E) 3
ve 24
1olduğuna göre, x.y çarpımı kaçtır?
A) 1
a = 272
b =g48
C = 524
B) 5
C) 15
D) 40
A)c<a<b B) c<b<a
Ej 45
olduğuna göre, a, b ve c sayılarinin siralaması
aşağıdakilerden hangistdir?
C) b<c<a
Üslü İfadeler ve Sıralama Sorularının Çözümü
Görselde iki farklı soru bulunmaktadır. Her iki soruyu da adım adım inceleyerek çözelim.
Soru 1: Üslü Denklemlerde x.y Çarpımı
Görseldeki ilk soru şu şekildedir:
\frac{4^y}{2^x} = \frac{1}{2} ve 2^x - 4^y = \frac{1}{64} olduğuna göre, x \cdot y çarpımı kaçtır?
KULLANILAN FORMÜLLER:
- a^n \cdot a^m = a^{n+m}
- \frac{a^n}{a^m} = a^{n-m}
- (a^n)^m = a^{n \cdot m}
- a^{-n} = \frac{1}{a^n}
ÇÖZÜM ADIMLARI:
Adım 1 — Değişken Dönüştürme
Denklemlerde ortak olan ifadeleri sadeleştirelim. 4^y ifadesini 2 tabanında yazarsak:
4^y = (2^2)^y = 2^{2y} olur.
Adım 2 — Birinci Denklemi Düzenleme
\frac{2^{2y}}{2^x} = 2^{-1}
2^{2y-x} = 2^{-1} ise üsler birbirine eşittir:
2y - x = -1 \Rightarrow x - 2y = 1 (Denklem 1)
Adım 3 — İkinci Denklemi Düzenleme
2^x - 2^{2y} = \frac{1}{64}
\frac{1}{64} = 64^{-1} = (2^6)^{-1} = 2^{-6}
2^x - 2^{2y} = 2^{-6}
Burada Adım 2’den gelen x = 2y + 1 bilgisini yerine koyalım:
2^{2y+1} - 2^{2y} = 2^{-6}
2 \cdot 2^{2y} - 1 \cdot 2^{2y} = 2^{-6}
2^{2y} = 2^{-6}
Buradan 2y = -6 \Rightarrow y = -3 bulunur.
Adım 4 — x Değerini Bulma
x - 2y = 1 denkleminde y = -3 yazarsak:
x - 2(-3) = 1
x + 6 = 1 \Rightarrow x = -5 bulunur.
Adım 5 — x.y Çarpımını Hesaplama
x \cdot y = (-5) \cdot (-3) = 15
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
CEVAP: 15 (C Seçeneği)
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
Soru 2: Üslü Sayılarda Sıralama
Görseldeki ikinci soru şu şekildedir:
a = 2^{72}, b = 3^{48}, c = 5^{24} sayılarını sıralayınız.
KULLANILAN YÖNTEM: Üsleri eşitleyerek tabanları karşılaştırma.
ÇÖZÜM ADIMLARI:
Adım 1 — Üslerin En Büyük Ortak Bölenini (EBOB) Bulma
Üslerimiz: 72, 48 ve 24.
EBOB(72, 48, 24) = 24. Tüm sayıları 24 parantezinde yazacağız.
Adım 2 — Sayıları Düzenleme
- a: 2^{72} = 2^{3 \cdot 24} = (2^3)^{24} = \mathbf{8^{24}}
- b: 3^{48} = 3^{2 \cdot 24} = (3^2)^{24} = \mathbf{9^{24}}
- c: 5^{24} = \mathbf{5^{24}}
Adım 3 — Karşılaştırma
Üsler eşitlendiğine göre (24), tabanı küçük olan sayı daha küçüktür.
5 < 8 < 9 olduğu için sıralama:
c < a < b şeklindedir.
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
CEVAP: c < a < b (A Seçeneği)
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
TEMEL KAVRAMLAR:
1. Üslü Denklemler
- Tanım: Bilinmeyenin üs olarak bulunduğu denklemlerdir.
- Bu problemde: Tabanlar 2’ye eşitlenerek üsler arasında doğrusal denklemler kurulmuştur.
2. Üslü Sayılarda Sıralama
- Tanım: Üslü sayıları karşılaştırmak için ya tabanlar ya da üsler eşitlenir.
- Bu problemde: Üsler 24 sayısında eşitlenerek taban kıyaslaması yapılmıştır.
SIK YAPILAN HATALAR:
Üsleri Toplamak
- Yanlış: İkinci soruda tabanları çarpmaya çalışmak.
- Doğru: Üsleri EBOB yardımıyla eşitlemek.
- Neden: Üsler çok büyük olduğunda doğrudan hesaplama yapmak imkansızdır, bu yüzden ortak bir kuvvete indirgenmelidir.
