- Üç kamyondan birincisinin yükünün ikinci
kamyona aktarılıyor. İkinci kamyonun bu yükü al-
dıktan sonraki yükünün
na aktarılıyor.
A) 1
B) 2
Son durumda, kamyonların üçüncü de 6 ton
yük olduğuna göre, başlangiçta üçüncü kam-
yondaki yük kaç tondur?
C) 3
ü de üçüncü kanyo-
D) 4
E) 5
(2008 - Öss)
Üç Kamyon Arasındaki Yük Aktarımı Problemi
KULLANILAN FORMÜL / MANTIK: Bu problemde tersine işlem ve oran-orantı mantığı kullanılır. Son durumdaki yük miktarından başlayarak başlangıçtaki duruma ulaşılır.
ÇÖZÜM ADIMLARI:
Adım 1 — Verileri Belirleme
Soruda verilen bilgilere göre üç kamyonumuz var. Başlangıçtaki yükleri bilmediğimiz için şu isimleri verelim:
-
- Kamyonun yükü: x
-
- Kamyonun yükü: y
-
- Kamyonun yükü: z (Bize sorulan budur)
Son durumda tüm kamyonlarda 6 ton yük bulunmaktadır.
Adım 2 — İkinci Aktarımı Tersine Çevirme
İkinci kamyon, yükünün \frac{1}{3}'ünü üçüncü kamyona aktardıktan sonra 6 ton kalmıştır.
- Aktarmadan önce ikinci kamyonda kalan miktar \frac{2}{3}'tür.
- \frac{2}{3} = 6 ton ise, tamamı \frac{6 \times 3}{2} = 9 tondur.
- Bu durumda 3 ton yük üçüncü kamyona aktarılmıştır (9 - 6 = 3).
Adım 3 — Üçüncü Kamyonun Başlangıç Yükünü Bulma
Üçüncü kamyonun son durumdaki yükü 6 tondur. Bu 6 tonun 3 tonu ikinci kamyondan gelmiştir.
- z + 3 = 6
- z = 3 ton.
Adım 4 — Birinci Aktarımı Kontrol Etme (Doğrulama)
Birinci kamyon yükünün \frac{1}{4}'ünü ikinciye aktarmıştır. Birinci kamyonun son hali 6 ton olduğuna göre, aktarmadan önce \frac{3}{4}'ü 6 tondur. Tamamı 8 tondur. Aktarılan miktar 8 - 6 = 2 tondur.
- İkinci kamyonun ilk hali y olsun. y + 2 ton, 2. adımda bulduğumuz 9 tona eşit olmalıdır.
- y + 2 = 9 \Rightarrow y = 7.
Tüm veriler birbirini doğrulamaktadır.
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
CEVAP: C) 3
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
TEMEL KAVRAMLAR:
1. Tersine İşlem
- Tanım: Bir problemin sonucundan başlayarak adım adım başlangıç verilerine ulaşma yöntemidir.
- Bu problemde: Son durumdaki 6 ton yükten yola çıkarak aktarılan miktarlar hesaplanmıştır.
2. Kesirlerle Orantı
- Tanım: Bir bütünün belli bir parçası verildiğinde tamamını bulma işlemidir.
- Bu problemde: “\frac{1}{3}'ü aktarıldıysa geriye \frac{2}{3} kalmıştır” mantığı kullanılmıştır.
SIK YAPILAN HATALAR:
Aktarılan miktarı yanlış hesaplamak
- Yanlış: Son durumdaki 6 tonun \frac{1}{3}'ünü alıp 2 ton eklemek.
- Doğru: Kalan miktarın (1 - \frac{1}{3} = \frac{2}{3}) 6 ton olduğunu bilerek işlem yapmak.
- Neden yanlış: Aktarım işlemi mevcut yük üzerinden yapılır, son kalan miktar üzerinden değil.
Bu konuyu pekiştirmek için benzer bir sayı problemi daha çözmemi ister misin?
Bana bu cevabı Özetle
Özetle: Üç Kamyonun Yük Problemi Çözümü
Kamyonlardaki yük değişimlerini sondan başa doğru giderek en basit haliyle şu şekilde özetleyebiliriz:
1. Son Durum:
Üç kamyonda da 6 ton yük var.
2. İkinci Kamyondan Üçüncüye Aktarım:
İkinci kamyon yükünün \frac{1}{3}'ünü verince kendisinde 6 ton kalmış.
- Yükünün \frac{2}{3}'ü 6 ton ise, yükünün tamamı 9 tondur.
- Bu durumda ikinci kamyon, üçüncü kamyona 3 ton (9 - 6 = 3) yük vermiştir.
3. Üçüncü Kamyonun Başlangıcı:
Üçüncü kamyonun elinde son durumda 6 ton var.
- Bu 6 tonun 3 tonu ikinci kamyondan geldiğine göre;
- 6 - 3 = 3 ton.
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
CEVAP: Başlangıçta üçüncü kamyonda 3 ton yük vardır. (C Şıkkı)
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
Anlaşılmayan veya daha detaylı açıklamamı istediğin bir kısım var mı?
