ERİSİ
TÜRKİYE GENELİ TYT
B
13.
Aşağıda X, Y ve Z elementlerinin katman elektron dağilımı
verilmiştir.
X: 2e) 8e) 2e)
Bp
2a
Y 1e) p. IA
Z: 26)Ge) 2p A
Buna göre aşağıdaki ifadelerden hangiśi yanlıstır?)
A) X ile Z arasında oluşan bileşiği Lewis gösterimi
X*:ž:| sextndedir:
X ile Z arasında oluşan bileşiğin en küçük birimi
ý Y şeklindedir.
moleküldür.
Yile Z arặsındd ousan bileşik polar kovalent bag içerit.
hålde byluRdr.
Kimyasal Türler Arası Etkileşimler ve İyonik-Kovalent Bileşik Özellikleri
KULLANILAN FORMÜL / KURAL: Metaller ile ametaller arasında elektron alışverişiyle iyonik bağlı bileşikler, ametaller arasında elektron ortaklaşmasıyla kovalent bağlı bileşikler oluşur. İyonik bileşikler moleküler yapıda olmayıp kristal örgü (birim hücre) yapısındadır; molekül kavramı yalnızca kovalent yapılı maddeler için geçerlidir.
ÇÖZÜM VE SEÇENEK ANALİZİ
Elementlerin periyodik sistemdeki yerleri ve türleri:
- X (2 - 8 - 2): 3. periyot 2A grubu, metaldir (2\text{e}^- vererek \text{X}^{2+} iyonu oluşturur).
- Y (1): 1. periyot 1A grubu, hidrojendir (ametaldir, dubletini tamamlamak için 1\text{e}^- ortaklaşa kullanır).
- Z (2 - 6): 2. periyot 6A grubu, ametaldir (oktetini tamamlamak için 2\text{e}^- alır veya ortaklaşır).
Seçeneklerin Değerlendirilmesi:
- A) Doğru: Metal (\text{X}) ile ametal (\text{Z}) arasında elektron alışverişiyle iyonik bileşik oluşur. Lewis gösterimi \text{X}^{2+}[:\ddot{\text{Z}}:]^{2-} biçimindedir.
- B) Doğru: \text{Y} ve \text{Z} ametalleri elektronlarını ortaklaşa kullanarak \text{YZ}_2 kovalent bileşiğini oluşturur. Merkez atom \text{Z} üzerinde 2 çift ortaklanmamış elektron bulunur.
- C) Yanlış: \text{X} ve \text{Z} arasında iyonik bağlı \text{XZ} bileşiği oluşur. İyonik kristal örgülü katıların en küçük yapı birimi molekül değil, birim hücredir (formül birimidir).
- D) Doğru: Farklı iki ametal atomu (\text{Y} ve \text{Z}) arasında oluşan bağlar polar kovalent bağ niteliğindedir.
- E) Doğru: İyonik bağlı bileşiklerin erime noktaları yüksek olup oda koşullarında (25\text{ }^\circ\text{C}, 1\text{ atm}) tamamı katı hâlde bulunur.
CEVAP: C — X ile Z arasında oluşan bileşiğin en küçük birimi moleküldür.
SINAV NOTU / PÜF NOKTASI: ÖSYM/TYT kimya sorularında en sık kullanılan çeldiricilerden biri iyonik bileşikler için “molekül” ifadesinin kullanılmasıdır. İyonik bağlı bileşiklerde molekül kavramı kesinlikle yoktur; moleküler yapı yalnızca kovalent bağlı bileşikler ve ametal elementleri için geçerlidir.