TYT/ TÜRKÇE
gine, zamanın nesnel yansimasindan görsel dinaniğine
ve Oppernheimer’dan Kâip Çelebi’ye, Escher’den lsmet
Özel’e uzanan ve okuru, açılan her kapinın ardında gördük-
lerinin heyecanıyla bir sonraki kapıyı açmaya yönlendiren
bir yolculuk… Kitabı okuduğum süre içinde aklıma sik sik
Charlie’nin ölümü" bilmecesi geldi: “Bill, bir gün eve gelir
ve oturma odasına girince Charlie’nin yerde cansız yattiğını
görür. Tom da odadadır, yerde su ve cam parçaları var-
dır. Charlie nasıl ölmüştür?” Bilmeceyi sorduğunuz kişi bir
edebiyatçıysa hemen bu verilerden yola çıkan kurgusal bir
metin oluşturacaktır. Büyük bir olasılikla şüphelerin yoğun
olarak üstünde toplandiğı Tom’u aklamaya çalışan, ortarmı
kusursuz bir şekilde betimleyen, Bil’in anlaticı rolüne bü-
ründürüleceği polisiye bir metin çikacaktır ortaya. Bilimsel
nesnellikten uzak, giderek romantik bir gözlüğe sahip bir
yaklaşım. Oysa bilmecenin bütün unsurlarını nesnel bir
çatı altinda toplamayı başaran bilim insani için oluşturula-
cak metinden çok bulunması istenen yanıt önemlidir. Önce-
likle yanıtı düşünecek ve bulduğu yanıtin anlatımı sürecinde
istediği metodu seçme özgürlüğūnü kullanacaktır.
16. italya’da bilim insanlarıyla birlikte yenen bir akşam yeme-
Edebiyatçı ile bilim insanının bakış açısı karşılaştırildı-
ğında
Edebiyatçı olaya kurgusal bir yazı materyali gözüyle
amacı taşırken bilim insanı sorunun cevabinı arama
tadır.1 Edebiyatçı gerçeği dônüştürerek eser oluşturma
amacı taşimaktadır.
II/ Edebiyatçı olayları bilmece hâline getiren bir metin
tasarlarken bilim insanı bu bilmecenin cevabina yo-
ğunlaşmaktadır
yargılardan hangilerine ulaşılabilir?
A)Y Yalnız I
B) Yalnız ll
D) Il ve lll
C) I ve ll
E) I, Il ve ill
Yukar
parça.
parag
ayni
HIzlı
tekno
gibi
kalm
dır. A
gerçe
Iikler
getir
teme
rin ha
yerle
Zilar
tutur
yarg
Suno
tedir
Edebiyatçı ile bilim insanının bakış açısının karşılaştırılması sorusu
Çözüm adımları:
Adım 1 — I. yargıyı inceleme
“Edebiyatçı olaya kurgusal bir yazı materyali gözüyle bakarken bilim insanı sonuca ulaşma amacı taşımaktadır.” Parçada edebiyatçının olaylara kurgu ve esere dönüştürme amacı taşıdığı, bilim insanının ise nesnel gerçeklik aradığı belirtilmiştir. Bu ifade doğru ve metne uygundur.
Adım 2 — II. yargıyı inceleme
“Edebiyatçı gerçeği dönüştürerek eser oluşturma amacı taşırken bilim insanı sorunun cevabını arama amacı taşımaktadır.” Parçada, edebiyatçının romantik ve kurgusal bir yaklaşımda olduğu, bilim insanının ise nesnel yanıt aradığı ifade edilmiştir. Bu da metinle uyumludur.
Adım 3 — III. yargıyı inceleme
“Edebiyatçı olayları bilmece hâline getiren bir metin tasarlarken, bilim insanı bu bilmecenin cevabına yoğunlaşmaktadır.” Parçada, edebiyatçının bilinmeyenleri kurgusal hale getirdiği, bilim insanının ise nesnel cevabı aradığı belirtilmiştir. Bu yargı da doğrudur ve metne uygundur.
Adım 4 — Sonuç
Tüm üç yargı metinle uyumludur ve ulaşılabilir.
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━ Cevap: E) I, II ve III
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
Temel kavramlar:
Edebiyatçı bakış açısı: Kurgusal metin oluşturma, gerçekliği dönüştürme, olayları bilmeceli hale getirme.
Bilim insanı bakış açısı: Nesnel gerçekliği arama, sonuca ulaşma, bilmecenin cevabına odaklanma.
Yaygın hata: Yanlış: Sadece edebiyatçı veya sadece bilim insanı yaklaşımına odaklanmak. Doğru: Her iki yaklaşımın da metinde belirtildiği şekilde değerlendirilmesi gerekir.
Başka soruların olursa sormaktan çekinme!
Bu konuda başka örnek çözüm ister misin?