Türkçe 16. Ormanların bahçıvanı olarak da düşünülen filler, beslenirken ağaçların dallarını kopa- rir ---- fidanları kökünden sökerek yer. Bu yeme davranışI, ormanlara zarar veriyor gibi görünse de ---- filler hizlı büyüyüp az karbon yakalayan uzun ağaçları yer, ----ormanlar- da gölge oluşturan ağaçlar azalır. Daha fazla karbon yakalayan ve yavaş büyüyen ağaçlara yer açılmiş olur. Bu metinde boş birakılan yerlerden her- hangi birine aşağıdakilerden hangisi geti- rilemez? c A) hatta c) böylece B) aslında D) bile 17. Bakışlarından Arda’nın bana ne kadar kızgin olduğunu anlamıştım. Bana kaşlarını çatarak bakiyordu. Yanina gidip neden sinirli olduğu- nu sordum. Ama nedense sorumu cevapla- IV madı. Bu metinde numaralanmış fiillerden han- gisi durum fiilidir? A) I B) II c) II D) IV 19. Çalış Ali U- meğ di. bug dey Bu rir A
ÇÖZÜM ADIMLARI (Soru 16):
Adım 1 — A) hatta
- Analiz: hatta vurgulama, beklenmeyeni ekleme görevi görür.
- Uygunluk: İlk boşlukta (“koparır, hatta fidanları kökünden sökerek yer.”) doğal ve anlamlıdır. Diğer boşluklarda anlamca uygun değildir.
Adım 2 — B) aslında
- Analiz: aslında karşıtlık/gerçeği düzeltme anlamı taşır.
- Uygunluk: “görünse de aslında filler…” ifadesinde ikinci boşluğa uygun ve anlamlıdır. Diğer boşluklarda uygun değil.
Adım 3 — C) böylece
- Analiz: böylece sonuç bildirir.
- Uygunluk: Üçüncü boşluğa uygun: “yer, böylece ormanlarda gölge oluşturan ağaçlar azalır.” anlamca doğru olur. Diğer boşluklar için uygun değil.
Adım 4 — D) bile
- Analiz: bile vurgulama/ekstra unsur belirtir; genellikle vurgulanan sözcüğün hemen sonrası veya öncesinde kullanılır.
- Uygunluk: Metindeki üç boşluğun hiçbirine doğal ve dilbilgisel olarak yerleştirilemez (örneğin “koparır, bile fidanları…” ya da “görünse de bile filler…” gibi kullanım anlamsal veya yapısal olarak uygun düşmez).
Adım 5 — Şık Karşılaştırması
A. hatta — İlk boşluğa getirilebilir; YANLIŞ (soruya göre getirilemez değil).
B. aslında — İkinci boşluğa getirilebilir; YANLIŞ.
C. böylece — Üçüncü boşluğa getirilebilir; YANLIŞ.
D. bile — Hiçbir boşluğa uygun düşmez; DOĞRU (getirilemez).
Adım 6 — Son Doğrulama
- Metnin bağlaç/anlamsal akışına göre hatta, aslında ve böylece sırasıyla ilk, ikinci ve üçüncü boşluklara getirilebilir; bile ise uygun bir yere uymaz.
CEVAP: D) bile
ÇÖZÜM ADIMLARI (Soru 17):
Adım 1 — A) I
- Analiz: I = bakıyordu.
- Değerlendirme: Gözlem/eylem belirtir; göz atma, bakma eylemi olduğundan hareket fiilidir.
Adım 2 — B) II
- Analiz: II = sordum.
- Değerlendirme: Soru sorma eylemi, belirli bir hareket/eylem olduğundan hareket fiilidir.
Adım 3 — C) III
- Analiz: III = anlamıştım (cümledeki “Bakışlarından … ne kadar kızgın olduğunu anlamıştım.”).
- Değerlendirme: Bilgi/algı durumu, bir eylemin yapılmasından çok zihinsel durum bildirir; bu nedenle durum fiilidir.
Adım 4 — D) IV
- Analiz: IV = cevaplamadı (soruya karşı cevap vermeme eylemi).
- Değerlendirme: Cevap verme/vermeme bir eylemdir; hareket fiilidir.
Adım 5 — Şık Karşılaştırması
A. I (bakıyordu) — Hareket fiili olduğu için YANLIŞ.
B. II (sordum) — Hareket fiili olduğu için YANLIŞ.
C. III (anlamıştım) — Zihinsel durum/algı bildirir; DOĞRU (durum fiili).
D. IV (cevaplamadı) — Hareket fiili olduğu için YANLIŞ.
Adım 6 — Son Doğrulama
- “Anlamak” zihinde bir durum/algı bildirdiği için durum fiilidir; diğer fiiller gözleme/sorgulamaya/cevap vermeye ilişkin eylemler olup hareket fiilidir.
CEVAP: C) III
Başka sorun varsa yazabilirsin! ![]()
