Ulkemizde zeytin, Ege ve Akdeniz kiyılarında bol- ca yetiştirilir. Bu yerlerde sebze yemekleri genellik- le zeytinyağı kullanlarak yapılir. Zeytinyağlı börülce. zeytinyağgli enginar, zoytinyağlh biber dolması, kabak çiçeği doiması, doniz börülcesi Ege ve Akdeniz kıyı- larnda sikça yapılan yermeklere ömaktir. Dağlik araziye sahip olrnası ve iklim koşullarnin uygun olmamasI nedeniyle Erzurum ve Kars çevre sinde tanm yeterince golişmemiştir. Bu yerlerde hay vancılik insanların temel geçirn kaynağıdır. Bu neden- le Erzurum ve Kars cevresinde yaşayan insanlarn beslenme alişkanliklarında kırmızı ct önemli yer tutar. Erzurum’a özgü olan caã kebabı oldukça meşhurdur. Cağ kebabı, etin yatik bir siş üzerinde 0durn atoşinde pişirimesiyle hazırlanır. Zeytinyağlh börülce Verilen bu bilgilere göre aşağıdaki yargılardan hangisine ulaşılabilir? Caă Kebabt A) Bölgelerin doğal ortam özellikleri insanların giyim tarzlarını elkilemiştir. B) Yaşanılan coğrafya insanlarin beslenme alışkanliklarını etklilemektodir. C) Zeytinyağı ve sebze üretiminin olduğu bölgelerde kırmızı et tüketimi azdır. D) Insanların sosyo-ekonomik gelir düzeyleri yemek kültürünü şekillendinektedir. aybe horon, ka Geçmişte karsilama vb. oyunlar oy- akrabalara gl nlarda a ramlaşdtrd. Eleri en di2arnler yapıhrdt ile büvüklerine ve Taflodan hareketle CGepnişte beniz 13 vas Teknaloi ĞI senlikte kizlarına Damal Bebeği alan anne: Damal Bebeğinin hikayesn kir düğünû şeklinde 2-3 gůn slDugün gel B Gaçnişte yapilan kültürel sten güninüze oi kütürümüzün bozu asağıdaki yargtlardan Doğa Tarihi Mekân a: KUirel unsurlar siireklidir ancak zaman icinde e dejgjm Terini Eser Geçiste n yatza oode Yüz yüze, be Şarak yeNa hayauoza faaliyetler günümüzde y gà salo pilmaktar n hangisine ulas insanlar geleneklerinden koom bozulmasına neden olmustu Ri Denizll Pamukkale Travertanleri 9) Rize Ayder Yaylasi CiKarabük Safranbolu Evieri yapls Doğada insan eli değmeden o Geçmiste yaşams insan toplu alanlardir G Nerşehir Peribacaları Geçmis uygarliklardan kała Verilen bilgilere göre aşağıdakilerdern hangisi Doğ DO Ta
SORU:
Verilen bilgiler ışığında aşağıdaki yargılardan hangisine ulaşılabilir?
A) Bölgelerin doğal ortam özellikleri insanların giyim tarzlarını etkilemiştir.
B) Yaşanılan coğrafya insanların beslenme alışkanlıklarını etkilemektedir.
C) Zeytinyağı ve sebze üretiminin olduğu bölgelerde kırmızı et tüketimi azdır.
D) İnsanların sosyo-ekonomik gelir düzeyleri yemek kültürünü şekillendirmektedir.
KULLANILAN KURAL / FORMÜL:
Metin analizi ve sebep-sonuç ilişkisi kurma.
ÇÖZÜM ADIMLARI:
Adım 1 — Metindeki Bilgileri İncele
Ege ve Akdeniz kıyılarında zeytin ve sebzeler bolca yetişir, zeytinyağı kullanılır.
Erzurum ve Kars’ta tarım gelişmemiştir, hayvancılık gelişmiştir. Kırmızı et beslenmede önemlidir.
Cağ kebabı Erzurum’a özgü, kırmızı et ile yapılır.
Adım 2 — Seçenekleri Tek Tek Değerlendir
A şıkkı: Metinde giyim tarzlarından bahsedilmemiş, sadece beslenme vurgulanmış. Bu nedenle bu yargıya ulaşılamaz.
B şıkkı: Coğrafya ve iklim şartları tarımı ve hayvancılığı etkileyerek beslenme alışkanlıklarını belirlemiş. Bu bilgi metinde açıkça belirtilmiş.
C şıkkı: Metinde zeytinyağı ve sebze üretiminin olduğu yerlerde kırmızı etin az tüketildiği doğrudan söylenmemiş. Sadece farklı beslenme biçimleri verilmiş, kırmızı et tüketiminin azlığı kesin değil.
D şıkkı: Metinde sosyo-ekonomik gelir düzeyinden bahsedilmemiş; bu yargıya varılamaz.
Adım 3 — Doğru Yargıyı Belirle
B şıkkı, metindeki doğrudan bilgiye dayandığı için doğrudur.
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━ CEVAP: B) Yaşanılan coğrafya insanların beslenme alışkanlıklarını etkilemektedir.
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
Başka soruların olursa sormaktan çekinme!
Bu konuyla ilgili başka bir örnek ister misin?
SORU:Verilen bilgilere göre aşağıdaki yargılardan hangisine ulaşılabilir?
