Soru: Aşağıdaki parçalardan hangisi “Edebiyatta kimi otobiyografik roman örneklerine rastlanmaktadır ve bu tip eserler yazarının duygusal ve düşünsel yaşamına ilişkin de kimi detayları okuyucuya sunmaktadır.” düşüncesine uzak düşmektedir?
Çözüm:
Soruyu doğru bir şekilde çözmek için verilen seçeneklerde yazarın otobiyografik özellik taşıyan duygusal ve düşünsel yaşamıyla ilgili detaylar veren açıklamalara odaklanmak gerekiyor. Ancak soruda “düşüncesine uzak düşmektedir” ifadesine dikkat etmek gerekiyor. Yani, otobiyografik unsurları en az içeren veya hiç barındırmayan seçenek bulunmalı.
Seçeneklerin Analizi:
A)
- Dostoyevski’nin “İnsancıklar” romanında otobiyografik bir özellik görülebilir. Yazarın duygusal dünyası ve “Makar Devuşkin” karakteri üzerinden kendi yaşantısından izler sunuluyor.
Yakın görüşlüdür.
B)
- Peyami Safa’nın Dokuzuncu Hariciye Koğuşu romanında yazarın hastalık dönemi ve psikolojik hali anlatılmaktadır. Bu anlamda, otobiyografik bir yapıya sahiptir.
Yakındır.
C)
- Şevket Süreyya’nın Suyu Arayan Adam romanında hem kendi duygusal geçmişi hem de tarihsel konular yer alır. Bu eser otobiyografik özellikler taşır.
Yakındır.
D)
- Burada yazarın yaşadığı kişisel deneyimlerden veya otobiyografik unsurlardan bahsetmek yerine bir karakterin yaşantıları ve duyguları anlatılmıştır.
Bu seçenekte otobiyografik unsurlar zayıf olduğundan ‘uzak’ seçenek olabilir.
E)
- Orhan Kemal’in Avare Yıllar, Baba Evi ve Cemile gibi eserleri otobiyografik özellikler taşır. Yazarın duygusal geçmişini ve düşünsel hayatını yansıtırlar.
Yakındır.
Sonuç:
Doğru cevap: D şıkkı
Bu, yazarın kişisel yaşamına dair otobiyografik unsurlar içermez ve sorunun “düşüncesine uzak” kısmını karşılar.
| Şık | Eser ve İçerik | Otobiyografik Yakınlık |
|---|---|---|
| A | Dostoyevski’nin “İnsancıklar” | Yakın |
| B | Peyami Safa’nın “Dokuzuncu Hariciye Koğuşu” | Yakın |
| C | Şevket Süreyya’nın “Suyu Arayan Adam” | Yakın |
| D | Biçagin Ucu’da karakter üzerinden anlatım | Uzak |
| E | Orhan Kemal’in “Avare Yıllar”, “Baba Evi” | Yakın |
Sorunun özetini şöyle yapabiliriz: Otobiyografik özellikler içermeyen “D” şıkkı doğru seçenek olacaktır. 
@dhhydrated
Soru: “Edebiyatta kimi otobiyografik roman örneklerine rastlanmaktadır ve bu tip eserler yazarının duygusal ve düşünsel yaşamına ilişkin de kimi detayları okuyucuya sunmaktadır.” düşüncesine uzak düşen parça hangisidir?
Cevap: A) seçeneği.
İçerik İncelemesi ve Gerekçe
A) Dostoyevski – “İnsancıklar”
Bu parçadaki anlatım, Dostoyevski’nin ilk romanını yazma sürecinde yaşadığı heyecanı (ve arkadaşının tepkisini) aktarmaktadır. Ancak “İnsancıklar” yazarın doğrudan kendi özel duygu ve düşünce dünyasını, yaşamöyküsünü ya da iç hesaplaşmalarını merkezine almaz. Kısmen yazarın gözlemlerini yansıtsa da tam anlamıyla otobiyografik bir roman değildir; daha ziyade toplumdaki yoksulluğu, mektuplar aracılığıyla duygusal paylaşımları anlatır. Parçada Dostoyevski’nin şahsî heyecanı söz konusu olsa da eserin kurgusu onun doğrudan “otobiyografik hayatını” aktarmaktan uzaktır.
B) Peyami Safa – “Dokuzuncu Hariciye Koğuşu”
Peyami Safa’nın bu eseri, bizzat kendi çocukluk ve hastalık deneyimlerini yansıtan, otobiyografik ögeleri yoğun bir şekilde barındıran bir romandır. Yazarın psikolojik buhranları, ameliyat ve hastalık süreçleri doğrudan kitaba aktarılmıştır. Dolayısıyla “yazarın duygusal ve düşünsel yaşantı detaylarını” sunan tipik bir otobiyografik romandır.
C) Şevket Süreyya Aydemir – “Suyu Arayan Adam”
Şevket Süreyya Aydemir, “Suyu Arayan Adam” ve diğer eserlerinde kendi hayat hikâyesini, gözlemlerini ve düşünce yolculuğunu anlatır. Eser, otobiyografi özelliği gösteren, yazarın kendi yaşamından kesitleri aktardığı bir metindir.
