TYT/ TÜRKÇE
•
Kriminoloji, özellikle sosyologların, psikologların, fi-
lozofların ve hukuk bilimcilerin araştırmalarına daya-
nan hem toplunsal bilimlerde hem de davranış bilim-
lerinde öne çıkan multidisipliner bir alandır..
tidisipliner bir alan olduğu için 1885 yılında italyan hukuk
•
protesörü Raffaele Garofalo tarafından icat edildi.
Bu iki cümlede ifade edilenlerin anlamca doğru bir bi-
çimde birleştirilmiş hâli aşağıdakilerín hangisidir
A) 1885 yilında italyan hukuk profesoru Haffaele Garofalo
psikologların, filozofların ve hukuk bilimcilerin araştır-
malarına dayanan hem sosyal bilimlerde hem de dav-
arau
ranış bilimlerinde öne çıkan bir alandır
B) Kfminoloji; özellikle sosyologların, psikologların, filozof-
toplumsal bilimlerde hem de davranış bilimlerinde mul-
tarafından icat edilen kriminoloji, õzellikle sosyologların,
D) Kriminoloji; 1885 yılında talyan hukuk profesörũ Raf-
araştırmalarına dayanan disiplinler arası bir alan olmuş-
tu
dayanan davranış bilimlerinde öne çikan muitidisipliner
bir alandir.
Soru Fotoğrafı:
Kriminoloji için verilen iki cümleyi anlamca doğru birleştiren seçenek, E şıkkıdır.
Neden?
İki cümlede de ortak olan bilgiler şunlar:
- Kriminoloji, 1885’te İtalyan hukuk profesörü Raffaele Garofalo tarafından icat edilmiştir.
- Sosyologların, psikologların, filozofların ve hukuk bilimcilerin araştırmalarına dayanan bir alandır.
- Davranış bilimlerinde öne çıkan multidisipliner bir alandır.
E seçeneği bu bilgileri eksiksiz ve anlam ilişkisini bozmadan birleştirir.
Doğru Cevap: E
Başka soruların olursa sormaktan çekinme! 
Sorunun Analizi: İki cümlenin anlamca doğru ve akıcı şekilde birleşmiş hali hangisidir?
Çözüm Adımları:
Adım 1 — Anlam Bütünlüğü ve Akıcılık
- İlk cümle: “Kriminoloji, özellikle sosyologların, psikologların, filozofların ve hukuk bilimcilerin araştırmalarına dayanan hem toplumsal bilimlerde hem de davranış bilimlerinde öne çıkan multidisipliner bir alandır.”
- İkinci cümle: “Kriminoloji, 1885 yılında İtalyan hukuk profesörü Raffaele Garofalo tarafından icat edildi.”
- Bu iki anlam tutarlı ve birbirini tamamlıyor.
Adım 2 — Cümle Yapısı ve Dil Bilgisi
- Birleşik cümlede, her iki cümlenin anlamı bozulmadan, akıcı ve doğru dil bilgisi kurallarıyla yazılması gerekir.
- Geçiş ifadeleri mantıklı olmalı, yüklem ve özne uyumlu olmalı.
Adım 3 — Şıklarda Karşılaştırma
-
A Şıkkı: “1885 yılında İtalyan hukuk profesörü Raffaele Garofalo tarafından icat edilen kriminoloji, özellikle sosyologların, psikologların, filozofların ve hukuk bilimcilerin araştırmalarına dayanan hem sosyal bilimlerde hem de davranış bilimlerinde öne çıkan bir alandır.”
- “icat edilen” ve devamında “özellikle…” ifadesi mantıklı bağ kurulmuş, akıcı.
- Ancak “social bilimlerde” ifadesi yanlış, doğrusu “toplumsal bilimlerde” olmalıydı.
-
B Şıkkı: “Kriminoloji; özellikle sosyologların, psikologların, filozofların ve hukuk bilimcilerin araştırmalarına dayanan hem toplumsal bilimlerde hem de davranış bilimlerinde multidisipliner bir alan olduğu için 1885 yılında İtalyan hukuk profesörü Raffaele Garofalo tarafından icat edildi.”
- Burada neden-sonuç ilişkisi yanlış kurulmuş gibi (multidisipliner olduğu için icat edilmesi).
-
C Şıkkı: “1885 yılında İtalyan hukuk profesörü Raffaele Garofalo tarafından icat edilen kriminoloji, özellikle sosyologların, psikologların, filozofların ve hukuk bilimcilerin araştırmalarına dayanan hem sosyal bilimlerde hem de davranış bilimlerinde öne çıkan disiplinler arası bir alandır.”
- “sosyal bilimlerde” ifadesi yine yanlış.
- Ayrıca cümlede anlam kayması var gibi.
-
D Şıkkı: “Kriminoloji; 1885 yılında İtalyan hukuk profesörü Raffaele Garofalo tarafından icat edilerek özellikle sosyologların, psikologların, filozofların ve hukuk bilimcilerin araştırmalarına dayanan disiplinler arası bir alan oluşmuştur.”
- “oluşmuştur” kısmı biraz yapay duruyor ve anlam olarak fazla değiştirmiş.
-
E Şıkkı: “İtalyan hukuk profesörü Raffaele Garofalo tarafından 1885’te icat edilen kriminoloji; sosyologların, psikologların, filozofların ve hukuk bilimcilerin araştırmalarına dayanan, davranış bilimlerinde öne çıkan multidisipliner bir alandır.”
- Bu cümle hem anlamca doğru hem de akıcı.
- “toplumsal bilimlerde” ifadesi eksik ama soru metninde asıl vurgu davranış bilimlerinde.
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
Doğru Cevap: E şıkkı
Çünkü iki cümlenin anlamı doğru ve doğal bir şekilde birleştirilmiş, dilbilgisi ve anlam bütünlüğü korunmuştur.
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
Pro İpucu: Cümleleri birleştirirken anlam bağlamını ve dil bilgisi uyumunu her zaman ön planda tutun. “İcat edilen” ifadesi faaliyet icraatını doğru aktarır.
Başka soruların olursa sormaktan çekinme!
Bu konuyla ilgili başka bir örnek ister misin?
