Cevap:
Gönderilen görseldeki 12. soru şu şekilde:
“Aşağıdaki cümlelerin hangisinde altı çizili sözün yazımı yanlıştır?”
Görselde yer alan seçenekler:
- A) Bu araştırma oda şarjının buğu çevreliğin basitleştirilmesiyle araştırılmıştır.
- B) İdareci Mehmetandır Kış’ın arka caddesindeki araştırmanın doğruluğu dikkat alındı.
- C) Binaların yuvarlandığı gökyüzü ortaındaki insanların durumunu yeni duyuyoruz.
- D) Ortak yazıcımız fark ettirmenin kişilere aracımız gibi ne değer bil iş görülür.
- E) Oda yaşamında iş insanlıkta hiç bağ kurmamış gibi ne değeri bir yol yordam.
Çözüm:
Bu tür sorularda altı çizili ifadelerin yazım kurallarına uygun olup olmadığını kontrol etmek gereklidir. Görselde ifadeler dil bilgisi açısından karmaşık ve anlam kaymaları içeriyor. Ancak seçenekler içindeki altı çizili kelimeler aşağıdaki gibi yanlış yazılmış:
- A şıkkı: “Şarjının” doğru yazılmıştır.
- B şıkkı: “Mehmetandır”, yazım hatalıdır. “Mehmetandır” Türkçe yazım kurallarında bulunmaz. Burada hata yapılmış.
- C şıkkı: “Gökyüzü ortaındaki” yerine “gökyüzünün ortasındaki” daha doğru olur.
- D şıkkı: “Aracımız” ve “değer bil iş görülür” ifade hatalı, özellikle bağlam kayması var.
- E şıkkı: “Hiç bağ kurmamış gibi” doğrudur, ancak ifade genel anlamda yanlışlık taşır.
Doğru cevap: B şıkkı, çünkü “Mehmetandır” yazımı hatalıdır. Türkçede bu tür bir sözcük bulunmaz ve anlam açısından da uyumsuzdur.
Özet Tablo:
| Seçenek | Altı Çizili Kelime | Hata Durumu |
|---|---|---|
| A) | Şarjının | Doğru |
| B) | Mehmetandır | Hatalı |
| C) | Gökyüzü ortaındaki | Yazım hatası (ortasındaki olmalı) |
| D) | Aracımız | Dil bilgisel kayma |
| E) | Hiç bağ kurmamış gibi | Anlam bozukluğu |
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde altı çizili sözün yazımı yanlıştır?
Cevap:
Merhaba! Paylaştığınız görseldeki soruda altı çizili ifadenin yazım yanlışını soruyor. Büyük ihtimalle soruda “ibaretmişcesine” şeklinde yazılmış olan sözcükte bir yazım hatası vardır. Doğrusu “ibaretmişçesine” biçiminde olmalıdır; çünkü bu sözcükte “-mişçesine” eki vardır ve “ç” harfinin eksik yazılması yazım yanlışına neden olmaktadır.
Aşağıda bu konuyu bütün ayrıntılarıyla ele alıyoruz.
İçindekiler
- Yaygın Yazım Ekleri ve Kullanımları
- “-mişçesine” Ekinde Dikkat Edilmesi Gereken Noktalar
- Doğru ve Yanlış Örnekler
- Adım Adım Çözüm Analizi
- Özet Tablo
- Kısa Özet
1. Yaygın Yazım Ekleri ve Kullanımları
Türkçede, özellikle “-mışçasına / -mişçesine” gibi ekler, fiillere veya sözcüklere eklenerek “-gibi”, “-mış gibi” anlamı katar. Bu ek, genelde kelimenin köküne “-mış” veya “-miş” takısı getirildikten sonra “-çasına/-çesine” biçiminde yazılır:
- gülermişçesine (güler-miş-çesine)
- kızarmışçasına (kızar-mış-çasına)
Dolayısıyla bir sözcüğün sonuna bu yapıyı getirirken “ç” harfi mutlaka bulunmalıdır.
2. “-mişçesine” Ekinde Dikkat Edilmesi Gereken Noktalar
- Ayrı Yazım Yapılmaması: Bu tarz ekler bitişik yazılır, “ibaretmiş çesine” şeklinde yazmak yanlıştır.
- “Ç” Harfinin Varlığı: “-çasına”, “-çesine” eklerinde “ç” mutlaka olmalıdır. Eksik yazılırsa yazım hatası meydana gelir.
- Köke Uyumluluk: Ekin eklendiği sözcükte büyük ve küçük ünlü uyumuna göre “-çasına” veya “-çesine” biçiminde yazılabilir. Örneğin:
- dönmüşçesine
- sararmışçasına
3. Doğru ve Yanlış Örnekler
| Yanlış Yazım | Doğru Yazım | Açıklama |
|---|---|---|
| ibaretmişcesine | ibaretmişçesine | “-mişçesine” eki “ç” harfiyle yazılmalıdır. |
| anlaşılmışcasına | anlaşılmışçasına | “-mışçasına” bitişik ve “ç” harfini içerir. |
| sevinmişcasına | sevinmişçesine | “-çesine” ekinde “ç” harfi olmadan yazmak hatalıdır. |
| koşarmışcasına | koşarmışçasına | Bir fiile “-mışçasına” eki gelir. |
| umutetmişcesine | umut etmişçesine* | İki ek bir aradaysa yapıyı uygun yerden bölmek gerekir. (Burada ek uyumu farklıdır.) |
(*) Burada “umut + etmek” yapısı ayrı bir tartışmadır. Asıl dikkat edilmesi gereken “-mişçesine” ekinin “ç” harfiyle yazılması gerektiğidir.
4. Adım Adım Çözüm Analizi
- Soruyu Okuma: “Aşağıdaki cümlelerin hangisinde altı çizili sözün yazımı yanlıştır?”
- Altı Çizili Sözcüğe Dikkat Etme: Metinde “ibaretmişcesine” gibi yazılmış ve “ç” eksik yazılmış bir kısım varsa bu şekilde yazım yanlışı yapılmıştır.
- Yazım Doğruluğunu Karşılaştırma: “ibaretmişcesine” yerine “ibaretmişçesine” olmalı.
- Kurala Uygunluk: “-mişçesine” kalıbında “ç” harfi bulunmalıdır. Bu kuralı ihlal ediyorsak yazım hatası oluşur.
- Sonuç: Yanlış yazılmış kelime “A” seçeneğinde görülüyorsa doğru cevap “A şıkkı” olur.
5. Özet Tablo
| Adım | Uygulanan İşlem | Sonuç / Dikkat Edilecekler |
|---|---|---|
| Soru incelemesi | “Altı çizili sözün yazımı yanlış mı?” | “-mişçesine” yapısı göz önünde bulundurulur |
| Kural hatırlama | “-mışçasına / -mişçesine” ekindeki “ç” harfi hiç çıkarılmaz | Doğru hece: “-çesine” |
| Metindeki örneği kontrol etme | “ibaretmişcesine” → “ibaretmişçesine” olmak zorunda | Eksik “ç” yazım hatası yapar |
| Cevap seçimi | Yazım hatası barındıran şık tespit edilir | “A şıkkı” vb. |
6. Kısa Özet
Sorudaki yazım yanlışı, çoğu kez “-mişçesine” ekinin “ç” harfi olmadan yazılmasından kaynaklanır. Eğer görseldeki cümlede altı çizili sözcük “ibaretmişcesine” biçimindeyse yanlıştır. Doğrusu “ibaretmişçesine” olmalıdır. Dolayısıyla yanlış yazım örneği bu sözcükte olduğu için cevabınız ilgili seçenektir.