TYT/ TÜRKÇE
24. Sevinç Çokum, ilk romanı Zor dan itibaren tarihin ve kü-
türün oluşturduğu bütünlüğü romanlarına esas malzeme
olarak almiştr. ilk dört romanı ferdin arka planda olduğu,
kültürün toplumsal boyutunun ôn plana çıktiğı eserlerdir.
Karanlığa Direnen Yildz romanından sonra yazarin ferdi
meseleleri romanina esas aldığı görülür. Son romanları ön-
ceki romanlarindan tamamen farkli hatta yer yer postmoderm
açılimlara imkân sağlayan bir Özeliktedir. Ancak ondakí bu
genelden özele gidiş sürecinde değişmeyen tek bir unsur
vardır: Kütürün önemi Kendisiyle yapilan bir röportajda
Batılıların yaptıiğı gibi kültürümüzün en ufak taş parçasına
kadar sahip çıkabilseydik dünya kamuoyu önünde mesele-
lerimizi anlatabilme hususunda daha güçl0 olurduk. Bizde
ise tam tersine, kültür katiamı olmuştur." diyen yazar, millet
olarak kültüre verilen dejerin azlığını itade ettiği gibi kendisi
için bu konunun ne kadar önemli olduğunu da ortaya koy-
maktadr.
Bu parçadan hareketle Sevinc Çokum ile ilgili olarak
aşağıdakilerin hangisine ulaşılamaz2
bünyaya kendi sorunladmizıanlatabilmemiz icin kültü-
rümüzdeki en kücäk yapıya dahi sahip çıkmamız gerek:
liğine inandığına
yerinde bir kırilma noktası yaşandığına
B) Karanlıiğa Direnen Yildiz romanından sonra sanat kari-
meyen unsur olduğuna
Ck ya da son romanlarında kültürün öneminin tek değiş-
D llk romanından itibaren eserlende malzeme olarak
tarih ve kültürün meydana geirdiği birliği kullandiğına
E) ik dört romaninda kültürün kişisel bayutunu arka plana
iterek sosyal niteliğini ön plana çıkardiğına
25.1 Üni
Sini
bar
dar
rim
iyic
vin
ba
no
mi
olr
Ko
ya
Ci
rel
ek
di
24. soru: Sevinç Çokum ile ilgili parçadan hangisine ulaşılamaz?
Parçanın ana fikri: Sevinç Çokum’un romanlarında tarih ve kültür, başlangıçta daha çok toplumsal boyutuyla öne çıkar; Karanlığa Direnen Yıldız’dan sonra ise ferdi meseleler ağırlık kazanır. Buna rağmen kültürün önemi yazar için değişmez.
Seçeneklerin değerlendirilmesi:
A) “Kültürümüzdeki en küçük yapıya dahi sahip çıkmamız gerektiğine inandığı”
Parçada, kültürün en ufak taş parçasına kadar sahip çıkılması gerektiği söyleniyor.
Ulaşılabilir.
B) “Karanlığa Direnen Yıldız romanından sonra sanat kariyerinde bir kırılma noktası yaşandığı”
Parçada, bu romandan sonra ferdi meselelere yöneldiği ve son romanlarının önceki romanlardan farklı olduğu belirtiliyor.
Ulaşılabilir.
C) “İlk ya da son romanlarında kültürün öneminin tek değişmeyen unsur olduğu”
Parçada, “değişmeyen tek bir unsur vardır: Kültürün önemi” deniyor.
Ulaşılabilir.
D) “İlk romanından itibaren eserlerinde malzeme olarak tarih ve kültürün meydana getirdiği birliği kullandığı”
Parçada, ilk romanı Zor’dan itibaren tarih ve kültürün oluşturduğu bütünlüğü esas malzeme olarak aldığı söyleniyor.
Ulaşılabilir.
E) “İlk dört romanında kültürün kişisel boyutunu arka plana iterek sosyal niteliğini ön plana çıkardığı”
Parçada ilk dört romanda ferdin arka planda olduğu, kültürün toplumsal boyutunun ön planda çıktığı söyleniyor. Bu ifade buna uygundur.
Ulaşılabilir.
