1-Aşağıdaki cümlelerden hangisinde fiil istek kipi ile çekimlenmiştir?
Cevap:
İstek kipi, fiillere “-e, -a” ekleri getirilerek yapılır ve genellikle “iste-, dile-” anlamı taşır. Bu kip, dilek ve temennileri ifade eder.
Analiz:
A) bir daha buralara gelme
- Burada “gelme” olumsuz emir kipidir.
B) bugün dışarıda yemeyelim
- “Yemeyelim” istek kipindedir. Fiil kökü “yemek” olup “-a, -e” eki ile istek kipi oluşturulmuştur.
C) ne olurdu beni beklersen?
- Bu cümlede istek kipi kullanılmamıştır.
D) Sepeti buraya bırakmamalısın
- Burada zorunluluk kipinin olumsuzu vardır.
Doğru cevap: B) bugün dışarıda yemeyelim
2-Aşağıdaki cümlelerin hangisinde fiil emir kipinin olumsuzu ile çekimlenmiştir?
Cevap:
Emir kipi, fiilin köküne doğrudan “-ma, -me” olumsuzluk eki getirilerek yapılır.
Analiz:
A) büyüklerinle bu şekilde konuşma
- “Konuşma” şekli olumsuz emir kipindedir.
B) söylediklerimi bir türlü anlamıyorsun
- Burada geniş zamanın olumsuzu kullanılmıştır.
C) kardeşi kimseye benzemiyor
- Burada geniş zamanın olumsuzu kullanılmıştır.
D) dayım kimse üzmez
- Olumsuz bir emir kipi içermez.
Doğru cevap: A) büyüklerinle bu şekilde konuşma
3-Aşağıdaki cümlelerin hangisinde gelecek zamanla çekimlenmiş olumsuz bir fiil vardır?
Cevap:
Gelecek zaman “-acak, -ecek” ile oluşturulur ve olumsuzu “-mayacak, -meyecek” şeklinde çekimlenir.
Analiz:
A) gözü hiçbir şey görmüyor
- Burada şimdiki zamanın olumsuzu kullanılmıştır.
B) tasarımda birkaç kişi bana yardım edecek
- Burada gelecek zaman olumlu kullanılmıştır.
C) Yaren bu saatte asla uyumaz
- Burada geniş zamanın olumsuzu kullanılmıştır.
D) birkaç yıl sonra seni kimse hatırlamayacak
- “Hatırlamayacak” kelimesi gelecek zamanın olumsuz fiilidir.
Doğru cevap: D) birkaç yıl sonra seni kimse hatırlamayacak