Saka Laka tarafından paylaşılan görsele göre, yukarıdaki soru Türkiye’nin ve AB ülkelerinin demiryolu ağı yoğunluğuna ilişkin verilere dayalı bir sınav sorusunu içeriyor. Grafik, demiryolu ağı yoğunluğu en yüksek olan ülkeleri ve AB ortalamasını karşılaştırmaktadır.
Soru Detayı ve Yanıtın İncelenmesi
Soruda şu ifade geçiyor: “Bu grafiğe göre aşağıdaki yargılardan hangisine ulaşılamaz?”
Şıklarda yer alan ifadeler:
A) Almanya’nın demiryolu ağı yoğunluğu, AB ortalamasının iki katından fazladır.
B) AB’de kilometrekare başına en çok demiryolu düşen ülkelerin başında Çekya, Belçika ve Lüksemburg gelmektedir.
C) Türkiye, demiryolu ağı yoğunluğu bakımından AB’de en düşük ağ yoğunluğuna sahip Yunanistan’ın gerisinde yer almaktadır.
D) AB’nin demiryolu ağı yoğunluğu ortalaması, Türkiye’nin demiryolu ağı yoğunluğunun üç katından daha fazladır.
Grafikteki Bilgilere Dayalı Yorum:
-
Grafik İncelemesi:
- Almanya’nın demiryolu ağı yoğunluğu: 93.7
- AB ortalaması: 47.9
- Türkiye’nin yoğunluğu: 17
Grafik üzerinde Almanya’nın yoğunluğu, AB ortalamasının yaklaşık iki katıdır. Dolayısıyla A şıkkı doğrudur.
-
Çekya, Belçika ve Lüksemburg:
- Bu ülkelerin grafik üzerinde en fazla yoğunluğa sahip oldukları görülmekte. Grafik, Çekya’nın 119.2, Belçika’nın 118.1 ve Lüksemburg’un 105.8 ile diğer ülkelerden daha fazla yoğunluğa sahip olduğunu doğruluyor. Bu nedenle B şıkkı da doğrudur.
-
Türkiye ve Yunanistan:
- Türkiye’nin yoğunluğu 17, Yunanistan’ın yoğunluğu ise 17.5 olarak verilmiş. Dolayısıyla Türkiye, Yunanistan’ın gerisinde yer almaktadır. C şıkkı da doğrudur.
-
AB Ortalaması ve Türkiye:
- Türkiye’nin yoğunluğu 17 iken AB ortalaması 47.9. AB ortalaması, Türkiye’nin yoğunluğunun yaklaşık üç katıdır. D şıkkı da doğrudur.
Doğru Cevap:
Grafikten hareketle ulaşılamayan hiçbir ifade yoktur. Ancak soruda hangi şıkkın ulaşılamaz olduğuna vurgu yapılmışsa, kullanıcı yanlış bir işaretleme yapmış olabilir.
Sorunun çözümü detaylı şekilde yukarıda sunulmuştur.
Grafik rakamlarına göre Almanya’nın demir yolu yoğunluğu (93,7), AB ortalaması (47,9) ile kıyaslandığında yaklaşık 1,96 katına denk gelmektedir. Başka bir deyişle 93,7, 47,9’un “iki katından” (yani 95,8’den) daha az olduğu için “iki katından fazladır” ifadesi tam olarak doğrulanamamaktadır. Dolayısıyla seçeneklerden A’daki yargı grafikten çıkarılamayan (yanlış) bilgidir.
Bu soruda sorulan:
“Bu grafikte 2017 sonu itibarıyla AB genelinde ve Türkiye’de işlevsel olan demiryolu ağ uzunluğunun ülke yüz ölçümüne oranları verilmiştir. Buna göre, grafikten hareketle aşağıdaki yargılardan hangisine ulaşılamaz?”
Şıkları incelediğimizde:
-
(A) Almanya’nın demiryolu ağ yoğunluğu, AB ortalamasının iki katından fazladır.
- Grafikte Almanya’nın değeri yaklaşık 93,7 gözükmekte. AB ortalaması ise 47,9 dolayında.
- İki katı için 47,9 × 2 = 95,8 olur. Almanya’nın (93,7) bu değerin biraz altında kalmakta. Bu yüzden “iki katından fazla” denemez.
-
(B) AB’de kilometrekare başına en çok demiryolu düşen ülkelerin başında Çekya, Belçika ve Lüksemburg gelmektedir.
- Grafikte en yüksek üç değer 119,2 (Çekya), 118,1 (Belçika), 105,8 (Lüksemburg) olarak görülüyor. Bu ifade doğru.
-
(C) Türkiye, demiryolu ağ yoğunluğu bakımından AB’de en düşük ağ yoğunluğuna sahip Yunanistan’ın gerisinde yer almaktadır.
- Grafikte Yunanistan 17, Türkiye 13 olarak gösterilmiş. Dolayısıyla Türkiye, Yunanistan’ın gerisinde yer alıyor. Bu ifade doğru.
-
(D) AB’nin demiryolu ağ yoğunluğu ortalaması, Türkiye’nin demiryolu ağ yoğunluğunun üç katından daha fazladır.
- Türkiye 13, AB ortalaması 47,9. 13 × 3 = 39 olup 47,9 daha büyük olduğundan, “üç katından fazladır” ifadesi doğru.
Bu verilere göre, ‘Almanya’nın demiryolu ağ yoğunluğu AB ortalamasının iki katından fazladır.’ ifadesi gerçeğe uygun değildir. Çünkü 93,7 sayısı, 47,9’un iki katı olan 95,8’in altındadır. Dolayısıyla ulaşılamayan yargı (A) seçeneğidir.
