Üslü Denklemlerde Taban Eşitleme ve x Değerini Bulma

olduğuna göre, x kaçtir?
A)-3
B)-2 C) 1
D) 2
E) 3

Üslü Denklemlerde Taban Eşitleme ve x Değerini Bulma

:light_bulb: KULLANILAN FORMÜL / KURAL:

  1. Üslü İfade Dönüşümü: (\frac{a}{b})^n = (\frac{b}{a})^{-n}
  2. Üstün Üssü: (a^n)^m = a^{n \cdot m}
  3. Taban Eşitliği: a^n = a^m \implies n = m (Tabanlar aynıysa üsler eşittir)

:brain: ÇÖZÜM ADIMLARI:

Adım 1 — Tabanları Ortak Bir Üslü Sayı Olarak Yazma
Sorudaki rasyonel sayıları aynı tabanda birleştirelim:

  • \frac{4}{25} = \frac{2^2}{5^2} = (\frac{2}{5})^2
  • \frac{125}{8} = \frac{5^3}{2^3} = (\frac{5}{2})^3

Adım 2 — Denklemi Aynı Taban Cinsinden Düzenleme
Şimdi bu değerleri ana denklemde yerine koyalım:

((\frac{2}{5})^2)^{x+1} = ((\frac{5}{2})^3)^{x-4}

Sol tarafın tabanı \frac{2}{5}, sağ tarafın tabanı \frac{5}{2}. Sağ tarafı ters çevirerek tabanları eşitleyelim (üs işaret değiştirir):

(\frac{2}{5})^{2(x+1)} = (\frac{2}{5})^{-3(x-4)}

Adım 3 — Üsleri Eşitleyerek Denklemi Çözme
Tabanlar eşitlendiğine göre üsleri birbirine eşitleyebiliriz:

2(x+1) = -3(x-4)

Parantezleri dağıtalim:

2x + 2 = -3x + 12

Bilinenleri bir tarafa, bilinmeyenleri diğer tarafa toplayalım:

2x + 3x = 12 - 2
5x = 10
x = 2

━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
:white_check_mark: CEVAP: D) 2
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━

:bullseye: TEMEL KAVRAMLAR:

1. Üslü Sayılarda Pay ve Payda Yer Değişimi

  • Tanım: Bir rasyonel sayının payı ve paydası yer değiştirdiğinde üssün işareti değişir.
  • Bu problemde: (\frac{5}{2})^3 ifadesini (\frac{2}{5})^{-3} şeklinde yazarak taban eşitliği sağladık.

2. Üstün Üssü Kuralı

  • Tanım: Bir üslü sayının tekrar üssü alındığında üsler çarpılır.
  • Bu problemde: 2 ile (x+1)'i, -3 ile (x-4)'ü çarptık.

:warning: SIK YAPILAN HATALAR:

:cross_mark: İşaret Hatası

  • Yanlış: Sağ tarafı ters çevirirken üssü pozitif bırakmak: 3(x-4).
  • Doğru: Ters çevirme işlemi yapıldığında üs mutlaka eksi ile çarpılmalıdır: -3(x-4).
  • Neden Yanlış: Tabanlar birbirinin çarpmaya göre tersiyse üsler birbirinin zıt işaretlisi olmalıdır.

Bu tür üslü denklem sorularında tabanları \frac{2}{5} yerine 0,4 gibi ondalık sayılara çevirerek de işlem yapabileceğimizi biliyor muydun? Benzer bir ondalık sayı sorusu çözmemi ister misin?