- İkinci Dünya Savaşı’ndan sonra görülen;
Truman Doktrini’nin ortaya çıkması
Cominform’un kurulması
III. Kuzey Atlantik İttifakı’nin kurulmast
IV. Batı Avrupa Birliği’nin kurulması
V.
Varşova Paktı’nın kurulması
gelişmelerinden hangileri “Doğu Bloku’nun” kuruluş sü-
reciyle ilgilidir?
A) Yalnız V
B) Il ve V
D) I, IIl ve IV
E) I ve ll
C) II, Ill ve V
İkinci Dünya Savaşı Sonrası Doğu Bloku’nun Kuruluş Sürecindeki Gelişmeler
ÇÖZÜM ADIMLARI:
Adım 1 — I. Öncülün (Truman Doktrini) Analizi
- Truman Doktrini (1947): ABD Başkanı Harry Truman tarafından, Sovyet tehdidine maruz kalan özellikle Türkiye ve Yunanistan’a ekonomik ve askeri destek sağlamak amacıyla ilan edilmiştir. Bu gelişme Batı Bloku’nun örgütlenmesine aittir.
Adım 2 — II. Öncülün (Cominform’un Kurulması) Analizi
- Cominform (1947): Truman Doktrini ve Marshall Planı’na karşı SSCB öncülüğünde komünist partiler arasında ideolojik ve siyasi bağı güçlendirmek için kurulmuştur. Bu gelişme Doğu Bloku’nun kuruluş sürecine aittir.
Adım 3 — III. Öncülün (Kuzey Atlantik İttifakı / NATO) Analizi
- Kuzey Atlantik İttifakı - NATO (1949): Batılı devletlerin Sovyet yayılmacılığına karşı oluşturduğu ortak askeri savunma paktıdır. Bu gelişme Batı Bloku’na aittir.
Adım 4 — IV. Öncülün (Batı Avrupa Birliği) Analizi
- Batı Avrupa Birliği (1948 - Brüksel Antlaşması): Batı Avrupa ülkelerinin ekonomik ve askeri güvenlik amacıyla kendi aralarında kurdukları savunma örgütüdür. Bu gelişme Batı Bloku’na aittir.
Adım 5 — V. Öncülün (Varşova Paktı’nın Kurulması) Analizi
- Varşova Paktı (1955): Batı Almanya’nın NATO’ya üye olması üzerine SSCB liderliğindeki 8 sosyalist ülkenin kurduğu askeri ittifaktır. Bu gelişme Doğu Bloku’nun kuruluş sürecine aittir.
Adım 6 — Seçenek Karşılaştırması
A. Yalnız V — Cominform (II) da Doğu Bloku’na ait olduğu için eksiktir.
B. II ve V — Hem Cominform hem de Varşova Paktı doğrudan Doğu Bloku’na aittir.
C. II, III ve V — III (NATO) Batı Bloku’na aittir.
D. I, III ve IV — Bu öncüllerin tamamı Batı Bloku’na aittir.
E. I ve II — I (Truman Doktrini) Batı Bloku’na aittir.
Adım 7 — Son Doğrulama
Doğu Bloku’nu teşkilatlandıran siyasi örgüt Cominform (II), askeri örgüt ise Varşova Paktı (V)'dır. Dolayısıyla doğru yanıt II ve V olmalıdır.
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
CEVAP: B) II ve V
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
Soğuk Savaş Dönemi’nde Doğu Bloku ile Batı Bloku’nun ekonomik örgütlenmeleri (örneğin Comecon ve Marshall Planı) arasındaki karşılaştırmayı da detaylandırmamı ister misin?
