usseau insanin yalnızca kendisi icin yararl olanı heder
gósteren güdülerin üstesinden gelebildiğinde özgürlüğu-
nủ gerçekleştirdiğini düşünmektedir. Bu kuramsal çerçe-
veye göre insan güdülerini baskalarıyla sözleşerek kurdu-
ğu toplum için bastırmaktadır. Eğer bireyin başkalarınin
yararini gözetmesi -bu sonunda kendi yararını gözetmesi
demek olsa da- toplumsal yaşamin temel koşulu olarak
görülüyorsa, burada özgeci ikelere dayanan bir kurgula-
ma yapıldiğı çok açıktır.
Buna göre Rousseau’nun aşağıdakilerden hangisini
savunması baklent
AY Insanın doğal yanının ideal bir düzene engel kildığını
B) Bireyin, genel istenci içselleştirerek toplumsallaşabile-
ceğini
CKendiliğinden var olan devletin, insanları bir arada ya-
şattıiğını
D) Birey-devlet ilişkisinde devleti öncelemek gerektiğini
EY Amaca giden yolda her şeyin mübah olduğunu
Rousseau, bireyin genel istenci içselleştirerek toplumla uyumlu hâle gelebileceğini savunur. Ona göre insan, kişisel çıkar yerine ortak iyiyi gözetmeyi öğrendiğinde gerçek özgürlüğe yaklaşır.
Doğru cevap: B) Bireyin, genel istenci içselleştirerek toplumsallaşabileceğini
Neden B doğru?
Metinde, insanların kendi yararlarını aşarak başkalarının yararını da gözetmesi gerektiği vurgulanıyor. Bu, Rousseau’nun toplumsal sözleşme ve genel istenç anlayışıyla örtüşür. Yani birey, yalnızca bireysel arzularına göre değil, ortak yarara göre davranarak toplumsallaşır.
Diğer seçenekler neden yanlış?
A) Rousseau insanın doğal yanını tamamen “ideal düzene engel” olarak görmez; asıl mesele doğal bencilliğin aşılmasıdır.
C) Devletin kendiliğinden var olduğu düşüncesi Rousseau’ya ait değildir.
D) Rousseau devleti bireyin üstünde mutlak biçimde önceleyen bir anlayış savunmaz; esas olan toplum sözleşmesi ve genel istençtir.
E) “Amaca giden yolda her şey mübahtır” anlayışı Rousseau’nun değil, daha çok sonuç odaklı/araççı bir yaklaşımdır.
Kısa ipucu
Rousseau sorularında genellikle şu ifadeleri ara:
Genel istenç
Toplum sözleşmesi
Ortak yarar
Gerçek özgürlük
Cevap: B
Başka soruların olursa sormaktan çekinme!
Bu konuyla ilgili başka bir örnek ister misin?
Adım 1 — Sorunun ana fikrini anlamak
Rousseau’ya göre insan, yalnızca kendisi için yararlı olanı değil, başkalarıyla sözleşerek kurduğu toplumun yararını da gözetir. Bu, bireyin kendi içindeki güdüleri bastırarak toplumsallaşması anlamına gelir.
Adım 2 — Seçenekleri incelemek
A şıkkı: “İnsanın doğal yanının ideal bir düzene engel kıldığını” savunması Rousseau’nun temel görüşlerine uygundur çünkü onun sosyal sözleşme anlayışında insanın doğası ile toplum arasındaki çatışma önemlidir.
B şıkkı: “Bireyin genel istenci içselleştirerek toplumsallaşabileceği” ifadesi Rousseau’nun genel irade (volonté générale) kavramına uyuyor ve sosyal düzenin temeli olarak görülür.
C şıkkı: “Kendiliğinden var olan devletin insanları bir arada yaşattığını” ifadesi Rousseau’nun fikirleriyle bağdaşmaz çünkü Rousseau doğrudan ve organik bir devlet varlığını değil, sözleşmeyle kurulan devleti savunur.
D şıkkı: “Birey-devlet ilişkisinde devleti öncelemek gerektiği” yaklaşımı Rousseau’nun birey özgürlüğüne verdiği önemle çelişir.
E şıkkı: “Amaca giden yolda her şeyin mübah olduğu” görüşü Rousseau’nun etik anlayışına aykırıdır.
Adım 3 — Doğru şıkkı belirlemek
Soruda özellikle “bireyin başkalarının yararını gözetmesi ve genel isteği içselleştirmesi” vurgulanmış. Bu Rousseau’nun B şıkkındaki “Bireyin, genel istenci içselleştirerek toplumsallaşabileceği” görüşüne tam uygundur.
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━ Cevap: B şıkkı — Bireyin, genel istenci içselleştirerek toplumsallaşabileceğini
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
Temel Kavramlar:
Genel İradenin İçselleştirilmesi: Bireyin toplumun ortak menfaatini benimseyip, kendi özel çıkarlarını ona göre ayarlamasıdır.
Sosyal Sözleşme: Bireylerin karşılıklı anlaşma ile toplumu ve devleti oluşturması.
Özgürlük: Rousseau’ya göre özgürlük sadece bireysel çıkarların peşinde koşmak değil, toplumsal yararı gözeterek hareket etmektir.
Sık Yapılan Hata: Doğal Hali Savunmak
Yanlış: Rousseau’nun insanın doğal halini (doğa durumu) ideal gördüğünü düşünmek.
Doğru: Rousseau, doğal halin toplum düzenine engel olduğunu belirtir ve sosyal sözleşmeyle düzene vurgu yapar.
Çözüm Adımları:
Cevap: B şıkkı — Bireyin, genel istenci içselleştirerek toplumsallaşabileceğini
Temel Kavramlar:
Sık Yapılan Hata: