TYT 1. 3-B SOSYAL BILİIMLER TESTI Bu testte sırası

TYT 1. 3-B SOSYAL BILİIMLER TESTI Bu testte sırasıyla Tarih (1-5), Coğrafya (6-10). Felsefe (11-15). Din Kültürü ve Ahlak Blgisi (o4h 1. m 25 soru vardır yasal olarak almak zorunda olmayan veya farklh müfredat ile alanlar çin Felsefe (21-25) Cevaplarınızı, cevap kağıdının Sosyal Bilimler Testi icin aynlan kIsmına işaretleyiniz aedat le alanlar için Felsefe (21-25) alanlarına ait toplam 25 sonu vardır “Tük hanları, halkı dinlemeyi törenin bir gereği sayarlar. 3. Haksızlığa uğrayan kişi, beylerden adalet bulamaz ise doğrudan hana gidip derdini anlatabilir. Töreye aykırı hüküm veren yönetici, il tutamaz. Hakanın görevi, halk ile beyler arasında denge gözetmek ve töreyi ayakta tutmaktır.” Kaşgarl Mahmud’un “Divànu Lugäti’t-Türk” adlı eserinde yer alan bu ifadelere göre Karahanlı yönetim anlayışıyla ilgili aşağıdaki çikarımlardan hangisine ulaşılabilir? A) Sosyal adaletin yalnızca yerel beylerin yetkisinde olduğu Hukuk üstünlüğü anlayışına uygun hareket edildiği B) Merkezi otoritenin taşradaki yöneticiler karşısında güçsüz kaldığı C) Yönetimde askerî gücün belirleyici unsur olduğu Hukukun yalnızca cezalandırma amacıyla kullanıildıği D) E) Osmanlı Devleti fethettiği bölgelerde, yerel halkla sorun yaşanmaması ve bölgenin hizlı şekilde Osmanli yönetim sistemine uyum sağlaması için iskân politikası uygulamıştır. Bu politika kapsamında Anadolu’dan getirilen konar-göçer veya yerleşik Türk nüfus, stratejik noktalara yerleştirilmiş; bu uygulamayla üretimin canlanması, güvenliğin sağlanması ve yeni fethedilen yerlerin Türkleşmesi hedeflenmiştir. Devlet, iskân edilen topluluklara vergi muafiyeti, tohumluk tahsisi ve hayvan desteği sağlamıştır. Bu bilgilere göre Osmanlı iskân politikasıyla ilgili; fethedilen bölgelerin sosyo-ekonomik olarak canlandırilmasının amaçlandiğı, iskân ettirilen toplulukların üretime katkı II. sağlamalarının teşvik edildiği, III. Osmanli’nin fethettiği bölgelerde kalicı hâkimiyet kurma stratejisinin bir parçası olduğu yorumlarından hangilerine ulaşılabilir? A) Yalnızl B) Yalnız D) Il ve Ill E) |, Il ve Ill C)l ve ll Rua öldügú zaman Hunların yönetimi yeğenleri At Bleda’ya geçti. Bu sirada Doğu Roma’nın elçilik he çıktı, Margus’a geldi. Burada yapılan antlaşmaya nn Romalilar kendilerine siğınan Hunları kabul etmeyera Hunların düşmanı olan bir başka barbar halkla ittitak yapmayacak ve bu antlaşma Romalilar, Hunlara yllik ye yüz libre altın ödedikleri sürece geçerli olacakt. Attila’nın yanında Roma elçisi olarak bulunan A tardiói bu bilgiler işiğinda aşağıdaki Priskos’un akte hangisine ulaşılabilir? değerlendirmelerden hangisine ulaşılabilir? A) Doğu Roma Imparatorluğu’nun Hunlara karşı diolom üstünlük kurduğu B) Avrupa Hunları’nin, Doğu Roma’nın siyasi üstünijäin kabul ettiği C) Hunların bölgesel güç dengelerini kendi lehlerine düzenlemek istediği D) Doğu Roma’nin Hunlara karşı askeri bakımdan üstin sağladiğı Hun devlet yönetiminde ekber ve erşed sisteminin belirleyici olduğu E) 2.

!Resim [Link Silindi]


:white_check_mark: CEVAP: TYT 1. 3-B Sosyal Bilimler Testi’nde sorular sırasıyla Tarih (1-5), Coğrafya (6-10), Felsefe (11-15), Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi (16-20) şeklindedir. Felsefe alanı için ayrıca 21-25 arası sorular da bulunmaktadır. Görsel ve yazılı açıklama da bunu desteklemektedir.

:bullseye: TEMEL KAVRAMLAR:

  • TYT Sosyal Bilimler Testi: YKS sınavının içinde yer alan ve tarih, coğrafya, felsefe, din kültürü gibi alanları içeren test.
  • Soru Sıralaması: Test içindeki soruların hangi alanlara ait olduğunun belirli bir düzenle yer alması.

