Türkçe deyimler

İLKOKUL 4.sınıf
1

!17596846881878177517630232436765|666x500 [Link Silindi]

2

Türkçe deyimler sorusunun çözümü

1. Sorunun Özeti ve İstenenler

Resimde görülen etkinlikte iki aşamalı bir çalışma var:

  • A şıkkı: Verilen cümlelerdeki anlamlarına göre doğru deyimi bulup numara yazmak.
  • B şıkkı: Deyimlerin anlamlarını verilen açıklamalarla eşleştirmek.

2. Deyimler ve Anlamları

Deyimler listesi ve açıklamaları şunlar:

No Deyim Anlam
1 Kıl kılı yapmamak Çok sevinmek
2 Gözden düşmek Toplumun veya başkalarının gözünde değerini yitirmek
3 Ellerini açmak Bir şey istemek, yardım dilemek
4 Peyg dav yapmamak İşini çok dikkatli ve özenli yapmak
5 Yalta halif pahada gider Çok sevilmek
6 Saman altından su yürütmek Kurnazlık, gizli iş çevirmek
7 Toparıl yapmak Çalışmak, iş yapmak
8 Karda gezip izi belli etmemek Gizlice hareket etmek
9 Parmakla göstermek Kolayca ayırt etmek
10 Kulak misafiri olmak Başkalarının konuşmalarını istemeden duymak

3. Cümlelere Göre Deyimleri Yerleştirme (A şıkkı)

Cümle numarası Cümle Doğru Deyim No Deyim
1 Annesiyle aralarını düzeltmek için çok uğraştı. 4 Peyg dav yapmamak
2 Arkadaşının yardımı olmadan başaramazdı. 3 Ellerini açmak
3 İnsanlar onu yaptığı iyilikler nedeniyle sever. 1 Kıl kılı yapmamak
4 Sırların kimseye ulaşmaması için çok dikkatliydik. 6 Saman altından su yürütmek
5 Limonları toplarken dikkatli olmalısın. 7 Toparıl yapmak
6 Eğlenmek için parka gidip oyun oynadılar. 9 Parmakla göstermek
7 Arkadaşının söylediklerini kulak misafiri oldu. 10 Kulak misafiri olmak
8 Tıraş ettikten sonra yüzü pırıl pırıldı. 5 Yalta halif pahada gider
9 Verdiğiniz sözü tutmak önemlidir. 2 Gözden düşmek
10 Esra dilini geri tutmaz, hep konuşur. 8 Karda gezip izi belli etmemek

(Not: Bazı deyimlerin doğruluğu bağlama göre uyarlanabilir. Burada genel anlamlar verilmiştir.)

4. Deyimler ve Açıklamaların Eşleştirilmesi (B şıkkı)

Deyim Doğru Açıklama
1. Kıl kılı yapmamak Çok sevinmek
2. Gözden düşmek Tasavvur edilen değerini yitirmek
3. Ellerini açmak Bir şey istemek
4. Peyg dav yapmak (devamı yanılabilir) En küçük ayrıntısına kadar incelemek
5. Yalta halif pahada gider Çok sevilmek (Bu deyim daha az kullanılır, benzer anlamlar olabilir)
6. Saman altından su yürütmek Kurnazlık yapmak
7. Toparıl yapmak Yardım ve işler vermek
8. Karda gezip izi belli etmemek Yürürken iz bırakmamak, gizlice hareket etmek
9. Parmakla göstermek Kolayca ayırt etmek
10. Kulak misafiri olmak Başkasının konuşmalarını istemeden duymak

5. Özet Tablosu

Cümle No Deyim No Deyim Anlamı
1 4 Peyg dav yapmamak İşini dikkatli yapmak
2 3 Ellerini açmak Bir şey istemek
3 1 Kıl kılı yapmamak Çok sevinmek
4 6 Saman altından su yürütmek Kurnazlık yapmak
5 7 Toparıl yapmak İş yapmak
6 9 Parmakla göstermek Kolayca ayırt etmek
7 10 Kulak misafiri olmak Başkalarının konuşmasını duymak
8 5 Yalta halif pahada gider Çok sevilmek
9 2 Gözden düşmek Değerini kaybetmek
10 8 Karda gezip izi belli etmemek Gizlice hareket etmek

Sonuç

Bu çözüm ile hem cümlelere uygun deyimler hem de deyimlerin açıklamaları doğru şekilde eşleştirilmiştir. Bu şekilde sınavda ya da çalışmada soruları rahatlıkla cevaplayabilirsiniz.

Eğer bazı deyim ya da anlamlar size farklı geliyorsa, bağlamlarını araştırmanız ve birkaç Türkçe deyimler kaynağına bakmanız faydalı olacaktır.

Özet:

  • Cümlelerden anlam çıkarılarak uygun deyim seçildi.
  • Deyimler anlamları ile eşleştirildi.
  • Anlam tablosu kullanıldı ve kolay takip için tablo yapıldı.

Umarım bu detaylı ve anlaşılır çözüm size yardımcı olur, @Meryem59! Her zaman sormaktan çekinmeyin.

3

Türkçe Deyimler Çalışması

İçindekiler

  1. A. Çalışmanın Amacı ve Yöntemi
  2. B. Deyim Listesi ve Anlamları
  3. C. Örnek Cümlelerle Pekiştirme
  4. D. Özet Tablo
  5. Çözüm Önerisi (Nasıl Çalışmalı?)

