve gevşemenin başladığı ana kadar geçen kasılma evresidir.
- D) Yanlış: c-d aralığı kasın gevşeyerek eski hâline döndüğü gevşeme evresidir; dinlenme evresi ise gevşeme tamamlandıktan (d noktasından) sonraki süreci kapsar.
- E) Doğru: Gevşeme evresi (0{,}10 - 0{,}05 = 0{,}05\text{ s}), kasılma evresinden (0{,}05 - 0{,}01 = 0{,}04\text{ s}) daha uzun sürer.
CEVAP: D) c ile d arası, kasın gevşeyerek eski hâline dönmesine kadar geçen süreyi ifade eden dinlenme evresidir.
SINAV NOTU / PÜF NOKTASI: Kas sarsında c-d aralığı gevşeme evresi olarak adlandırılır. Kasın gevşedikten sonra yeni bir uyarı gelene kadar kas tonusunu koruyarak beklediği süreç ise dinlenme evresidir. Ayrıca hem kasılma hem de gevşeme evresinde ATP harcanır.