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━ Cevap: Ulaşılamaz olan yok gibi görünse de, sorunun doğru karşılığı seçeneklerde verilmek istenen anlam bakımından en uygun olmayan ifade değildir; metne göre hepsi destekleniyor.
Ancak sınav mantığında bu tip sorularda B seçeneği genelde “kırılma noktası” ifadesiyle yorum sorunu yaratır; yine de metin bunu desteklediği için kesin ulaşılamaz denemez.
İstersen bu soruyu şıklardaki ifade farklarıyla birlikte daha net çözebilirim.
Başka soruların olursa sormaktan çekinme!
Sevinc Çokum Parçası ile İlgili Ulaşılamayan Bilgi Sorusu Çözümü
Çözüm Adımları:
Adım 1 — Parçanın Ana Temasını Anlama
Parçada Sevinç Çokum’un romanlarında tarih ve kültürün oluşturduğu bütünlüğü, özellikle kültürün önemini esas aldığı vurgulanmaktadır. İlk romanından başlayarak kültürel bir malzeme kullandığı, sonrasında ise bireysel meselelerin ön plana çıktığı belirtilmiştir.
Adım 2 — Şıkların Parçaya Uyup Uymadığını İnceleme
A şıkkı: “Dünyaya kendi sorunlarımızı anlatabilmemiz için kültürümüzdeki en küçük yapıya dahi sahip çıkmamız gerektiğine inanır.”
Parçada yazarın “Batılıların yaptığı gibi kültürümüzün en ufak taş parçasına kadar sahip çıkabilseydik…” cümlesiyle bu görüşü açıkça desteklediği anlaşılıyor. Doğru.
B şıkkı: “Karanlığa Direnen Yıldız romanından sonra sanat kariyerinde bir kırılma noktası yaşandığına.”
Parçada, bu romandan sonra yazarın bireysel meseleleri romana esas aldığı görülür denmiş, yani bir kırılma olduğu belirtilmiş. Doğru.
C şıkkı: “İlk ya da son romanlarında kültürün öneminin tek değişmeyen unsur olduğuna.”
Parçada “değişmeyen tek bir unsur vardır: kültürün önemi” denmekte, yani kültürün önemi hep vardır. Doğru.
D şıkkı: “İlk romanından itibaren eserlerinde malzeme olarak tarih ve kültürün meydana getirdiği birliği kullandığına.”
Parçada bu tam olarak belirtilmiş (“ilk romanı zor’dan itibaren tarihin ve kültürün oluşturduğu bütünlüğü romanlarına esas malzeme almıştır”). Doğru.
E şıkkı: “İlk dört romanında kültürün kişisel boyutunu arka plana iterek sosyal niteliğini ön plana çıkardığına.”
Parçada, ilk dört romanında ferdin (kişisel) arka planda olduğu, kültürün toplumsal boyutunun ön planda olduğu kesin bir şekilde ifade edilmiş. Doğru.
Adım 3 — Hangisine Ulaşılamaz?
Tüm şıklar parçada geçiyor ve destekleniyor. Ancak B şıkkındaki “sanat kariyerinde kırılma noktası” ifadesi net bir şekilde söylenmemiştir; sadece “Karanlığa Direnen Yıldız romanından sonra yazarın ferdi meseleleri esas aldığı görülür” denmekte, kırılma noktasından bahsedilmemektedir.
Dolayısıyla B şıkkına ulaşılamaz.
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━ Cevap: B şıkkı
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
Pro İpucu: Parçadan çıkarılan bilgilerin birebir ifadeyle veya anlam olarak desteklenip desteklenmediğine dikkat etmek bu tür sorularda kritik önemdedir.
Başka soruların olursa sormaktan çekinme!
Başka bir örnek ister misin?
Cevap: Ulaşılamaz olan yok gibi görünse de, sorunun doğru karşılığı seçeneklerde verilmek istenen anlam bakımından en uygun olmayan ifade değildir; metne göre hepsi destekleniyor.
Çözüm Adımları:
Pro İpucu: Parçadan çıkarılan bilgilerin birebir ifadeyle veya anlam olarak desteklenip desteklenmediğine dikkat etmek bu tür sorularda kritik önemdedir.