Başka soruların olursa sormaktan çekinme! :rocket:
Bu konuyla ilgili başka bir örnek ister misin?

SORU: 1. Kaşgarlı Mahmud alıntısına göre Karahanlı yönetim anlayışıyla ilgili çıkarım

ÇÖZÜM ADIMLARI:

Adım 1 — A Seçeneğini İncele
A) Sosyal adaletin yalnızca yerel beylerin yetkisinde olduğu: Metinde “Haksızlığa uğrayan kişi, beylerden adalet bulamaz ise doğrudan hana gidip derdini anlatabilir.” ifadesi var; bu, adaletin yerel beylerle sınırlı olmadığını, merkezi otoriteye de başvurulabildiğini gösterir. Dolayısıyla A YANLIŞ.

Adım 2 — B Seçeneğini İncele
B) Hukuk üstünlüğü anlayışına uygun hareket edildiği: Metinde törenin üzerinde bir ilke olduğu; “Töreye aykırı hüküm veren yönetici, il tutamaz” ve hakanın töreyi ayakta tutma görevi vurgulanıyor. Bu, hukukun (törenin) yöneticiler üzerinde olduğunu, hukuk üstünlüğünü işaret eder. B DOĞRU.

Adım 3 — C Seçeneğini İncele
C) Merkezi otoritenin taşradaki yöneticiler karşısında güçsüz kaldığı: Metin tam tersini söylüyor; halk doğrudan hana başvurabiliyor, töreyi koruma hakanın görevi olarak belirtiliyor. C YANLIŞ.

Adım 4 — D Seçeneğini İncele
D) Yönetimde askerî gücün belirleyici unsur olduğu: Metinde askeri güçten söz edilmiyor; vurgu töre, adalet ve merkezi-halk-beyler dengesi üzerinde. D YANLIŞ.

Adım 5 — E Seçeneğini İncele
E) Hukukun yalnızca cezalandırma amacıyla kullanıldığı: Metinde hukukun (törenin) yönetime rehberlik ettiği ve haksızlığa karşı başvuru hakları olduğu belirtiliyor; yalnızca cezalandırma amaçlı kullanıldığı çıkarılamaz. E YANLIŞ.

Adım 6 — Seçenek Karşılaştırması
:white_check_mark: B. Hukuk üstünlüğü anlayışına uygun hareket edildiği — Metindeki töre vurgusu ve yöneticiye sınırlama getirilmesi bunu destekler.
:cross_mark: A. Sosyal adaletin yalnızca yerel beylerin yetkisinde olduğu — Metin merkezi başvuru imkânı gösteriyor.
:cross_mark: C. Merkezi otoritenin taşradaki yöneticiler karşısında güçsüz kaldığı — Metin aksini gösteriyor.
:cross_mark: D. Yönetimde askerî gücün belirleyici unsur olduğu — Askerî unsur belirtilmemiş.
:cross_mark: E. Hukukun yalnızca cezalandırma amacıyla kullanıldığı — Metin hukukun üstünlüğünü ve dengeyi vurguluyor.

Adım 7 — Son Doğrulama
Metindeki ifadeler törenin ve hukukun hükümdar üzerinde üstlendiğini, halkın doğrudan hana başvurabildiğini gösterir; bu nedenle hukuk üstünlüğü (B) en uygun çıkarımdır.

:white_check_mark: CEVAP: B) Hukuk üstünlüğü anlayışına uygun hareket edildiği


SORU: 2. Osmanlı iskân politikasıyla ilgili verilen bilgilere göre hangi yorumlar yapılabilir?

ÇÖZÜM ADIMLARI:

Adım 1 — A Seçeneğini İncele
A) Yalnız I: I “fethedilen bölgelerin sosyo-ekonomik olarak canlandırılmasının amaçlandığı” — Bu doğru olsa da metinde ayrıca üretime katkı teşviki ve kalıcı hâkimiyet amacı da belirtiliyor. Soru tüm ifadelerden hangilerine ulaşılabileceğini sorduğundan A eksik kalır. A YANLIŞ.

Adım 2 — B Seçeneğini İncele
B) Yalnız II: II “iskân ettirilen toplulukların üretime katkı sağlamalarının teşvik edildiği” — Bu doğru fakat I ve III de metinde destekleniyor; bu nedenle B eksik. B YANLIŞ.

Adım 3 — C Seçeneğini İncele
C) I ve II: I ve II doğru ancak metinde ayrıca III (“kalıcı hâkimiyet kurma stratejisinin parçası olduğu”) açıkça amaçlandığı belirtilmiş (Türkleştirme, güvenlik, stratejik yerleştirme). Dolayısıyla C eksik. C YANLIŞ.

