- Üç basamaklı 73triangle sayısı 2 ile kalansız bölünebildiğine göre, triangle sembolü yerine yazılabilecek rakamlar toplamı kaçtır?
- Dört basamaklı 2boxed{3}75 sayısı 3 ile kalansız bölünebildiğine göre, boxed{3} sembolü yerine yazılabilecek rakamların toplamı kaçtır?
3+4+5+7=19 - Üç basamaklı 14bigcirc sayısı 6 ile kalansız bölünebildiğine göre, bigcirc sembolü yerine yazılabilecek en büyük rakam kaçtır?
14bigcirc
6 \times 9 = 54
6 \times 4 = 24
6 \times 7 = 42
6 \times 6 = 36
6 \times 5 = 30
6 \times 8 = 48
6 \times 3 = 18
6 \times 2 = 12
6 \times 1 = 6
6 \times 0 = 0
140
144
146
148
142
141
143
145
147
149
3. Soru: 73\triangle Sayısının 2 ile Kalansız Bölünebilmesi
KULLANILAN KURAL: Bir doğal sayının 2 ile kalansız bölünebilmesi için birler basamağındaki rakamın çift (0, 2, 4, 6, 8) olması gerekir.
ÇÖZÜM ADIMLARI:
Adım 1 — \triangle Yerine Gelebilecek Rakamların Belirlenmesi
73\triangle sayısının 2 ile tam bölünebilmesi için son basamağının çift rakam olması şarttır.
Adım 2 — Rakamların Toplanması
\triangle yerine yazılabilecek tüm değerler toplanır:
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
CEVAP: 20
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
TEMEL KAVRAMLAR:
1. 2 ile Bölünebilme Kuralı
- Tanım: Birler basamağı 0, 2, 4, 6, 8 olan tüm çift sayılar 2 ile tam bölünür.
- Bu problemde: 73\triangle sayısının birler basamağına gelebilecek çift rakamlar listelenmiş ve toplamları bulunmuştur.
SIK YAPILAN HATALAR:
0 Rakamını Dahil Etmemek
- Yanlış: 0 sayısını çift kabul etmeyip basamağa yazmamak.
- Doğru: 0 çift bir rakamdır ve 730 sayısı 2 ile kalansız bölünür.
- Neden yanlış: 0 toplamın sonucunu değiştirmese de eleman sayısı sorulan sorularda eksik sonuca yol açar.
4. Soru: 2\blacksquare75 Sayısının 3 ile Kalansız Bölünebilmesi
KULLANILAN KURAL: Bir doğal sayının 3 ile kalansız bölünebilmesi için basamaklarındaki rakamların toplamının 3 veya 3’ün katı olması gerekir.
ÇÖZÜM ADIMLARI:
Adım 1 — Basamaklardaki Rakamların Toplanması
2\blacksquare75 sayısının rakamları toplanır:
Adım 2 — Toplamı 3’ün Katı Yapan Rakamların Bulunması
14 + \blacksquare ifadesinin 3’ün katı (15, 18, 21, \dots) olabilmesi için \blacksquare yerine yazılabilecek rakamlar belirlenir:
- \blacksquare = 1 \implies 14 + 1 = 15 (3 \times 5)
- \blacksquare = 4 \implies 14 + 4 = 18 (3 \times 6)
- \blacksquare = 7 \implies 14 + 7 = 21 (3 \times 7)
Adım 3 — Rakamların Toplanması
\blacksquare yerine gelebilecek değerler toplanır:
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
CEVAP: 12
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
TEMEL KAVRAMLAR:
1. 3 ile Bölünebilme Kuralı
- Tanım: Rakamları toplamı 3’ün katı olan sayılar 3’e tam bölünür.
- Bu problemde: Bilinen rakamların toplamı (14) üzerine eklendiğinde 3’ün katını veren 1, 4, 7 rakamları tespit edilmiştir.
SIK YAPILAN HATALAR:
Sayının Kendisinin Tek/Çift Olmasına Bakmak
- Yanlış: Sayının son basamağı tek (5) olduğu için 3’e bölünemeyeceğini düşünmek.
- Doğru: 3 ile bölünebilmede son basamağa değil, yalnızca rakamlar toplamına bakılır.
- Neden yanlış: Tek sayılar da rakamları toplamı 3’ün katı olduğu sürece 3’e tam bölünebilir.
5. Soru: 14\bigcirc Sayısının 6 ile Kalansız Bölünebilmesi
KULLANILAN KURAL: Bir sayının 6 ile kalansız bölünebilmesi için aynı anda hem 2 ile hem de 3 ile kalansız bölünebilmesi gerekir.
ÇÖZÜM ADIMLARI:
Adım 1 — 2 ile Bölünebilme Kuralının Uygulanması
Sayının 2 ile bölünebilmesi için birler basamağındaki \bigcirc sembolü çift rakam olmalıdır:
Adım 2 — 3 ile Bölünebilme Kuralının Test Edilmesi
Rakamlar toplamı: 1 + 4 + \bigcirc = 5 + \bigcirc
Çift rakamlar tek tek denenir:
- \bigcirc = 0 \implies 5 + 0 = 5 (3’ün katı değil
) - \bigcirc = 2 \implies 5 + 2 = 7 (3’ün katı değil
) - \bigcirc = 4 \implies 5 + 4 = 9 (3’ün katı
) - \bigcirc = 6 \implies 5 + 6 = 11 (3’ün katı değil
) - \bigcirc = 8 \implies 5 + 8 = 13 (3’ün katı değil
)
Adım 3 — En Büyük Rakamın Belirlenmesi
Şartları sağlayan tek değer \bigcirc = 4’tür. Dolayısıyla yazılabilecek en büyük rakam da 4 olur.
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
CEVAP: 4
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
TEMEL KAVRAMLAR:
1. 6 ile Bölünebilme Kuralı
- Tanım: 6 = 2 \times 3 olduğundan, bir sayı hem çift olmalı hem de rakamları toplamı 3’ün katı olmalıdır.
- Bu problemde: Birler basamağı çift sayılarla sınırlandırılmış, ardından rakamları toplamını 3’ün katı yapan tek değer olan 4 bulunmuştur (144 / 6 = 24).
SIK YAPILAN HATALAR:
Sadece 3 ile Bölünebilmeyi Kontrol Edip Tek Sayıları Almak
- Yanlış: 5 + \bigcirc toplamından hareketle \bigcirc = 1, 4, 7 bulup en büyük rakam olarak 7’yi seçmek.
- Doğru: \bigcirc = 7 yazılırsa sayı 147 olur; tek sayı olduğu için 6’ya bölünemez.
- Neden yanlış: 6 ile bölünebilme için sayının mutlaka çift olması gerekir.
Bölünebilme kuralları konusunu daha iyi pekiştirmek için 4 veya 9 ile bölünebilmeyle ilgili benzer alıştırma soruları çözmemi ister misin?
