Bu parçada numaralanmış cümlelerden hangisinde karşılaştırma söz konusudur?
Sorunun Analizi:
Parçada numaralanmış cümleler şunlardır:
- (I) Fecîrat topluluğu edebiyatımızda edebî manifesto yayımlayan ilk topluluktur.
- (II) Servetifünun topluluğuna tepki olarak doğmuş, onları ağır şekilde eleştirmiştir.
- (III) Fecîratçılara göre sanat kişiseldir ve saygıya değerdir.
- (IV) Sanat şahsi ve münferiddir; sloganıyla tanınmışlardır.
- (V) Amaçları edebiyatın ciddi ve önemli bir iş olduğunu kabul etmek ve bunu halka da anlatabilmektir.
Karşılaştırma Nedir?
Karşılaştırma, iki veya daha fazla şeyin benzerlik veya farklılıklarının ortaya konmasıdır. Genellikle “daha”, “en”, “kadar”, “gibi” gibi kelimelerle yapılır.
Cümlelerin İncelenmesi:
| Cümle No | Cümle Metni | Karşılaştırma Var mı? | Açıklama |
|---|---|---|---|
| I | Fecîrat topluluğu edebiyatımızda edebî manifesto yayımlayan ilk topluluktur. | Evet | “İlk topluluk” ifadesiyle diğer topluluklarla kıyaslama yapılmıştır. |
| II | Servetifünun topluluğuna tepki olarak doğmuş, onları ağır şekilde eleştirmiştir. | Hayır | Tepki ve eleştiri var, karşılaştırma yok. |
| III | Fecîratçılara göre sanat kişiseldir ve saygıya değerdir. | Hayır | Sanatın kişisel olduğu belirtilmiş, karşılaştırma yok. |
| IV | Sanat şahsi ve münferiddir; sloganıyla tanınmışlardır. | Hayır | Sanatın şahsi olduğu vurgulanmış, karşılaştırma yok. |
| V | Amaçları edebiyatın ciddi ve önemli bir iş olduğunu kabul etmek ve bunu halka da anlatabilmektir. | Hayır | Amaç belirtilmiş, karşılaştırma yok. |
Doğru Cevap:
(I) numaralı cümlede karşılaştırma vardır. Çünkü “ilk topluluk” ifadesi, diğer topluluklarla kıyaslama yapmaktadır.
Özet Tablosu
| Cümle No | Karşılaştırma Durumu | Sebep |
|---|---|---|
| I | Var | “İlk topluluk” ifadesiyle kıyaslama yapılmış. |
| II | Yok | Tepki ve eleştiri var, karşılaştırma yok. |
| III | Yok | Sanatın kişisel olduğu belirtilmiş. |
| IV | Yok | Sanatın şahsi olduğu vurgulanmış. |
| V | Yok | Amaç belirtilmiş, karşılaştırma yok. |
Sonuç olarak, bu parçada karşılaştırma sadece (I) numaralı cümlede bulunmaktadır.
Soru:
Bu parçada numaralanmış cümlelerden hangisinde “karşılaştırma sözcüğü” vardır?
Cevap:
Üçüncü cümlede karşılaştırma sözcüğü kullanılmıştır.
Açıklama
Türkçede derece ve kıyas bildiren, yani “karşılaştırma sözcüğü” olarak adlandırılan başlıca kelimeler şunlardır:
- daha
- en
- kadar
- gibi
Parçadaki cümleleri teker teker incelediğimizde:
-
(I) “… yayımlayan ilk topluluktur.”
• “ilk” kelimesi bir sıra sayısı (ordinal), karşılaştırma değil, dereceli sayma bildirir. -
(II) “… onları ağır şekilde eleştirmiştir.”
• “ağır” niteleyici sıfattır, kıyas ya da derece eki taşımaz. -
(III) Fecriatiçilerin sanat anlayışıyla ilgili cümlede “… daha …” ifadesi geçmektedir.
• İşte burada “daha” kelimesi net bir karşılaştırma (derece) bildirir. -
(IV) “Sanat şahsi ve muhteremdir.”
• Burada geçen sıfatlar niteleme yapar, karşılaştırma sözcüğü içermez. -
(V) “… ciddi ve önemli bir iş olduğunu …”
• “ciddi” ve “önemli” sıfatları nitelik belirtir, derecelendirme eki yoktur. -
(VI) “Belli bir sanat anlayışında değil de ferdi hürriyeti savundukları için…”
• “değil de” yapısı karşıtlık bildirir, kıyas ifadesi değildir.
Tablo halinde özetleyelim:
| Cümle No | Metin Özeti | Karşılaştırma Sözcüğü Var mı? |
|---|---|---|
| I | “… ilk topluluktur.” | Hayır |
| II | “… ağır şekilde eleştirmiştir.” | Hayır |
| III | Sanat anlayışını kıyaslayan “… daha …” | Evet |
| IV | “Sanat şahsi ve muhteremdir.” | Hayır |
| V | “… ciddi ve önemli bir iş …” | Hayır |
| VI | “… değil de …” (karşıtlık) | Hayır |
Doğru cevap: III. cümle @Nmkdj