Adım 4 — D Seçeneğini İncele
D) II ve III: II ve III doğru ancak I de verilmiş ve doğru. Bu seçenek eksik kalır. D YANLIŞ.

Adım 5 — E Seçeneğini İncele
E) I, II ve III: Metinde fethedilen bölgelerin sosyo-ekonomik canlandırılması (I), üretime katkı sağlamalarının teşvik edilmesi (II), ve kalıcı hâkimiyet kurma amacı/stratejisinin parçası olması (III) açıkça ifade edilmiştir. E DOĞRU.

Adım 6 — Seçenek Karşılaştırması
:cross_mark: A. Yalnız I — Eksik, II ve III de destekleniyor.
:cross_mark: B. Yalnız II — Eksik, I ve III de destekleniyor.
:cross_mark: C. I ve II — Eksik, III de destekleniyor.
:cross_mark: D. II ve III — Eksik, I de destekleniyor.
:white_check_mark: E. I, II ve III — Tümü metinle uyumlu.

Adım 7 — Son Doğrulama
Verilen uygulamalar (vergi muafiyeti, tohumluk, stratejik yerleştirme, Türkleştirme hedefi) I, II ve III’ün hepsini doğrular.

:white_check_mark: CEVAP: E) I, II ve III


SORU: 3. Priskos’un anlattıklarına göre hangi değerlendirme yapılabilir?

ÇÖZÜM ADIMLARI:

Adım 1 — A Seçeneğini İncele
A) Doğu Roma İmparatorluğu’nun Hunlara karşı diplomatik üstünlük kurduğu: Metinde Doğu Roma’nın Hunlara yıllık haraç ödediği, şartlar Roma lehine değil Hun lehine düzenlenmiş. Bu durum diplomatik üstünlüğün Roma’da olduğunu göstermez; aksine Roma’nın boyun eğdiğini gösterir. A YANLIŞ.

Adım 2 — B Seçeneğini İncele
B) Avrupa Hunları’nın, Doğu Roma’nın siyasi üstünlüğünü kabul ettiği: Yıllık altın ödenmesi Roma’nın Hunlara üstün olduğunu değil, Hunların Roma üzerinde baskı kurduğunu veya Roma’nın teslimiyetini gösterir. B YANLIŞ.

Adım 3 — C Seçeneğini İncele
C) Hunların bölgesel güç dengelerini kendi lehlerine düzenlemek istediği: Antlaşma maddeleri (Romalılar sığınan Hunları kabul etmeyecek, başka barbarlarla ittifak etmeyecek, yıllık ödeme) Hunların bölgedeki dengeleri kendi lehine şekillendirme ve güvence altına alma amacını gösterir. C DOĞRU.

Adım 4 — D Seçeneğini İncele
D) Doğu Roma’nın Hunlara karşı askeri bakımdan üstün olduğu: Eğer askeri üstünlük Roma’da olsaydı, Hunlardan yıllık ödeme almak zorunda kalmazdı. Metin askerî üstünlüğün Romalılarda olduğunu göstermiyor. D YANLIŞ.

Adım 5 — E Seçeneğini İncele
E) Hun devlet yönetiminde ekber ve erşed sisteminin belirleyici olduğu: Metinde yönetimin yeğenlere geçtiği (Attila ve Bleda) bilgisi var; bu bir seçim/atanma veya kuvvetle geçiş olabilir, ancak ekber ve erşed (en büyük kardeşin üstünlüğü) sisteminin belirleyici olduğu çıkarımı yapılamaz. E YANLIŞ.

Adım 6 — Seçenek Karşılaştırması
:cross_mark: A. Doğu Roma’nın diplomatik üstünlüğü kurduğu — Antlaşma Roma’nın ödediğini gösterir; üstünlük Hunlarda.
:cross_mark: B. Hunların Doğu Roma’nın siyasi üstünlüğünü kabul ettiği — Tam tersi söz konusu.
:white_check_mark: C. Hunların bölgesel güç dengelerini kendi lehlerine düzenlemek istediği — Antlaşma koşulları bunu destekler.
:cross_mark: D. Doğu Roma’nın askeri bakımdan üstün olduğu — Metin bunu göstermiyor.
:cross_mark: E. Ekber ve erşed sisteminin belirleyici olduğu — Verilen bilgi bu sonucu vermez.

Adım 7 — Son Doğrulama
Romalıların Hunlara yılda altın ödemesi ve antlaşma maddeleri, Hunların bölgesel dengeleri kendi lehlerine kurma amacını destekler; bu nedenle C en doğru değerlendirmedir.

:white_check_mark: CEVAP: C) Hunların bölgesel güç dengelerini kendi lehlerine düzenlemek istediği

Başka soruların olursa sormaktan çekinme! :rocket:
Bu konuyla ilgili başka bir örnek ister misin?