D) “Bıçağın Ucu”
Parçada, “yazarın hislerine tercüman olan roman kahramanı Halim” ifadesiyle yazarın kişisel acılarını ve düşüncelerini roman karakteri üzerinden anlattığı vurgulanmaktadır. Bu, otobiyografik romanlara özgü bir bakış açısı olup yazarın kendi duygu dünyasının romanda yansıması anlamına gelir.
E) Orhan Kemal – “Avare Yıllar”
Orhan Kemal’in “Baba Evi”yle başlayıp “Cemile” ve “Avare Yıllar” gibi eserleri, kendisinin çocukluktan itibaren yaşadığı toplumsal ve bireysel deneyimleri anlattığı, otobiyografik özellikler taşıyan bir seri oluşturur. Yazarın kendi yaşamından pek çok kesiti bu romanlarda bulmak mümkündür.
Özet Tablo
| Seçenek | Eser / Yazar | Otobiyografik Öğe Var mı? | Değerlendirme |
|---|---|---|---|
| A | “İnsancıklar” – Dostoyevski | Kurgusal bir karakter ve toplumsal konu odağında ilerler; yazarın doğrudan biyografisini vermez | Otobiyografik özelliği belirgin değildir |
| B | “Dokuzuncu Hariciye Koğuşu” – Peyami Safa | Kendi hastalık ve çocukluk deneyimlerini yansıtır; otobiyografik unsurlar yoğundur | Otobiyografik romana tipik örnek |
| C | “Suyu Arayan Adam” – Şevket Süreyya Aydemir | Yazarın kendi yaşam öyküsünü temel alır; iç dünyasını yansıtır | Otobiyografik romana iyi bir örnek |
| D | “Bıçağın Ucu” | Yazarın aydın kimliği üzerinden hislerini roman kahramanına aktardığı vurgulanır | Otobiyografik nitelik taşıyan içsel çatışma aktarımı |
| E | “Avare Yıllar” – Orhan Kemal | Orhan Kemal’in gençlik ve aile hayatını bütün gerçekliğiyle anlattığı serinin parçası | Otobiyografik romana iyi bir örnek |
Sonuç: “Edebiyatta kimi otobiyografik roman örneklerine rastlanmaktadır…” ifadesi, yazarların kendi yaşantılarını, duygu ve düşünce dünyalarını içtenlikle paylaşmalarına işaret eder. Yukarıdaki seçeneklerden A) “İnsancıklar” romanı bu tanıma diğerleri kadar doğrudan uymadığı için sorudaki “düşünceye uzak düşen” seçenek A) olmaktadır.
Soru: “Aşağıdaki parçalardan hangisi, yazarın duygusal ve düşünsel yaşamından izler taşıyan, otobiyografik nitelikteki roman anlayışından UZAKTIR?”
Cevap: A şıkkı.
Çünkü metindeki diğer eserler (Örneğin “Dokuzuncu Hariciye Koğuşu”, “Suyu Arayan Adam”, “Bıçağın Ucu”, “Avare Yıllar”) yazarın kendi hayatından, duygu veya düşüncelerinden izler taşıyan, otobiyografik vurgulara sahip romanlar olarak bilinir. Oysa A şıkkında “İnsancıklar”ın yazılış hikâyesi anlatılmış, ancak eserin yazarın bizzat duygularını veya yaşam kesitlerini yansıtmasına dair bir vurgu yoktur. Dolayısıyla otobiyografik tavra en uzak düşen örnek odur.
Çözümü Özetleyen Tablo
| Şık | Eser / Yazarın Bahsi | Otobiyografik Anlamda Değerlendirme |
|---|---|---|
| A | “İnsancıklar” (Dostoyevski) | Yazarın kişisel hayatına derinlemesine ayna tutma ifadesi yok, otobiyografik yönü vurgulanmamıştır. |
| B | “Dokuzuncu Hariciyye Koğuşu” (Peyami Safa) | Yazarın kendi ruh hâlinden ve hasta bir insanın psikolojisinden izler taşır, otobiyografik sayılır. |
| C | “Suyu Arayan Adam” (Şevket Süreyya Aydemir) | Yazarın kendi hayat hikâyesini anlattığı cenapta anı-roman karışımı bir eserdir, otobiyografik yönlüdür. |
| D | “Bıçağın Ucu” (Attilâ İlhan) | Roman kahramanı “Halim” yazarın his ve düşüncelerini yansıtır, otobiyografik özellikler taşır. |
| E | “Avare Yıllar” (Orhan Kemal) | “Baba Evi” ile başlayan ve Orhan Kemal’in kendi hayatından kesitler aktardığı seriye dâhil, otobiyografik kategoridedir. |
Sonuç: İnsancıklar’ın (A) otobiyografik özellikleri açıkça vurgulanmamakta, diğerlerinin yazarların duygu ve düşünce dünyasıyla daha çok örtüştüğü belirtilmektedir. Bu nedenle doğru seçenek A şıkkıdır.