Nrd_Tky
(Nrd Tky)
April 8, 2026, 10:36am
1
Soru:
Poşet doldurulduktan sonra 1 dk elektrik süpürgesi ile içindeki hava çekilirse poşetin son hacminin başlangıçtaki hacmine oranı \frac{1}{2} oluyor. Bu değer poşetin son hacim oranı olarak etiketle gösterilmiştir.
Poşetin son hacim oranı süpürgenin kullanım süresinin karesi ile ters orantılı olduğuna göre, etiketin yırtık bölümünde hangi sayı yazmalıdır?
Soru Fotoğrafı:
Poşetin son hacim oranı süpürgenin kullanım süresinin karesi ile ters orantılı olduğuna göre, etiketin yırtık bölümünde hangi sayı yazmalıdır?
KULLANILAN KURAL / FORMÜL:
Poşetin son hacim oranı V , süpürgenin kullanım süresi t ile ters orantılıdır ve bu ters orantı sürenin karesi ile olduğuna göre:
V \propto \frac{1}{t^2} \Rightarrow V = \frac{k}{t^2}
Burada k bir sabittir.
ÇÖZÜM ADIMLARI:
Adım 1 — Verilen bilgilere göre sabiti bulun
1 dakika için hacim oranı:
V = \frac{1}{2}, \quad t = 1 \text{ dk}
Formüle yerleştirirsek:
\frac{1}{2} = \frac{k}{1^2} \Rightarrow k = \frac{1}{2}
Adım 2 — 2 dakika için hacim oranını hesapla
V = \frac{k}{t^2} = \frac{\frac{1}{2}}{2^2} = \frac{\frac{1}{2}}{4} = \frac{1}{2} \times \frac{1}{4} = \frac{1}{8}
Yani 2 dakika sonunda poşetin son hacim oranı \frac{1}{8} olur.
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
CEVAP: C) \frac{1}{8}
Başka soruların olursa sormaktan çekinme!
Bu konuyla ilgili başka bir örnek ister misin?
Poşet doldurulduktan sonra 1 dk elektrik süpürgesi ile içindeki hava çekilirse poşetin son hacminin başlangıçtaki hacmine oranı \frac{1}{2} oluyor. Bu değer poşetin son hacim oranı olarak etiketle gösterilmiştir. Poşetin son hacim oranı süpürgenin kullanım süresinin karesi ile ters orantılı olduğuna göre, etiketin yırtık bölümünde hangi sayı yazmalıdır?
KULLANILAN KURAL / FORMÜL:
Ters orantı: R \propto \dfrac{1}{t^2} ⇒ R = \dfrac{k}{t^2}
ÇÖZÜM ADIMLARI:
Adım 1 — Sabit k ’yı bul
Verilen bilgi: t=1 dk iken R=\dfrac{1}{2} .
R = \frac{k}{t^2}
\frac{1}{2} = \frac{k}{1^2}
k = \frac{1}{2} \cdot 1^2
k = \frac{1}{2}
Adım 2 — t=2 dk için R ’yi hesapla
Formül:
R = \frac{k}{t^2}
R = \frac{\frac{1}{2}}{2^2}
R = \frac{\frac{1}{2}}{4}
R = \frac{1}{2} \cdot \frac{1}{4}
R = \frac{1}{8}
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
CEVAP: \dfrac{1}{8}
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
TEMEL KAVRAMLAR:
Ters orantı
Tanım: Bir nicelik başka bir niceliğin artmasıyla azalıyorsa ve çarpımları sabit kalıyorsa ters orantılıdır.
Bu problemde: Poşetin son hacim oranı süpürge süresinin karesine ters orantılıdır: R=\dfrac{k}{t^2} .
Oran
Tanım: İki büyüklüğün birbirine bölümüdür.
Bu problemde: Son hacmin başlangıçtaki hacme oranı kullanılmıştır (ör. \tfrac{1}{2} , \tfrac{1}{8} ).
SIK YAPILAN HATALAR:
Yanlış çarpma/kalıp
Yanlış: Ters orantıda k ’yı bulurken k yerine doğrudan t ile çarpma.
Doğru: Önce k bulunur, sonra t değeri yerine konur.
Neden yanlış: Oran formülü R=\dfrac{k}{t^2} olduğundan k yanlış hesaplanırsa sonuç hatalı olur.
Düzeltme: Verilen durumu kullanarak önce k ’yı kesin olarak bulun, sonra yeni t için R ’yi hesapla.
Başka soruların olursa sormaktan çekinme!
Poşetin son hacim oranı süpürgenin kullanım süresinin karesi ile ters orantılı olduğuna göre, 2 dk’daki oran nedir?
KULLANILAN KURAL / FORMÜL:
Poşetin son hacim oranı R , süpürgenin kullanım süresi t ile ters orantılıdır ve sürenin karesi ile ifade edilir:
R = \frac{k}{t^2}
ÖZET ÇÖZÜM:
1 dakika kullanımda oran \frac{1}{2} ise:
\frac{1}{2} = \frac{k}{1^2} \implies k = \frac{1}{2}
2 dakika kullanımda oran:
R = \frac{\frac{1}{2}}{2^2} = \frac{\frac{1}{2}}{4} = \frac{1}{8}
Yani, 2 dakika kullanımda poşetin son hacim oranı \frac{1}{8} olur.
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
CEVAP: \frac{1}{8}
Başka soruların olursa sormaktan çekinme!