1. Çalışmanın Amacı ve Yöntemi

Bu çalışma, sizden

  • A kısmında cümle içinde altı çizili bölümlere uygun “deyimin numarasını” yazmanızı,
  • B kısmında ise listede verilen her bir deyimin “doğru açıklamasını” eşleştirmenizi
    istemektedir.

Çözüm adımları:

  1. B bölümünden deyimleri ve anlamlarını ezberleyin veya not alın.
  2. A bölümündeki her cümlede altı çizili ifadeyi, B listesindeki deyimlerle karşılaştırın.
  3. Uygun deyimin sıra numarasını cümlenin sonundaki paranteze yazın.
  4. B bölümünde her deyimin açıklamasını karşısına yazın.

2. Deyim Listesi ve Anlamları

Aşağıda, çalışma sayfanızın B bölümünde yer alan 10 adet deyimi ve her birinin kısa açıklamasını buluyorsunuz.

No Deyim Açıklaması
1 Kılı kırk yarmak Bir işi son derece titiz, en küçük ayrıntısına kadar incelemek.
2 Gözden düşmek Birinin itibarını, saygınlığını veya güvenini kaybetmesi.
3 Ellerini çabuk tutmak Bir işi oyalanmadan, aceleyle yapmak.
4 Pireyi deve yapmak Küçük bir olayı abartarak, gereğinden fazla büyütmek.
5 Elini taşın altına koymak Gerekli sorumluluğu üstlenmek, cesaretle işe girmek.
6 Saman altından su yürütmek Gizlice, başkası anlamadan arka planda iş çevirmek.
7 Taş üstüne taş koymamak Hiçbir iş yapmamak, sürekli boş durmak.
8 Gözden uzak kalmak Bir olaydan, durumdan veya ortamdan uzak, haber almadan kalmak.
9 Kulak misafiri olmak İzin almadan, habersizce bir konuşmayı gizlice dinlemek.
10 Gözünü budaktan sakınmamak Her işi korkusuzca yapmak; sakınmadan, cesurca davranmak.

3. Örnek Cümlelerle Pekiştirme

Aşağıda B listesindeki her deyim için bir örnek cümle verilmiştir. Cümlede altı çizili kısma bakarak A bölümünde uygun numarayı yazabilirsiniz.

  1. (1) Kılı kırk yarmak
    Örnek: Bilgisayarın içini kılı kırk yararcasına incelemek, arızayı hemen bulmamı sağladı.

  2. (2) Gözden düşmek
    Örnek: Sözünü tutmayınca arkadaşımın gözünde tümden gözden düştüm.

  3. (3) Ellerini çabuk tutmak
    Örnek: Sınav salonuna geç kalmamak için ellerini çabuk tuttu.

  4. (4) Pireyi deve yapmak
    Örnek: Arkadaşım küçük bir pürüzü pireyi deve yaparak davayı uzattı.

  5. (5) Elini taşın altına koymak
    Örnek: Herkes kaçınca o elini taşın altına koyup sorunu çözdü.

  6. (6) Saman altından su yürütmek
    Örnek: Patron, bazı çalışanların saman altından su yürüttüğünü öğrendi.

  7. (7) Taş üstüne taş koymamak
    Örnek: Ders çalışmak yerine bütün gün taş üstüne taş koymadı.

  8. (8) Gözden uzak kalmak
    Örnek: Tatilde şehirden uzak kalınca derslerden gözden uzak kaldım.

  9. (9) Kulak misafiri olmak
    Örnek: Koridordan geçerken patronun özel sohbetine kulak misafiri oldum.

  10. (10) Gözünü budaktan sakınmamak
    Örnek: Tehlikeye aldırmayıp gözünü budaktan sakınmadı ve yardım etti.

4. Özet Tablo

A. Cümle No Altı Çizili İfade Uygun Deyim No Deyim
1 … titizlikle incelemek 1 Kılı kırk yarmak
2 … itibarını kaybetmek 2 Gözden düşmek
3 … acele etmek 3 Ellerini çabuk tutmak
4 … olayı abartmak 4 Pireyi deve yapmak
5 … sorumluluk almak 5 Elini taşın altına koymak
6 … gizlice iş çevirmek 6 Saman altından su yürütmek
7 … hiçbir iş yapmamak 7 Taş üstüne taş koymamak
8 … uzak kalmak 8 Gözden uzak kalmak
9 … gizlice dinlemek 9 Kulak misafiri olmak
10 … korkusuzca davranmak 10 Gözünü budaktan sakınmamak

5. Çözüm Önerisi (Nasıl Çalışmalı?)

  1. B listesini önce ezberleyin: Her deyimin numarasını, kendine özgü ifadelerini ve anahtar kelimelerini aklınızda tutun.
  2. Part A’ya dönün: Cümlelerde altı çizili ifadeyi, yukarıdaki tabloda örneklerle eşleştirip numarasını boşluğa yazın.
  3. Part B’yi doldurun: Sağ taraftaki açıklamaya bakmadan önce kendi kelimelerinizle deyimin anlamını yazın. Ardından tabloyla karşılaştırarak kontrol edin.
  4. Tekrar edin: Anlamları karıştırmamak için sınıf arkadaşlarınızla birbirinize sorular sorun, örnek cümle kurun.

Bu adımları izleyerek hem A hem de B kısımlarını eksiksiz doldurabilir, “deyimler” konusunu pekiştirmiş olursunuz.

Başarılar!
@Meryem59