ÇÖZÜM ADIMLARI:
Adım 1 — A Seçeneğini İncele
A) Bölgelerin doğal ortam özellikleri insanların giyim tarzlarını etkilemiştir.
Metinde giyim ile ilgili hiçbir bilgi yoktur.
Sonuç: Bu yargıya metinden ulaşılmaz.
Adım 2 — B Seçeneğini İncele
B) Yaşanılan coğrafya insanların beslenme alışkanlıklarını etkilemektedir.
Metinde Ege ve Akdeniz kıyılarında zeytin ve zeytinyağıyla yapılan sebze yemekleri sık olduğu; Erzurum ve Kars’ta ise dağlık arazi ve iklim nedeniyle tarım gelişmemiş, hayvancılık (kırmızı et) beslenmede önemli yer tutar.
Bu bilgiler doğrudan coğrafyanın (doğal ortamın) beslenme alışkanlıklarını etkilediğini gösterir.
Adım 3 — C Seçeneğini İncele
C) Zeytinyağı ve sebze üretiminin olduğu bölgelerde kırmızı et tüketimi azdır.
Metin bu bölgelerde kırmızı et tüketiminin az olduğunu açıkça belirtmez; yalnızca sebze ve zeytinyağlı yemeklerin sık yapıldığını söyler.
Dolayısıyla bu kesin sonuca varılamaz.
Adım 4 — D Seçeneğini İncele
D) İnsanların sosyo-ekonomik gelir düzeyleri yemek kültürünü şekillendirmektedir.
Metinde sosyo-ekonomik gelir ile ilgili bilgi yoktur; bu nedenle bu yargıya ulaşılamaz.
Adım 5 — Seçenek Karşılaştırması A. Bölgelerin doğal ortamı giyimle ilgili bilgi vermediği için YANLIŞ. B. Coğrafyanın beslenmeyi etkilediğine dair doğrudan kanıt bulunduğu için DOĞRU. C. Kırmızı et tüketiminin az olduğuna dair kesin bilgi yok; YANLIŞ. D. Gelir düzeyi hakkında bilgi olmadığı için YANLIŞ.
Adım 6 — Son Doğrulama
Metin Ege/Akdeniz ile Erzurum/Kars arasındaki doğal çevre farklarının (zeytinlik vs dağlık-iklim) farklı beslenme alışkanlıklarına (zeytinyağlı sebzeler vs kırmızı et) yol açtığını açıkça belirtmektedir; bu nedenle B seçeneği kesin olarak desteklenir.
Başka soruların olursa sormaktan çekinme!
Bu konuyla ilgili başka bir örnek ister misin?
CEVAP:B) Yaşanılan coğrafya insanların beslenme alışkanlıklarını etkilemektedir.
SORU:
Verilen bilgilere göre aşağıdaki yargılardan hangisine ulaşılabilir?
ÇÖZÜM ADIMLARI:
Adım 1 — A Seçeneğini İncele
A) Bölgelerin doğal ortam özellikleri insanların giyim tarzlarını etkilemiştir.
Metinde giyim ile ilgili hiçbir bilgi yoktur; yalnızca beslenme ve üretimden söz edilmektedir.
Bu nedenle metinden A seçeneğine ulaşılamaz.
Adım 2 — B Seçeneğini İncele
B) Yaşanılan coğrafya insanların beslenme alışkanlıklarını etkilemektedir.
Metinde Ege ve Akdeniz kıyılarında zeytin ve zeytinyağıyla yapılan sebze yemekleri sık yapıldığı; Erzurum ve Kars’ta ise dağlık arazi ve iklim nedeniyle tarımın gelişmediği, hayvancılık ve kırmızı et tüketiminin önemli olduğu belirtilmiştir.
Bu bilgiler coğrafyanın (doğal ortamın) beslenme alışkanlıklarını etkilediğini gösterir.
Adım 3 — C Seçeneğini İncele
C) Zeytinyağı ve sebze üretiminin olduğu bölgelerde kırmızı et tüketimi azdır.
Metin sadece zeytinyağlı yemeklerin sık yapıldığını; kırmızı etin az tüketildiğini doğrudan söylememektedir.
Kesin bir çıkarım için yeterli veri yoktur.
Adım 4 — D Seçeneğini İncele
D) İnsanların sosyo-ekonomik gelir düzeyleri yemek kültürünü şekillendirmektedir.
Metinde sosyo-ekonomik gelir ile ilgili bilgi verilmemiştir; bu nedenle D seçeneğine ulaşılamaz.
Adım 5 — Seçenek Karşılaştırması A. Bölgelerin doğal ortamı giyimle ilgili bilgi vermediği için YANLIŞ. B. Coğrafya ile beslenme arasındaki ilişki metinde açıkça gösterildiği için DOĞRU. C. Kırmızı et tüketiminin az olduğuna dair kesin bilgi olmadığından YANLIŞ. D. Gelir düzeyi hakkında bilgi olmadığından YANLIŞ.
Adım 6 — Son Doğrulama
Ege/Akdeniz ile Erzurum/Kars örnekleri metinde coğrafi koşulların hangi tür yiyeceklerin yaygın olduğunu belirlediğini net olarak göstermektedir; bu nedenle B seçeneği metinle tutarlıdır.
CEVAP:B) Yaşanılan coğrafya insanların beslenme alışkanlıklarını etkilemektedir.
Başka soruların olursa sormaktan çekinme!
Bu konuyla ilgili başka bir örnek ister misin?