tüzel kişilik hangi anda kazanılır
Tüzel kişilik hangi anda kazanılır?
Cevap:
Tüzel kişilik, bir topluluğun, şirketin veya kurumun, hak ve borç sahibi olabilen; kendine ait mal varlığı, hakları ve yükümlülükleri olan hukuki bir varlık olarak kabul edilmesidir. Tüzel kişiliğin kazanılması, o tüzel kişiliği oluşturan şartların tamamlanmasıyla hukuki kişilik olarak tanınması ve tescil edilmesi anıdır.
Tüzel Kişiliğin Kazanılması Anı
1. Kuruluş veya Tesis Anı (Oluşma Anı)
- Tüzel kişilikler, genellikle ticaret siciline tescil edildikleri veya kanunda belirlenen diğer kuruluş şekli tamamlandığı anda kazanılır.
- Örneğin bir anonim şirket, esas sözleşme hazırlanıp kurucular tarafından imzalandıktan ve ticaret siciline tescil edildikten sonra tüzel kişilik kazanır.
- Derneklerin tüzel kişiliği ise ilgili dernekler müdürlüğüne veya mahkemeye tescil sonucu kazanılır.
2. Tescil Esası
- Tüzel kişilik kazanma için tescil şarttır. Tescil, resmî sicil kayıtlarına kaydedilmedikçe, o yapının tüzel kişilik olarak var olması mümkün olmaz.
- Tescil gerçekleşmeden önce örgütlenme safhasında bulunan kuruluşun tüzel kişiliği yoktur ve hak ehliyeti doğmaz.
3. Kanuni Hallerde Tüzel Kişilik Kazanma
- Bazı tüzel kişiler, kuruluş işlemi ya da tescil şartına bağlı olmadan doğarlar. Örneğin devlet kurumları, kamu tüzel kişileri kendiliğinden tüzel kişilik kazanmışlardır.
- Özel hukuk tüzel kişileri için ise genellikle tescil şartı aranır.
Özet Tablosu: Tüzel Kişilik Kazanma Anı
| Tüzel Kişilik Türü | Kazandığı An |
|---|---|
| Anonim Şirket, Limited Şirket gibi ticaret şirketleri | Şirket sözleşmesinin hazırlanması ve ticaret siciline tescil sonucu |
| Dernekler ve vakıflar | İlgili dernekler müdürlüğüne veya mahkemeye tescil edilme anı |
| Kamu tüzel kişileri | Kanunla kurulduğu anda veya kanuni kuruluş tarihi |
| Kooperatifler | Kuruluş genel kurulunun yapılması ve ticaret siciline tescil |
Sonuç ve Özet
- Tüzel kişilik, ilgili kanunda belirtilen şartlar tamamlandığında ve resmi kurumlarda tescil işlemi tamamlandığında kazanılır.
- Özel hukuk tüzel kişiliğinde bu süreç, kuruluş işlemleri ve tescille tamamlanır.
- Tescil öncesinde var olan kuruluşların tüzel kişilikleri yoktur, yani hak ve borç sahibi olamazlar.
- Kamu tüzel kişilerinde ise tüzel kişilik genellikle kanuni kuruluş tarihi veya kanunla doğar.
Kaynaklar:
- Türk Medeni Kanunu
- Türk Ticaret Kanunu
- Dernekler Kanunu