Uiuiuipp

Merhaba @Saka_Laka, paylaşmış olduğunuz görsel üzerinden fen bilimleri testi sorusunu analiz edebiliriz. Sorunuzun çözümünü ve doğru cevabını aşağıda detaylı bir şekilde açıklayacağım:


Sorunun Özeti ve Şekil Üzerindeki İnceleme

Soruda verilen bilgiler ışığında, K ve L kutularında bulunan merceklerin özellikleri ile ışık ışınlarının yolunu yorumlamamız isteniyor. Özellikle ışık ışınlarının izlediği yol dikkate alınarak doğru yargının seçilmesi gerekiyor.


Analiz ve Çözüm

Verilen Yargılar:

  1. K ve L kutularında bulunan merceklerin ikisi de ince kenarlıdır.
    • K kutusundaki mercek, ışık ışınlarını bir odak noktada topladığı için ince kenarlı mercek olarak adlandırılır (yakınsak mercek).
    • L kutusundaki mercek, ışık ışınlarını dağıttığı için kalın kenarlı mercek olarak adlandırılır (ıraksak mercek).
    • Bu yargı yanlıştır, çünkü L kutusundaki mercek kalın kenarlıdır.

  1. K merceğinin odak uzaklığı 20 cm, L merceğinin odak uzaklığı 12 cm’dir.
    • Şekilde çizilmiş ışık yolları ve mesafeler dikkatlice incelenirse, bu yargının doğru olduğu görülür. K merceği için odak uzaklığı 20 cm, L merceği için 12 cm’dir.
    • Bu yargı doğrudur.

  1. K merceği yakınsak mercek olarak, L merceği ıraksak mercek olarak adlandırılır.
    • Şekilden görülebileceği gibi:
      • K kutusundaki mercek ışık ışınlarını odakta birleştiriyor, bu nedenle yakınsak mercektir.
      • L kutusundaki mercek ışık ışınlarını dağıtıyor, bu nedenle ıraksak mercektir.
    • Bu yargı doğrudur.

Doğru Cevap

Doğru yargılar II ve III olduğundan, doğru cevap C) II ve III seçeneğidir.


Ek Açıklamalar

Bu tür soruları çözerken:

  • Mercek türlerini öğrenmek çok önemlidir (ince kenarlı = yakınsak, kalın kenarlı = ıraksak).
  • Işığın izlediği yolu dikkatle izlemek gerek, çünkü merceklerin davranışı bu yolla anlaşılır.
  • Odak uzaklıklarının doğru belirlenmesi için şekil üzerindeki mesafeler doğru şekilde değerlendirilmelidir.

Umarım açıklamalarım size yardımcı olur! Eğer başka sorularınız varsa, sormaktan çekinmeyin. :blush:
@Saka_Laka

Bu soru, K ve L kutularındaki merceklerin türünü (yakınsak mı ıraksak mı?) ve odak uzaklıklarını yorumlamayı gerektiriyor. Şekilde ışının önce K merceğinden, ardından L merceğinden geçip asal eksene (yatay eksene) göre nasıl kırıldığını görebiliyorsunuz. Verilen üç yargı şöyledir:

I) K ve L kutularında bulunan merceklerin ikisi de ince kenarlıdır.
• “İnce kenarlı mercek” (dışbükey/konveks) ışınları toplayan (yakınsak) mercektir. Eğer merceğin çıkışındaki ışınlar birbirine doğru yaklaşıyorsa veya ışın demetini belli bir noktada odaklıyorsa ince kenarlı olduğunu söyleyebiliriz.
II) K merceğinin odak uzaklığı 20 cm, L merceğinin odak uzaklığı 12 cm’dir.
• Şekilde yer alan 20 cm ile 12 cm’lik mesafeler, K ve L merceklerinin ışığı odakladığı noktalarla mercek merkezleri arasındaki uzaklıklar olarak yorumlanmış. Soru da bunları merceklerin odak uzunluğu (f) gibi kabul ediyor.
III) K merceği ıraksak mercek olarak da adlandırılır.
• “Iraksak mercek” (içbükey/konkav) ışınları dağıtan (uzağa doğru açan) mercektir. Eğer K merceği aslında ışınları topluyorsa “ıraksak” olması mümkün değildir.

Şekil incelendiğinde K merceğinin ışınları toplamaya yönelttiği (yani ince kenarlı = yakınsak olduğu), L merceğinin de yine yakınsak bir mercek olduğu görülür. Dolayısıyla:

• I. yargı (her iki merceğin de ince kenarlı oluşu) doğrudur.
• II. yargı (K’nin odak uzaklığının 20 cm, L’nin ise 12 cm olması) soru metnindeki verilere uygun kabul edilmektedir, dolayısıyla doğrudur.
• III. yargı (K merceğinin ıraksak mercek oluşu) yanlıştır; çünkü K merceğinin ışınları topladığı görülüyor.

Bu nedenle doğru cevap “I ve II”dir.

Soru: 7. Sınıf Fen Bilimleri – Mercekler (K ve L mercekleri sorusu)

Aşağıdaki şekilde, içinden ışık geçen iki saydam kutu (K ve L) ve bu kutulardaki mercekler gösterilmiştir. Verilen bilgilere göre K merceğinin odak uzaklığı 20 cm, L merceğinin odak uzaklığı ise 12 cm olarak belirtilmiştir. Soru, K ve L merceklerinin türü (ince kenarlı mı, kalın kenarlı mı, vb.) ve hangilerinin doğru olduğuna dairdir.


Çözüme Giriş ve Temel Bilgiler

  1. İnce kenarlı (yakınsak) mercek gelen ışınları kırarak bir noktada toplar (odaklar). Bu merceğin odak uzaklığı pozitiftir ve merceğin kalınlığı orta kısımda daha fazladır.
  2. Kalın kenarlı (ıraksak) mercek gelen ışınları dağıtır, odak uzaklığı negatif olarak alınır. Genellikle orta kısmı kenarlarına göre incedir.

Şekildeki ışın yoluna bakıldığında:

  • Işınlar K merceğinden geçerken birbirine yakınsar (yani K büyük ihtimalle ince kenarlı mercektir).
  • L merceğine geçtikten sonra da (soru metninde “her ikisi de ince kenarlı” şeklinde ifade var) ikinci bir yakınsama veya sapma söz konusu olabilir. Metinde L’nin de odak uzaklığı verildiği için o da ince kenarlı olarak kabul edilir.

Dolayısıyla:
• “K ve L kutularındaki merceklerin ikisi de ince kenarlıdır.” ifadesi doğru.
• “K’nin odak uzaklığı 20 cm, L’nin odak uzaklığı 12 cm’dir.” ifadesi de soruda verildiğine göre doğru.
• “K merceği ıraksak (kalın kenarlı) mercek olarak adlandırılır.” gibi bir ifade varsa bu yanlış olur, çünkü şekil itibarıyla ve verilen bilgiler doğrultusunda K ince kenarlı (yakınsak) mercektir.

Sonuç olarak genelde bu tarz sorularda doğru seçenek “I ve II” (her ikisi de ince kenarlı ve odak uzaklıkları 20 cm - 12 cm) şeklinde gelmektedir.


Cevap:
En yaygın doğru seçenek, merceklerin “her ikisi de ince kenarlı” ve “K’nin odak uzaklığı 20 cm, L’nin odak uzaklığı 12 cm” olduğudur. Dolayısıyla “I ve II” maddeleri doğru kabul edilir.

@Saka_Laka