torbadaki mavi bilyelerin sayısının kırmızı bilyelerin
bir torbadaki bilyelerin ü kırmızıdır. Bu torbadaki
mavi bilyelerden 10 tanesi kırmIzıya boyandıktan sonra
sayısına oranı
ÖSYM
olarak hesaplanmiştır.
Buna göre torbadaki toplam bilye sayısı kaçtır?
A)
s0
B)
C)
E)
Cevap Anahtarı:A
Torbadaki Toplam Bilye Sayısını Bulma
KULLANILAN FORMÜL / KURAL:
Bu problemde oran-orantı ve denklem kurma yöntemleri kullanılır. Toplam bilye sayısı üzerinden değişken atanarak durumlar arasındaki değişimler denkleme dökülür.
ÇÖZÜM ADIMLARI:
Adım 1 — Başlangıç Durumunu Belirleme
Torbada sadece kırmızı ve mavi bilyeler bulunmaktadır. Toplam bilye sayısına 3x diyelim (oran 1/3 olduğu için işlem kolaylığı sağlar).
- Kırmızı bilye sayısı: 3x \cdot \frac{1}{3} = x
- Mavi bilye sayısı: 3x - x = 2x
Adım 2 — Bilyelerin Renk Değişimi Sonrasındaki Durum
Mavi bilyelerden 10 tanesi kırmızıya boyanıyor. Bu durumda toplam bilye sayısı değişmez ancak renk dağılımı şu şekilde güncellenir:
- Yeni Mavi bilye sayısı: 2x - 10
- Yeni Kırmızı bilye sayısı: x + 10
Adım 3 — Oran Denklemini Kurma
Soruda, son durumda mavi bilyelerin sayısının kırmızı bilyelerin sayısına oranının \frac{4}{5} olduğu belirtilmiştir.
Adım 4 — Denklemi Çözme ve Bilinmeyeni Bulma
İçler dışlar çarpımı yaparak x değerini bulalım:
Adım 5 — Toplam Bilye Sayısını Hesaplama
Başlangıçta toplam bilye sayısına 3x demiştik.
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
CEVAP: A) 45
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
TEMEL KAVRAMLAR:
1. Oran-Orantı
- Tanım: İki çokluğun birbirine bölünerek karşılaştırılmasıdır.
- Bu problemde: Mavi ve kırmızı bilye sayıları arasındaki ilişkiyi kurmak için kullanılmıştır.
2. Değişken Atama
- Tanım: Bilinmeyen bir değeri bir sembolle (x) ifade etmektir.
- Bu problemde: Toplam bilye sayısını paydadaki sayıya (3) uygun şekilde 3x seçerek kesirli işlemlerden kaçınılmıştır.
SIK YAPILAN HATALAR:
Yanlış Değişim Uygulama
- Yanlış: Sadece maviden 10 çıkarıp kırmızıyı sabit tutmak.
- Doğru: Bir renkten azalan miktar (boyandığı için) diğer renge mutlaka eklenmelidir.
- Neden: Toplam bilye sayısı sabit kalmalı, sadece renklerin dağılımı değişmelidir.
Bu konuyu pekiştirmek için benzer bir oran-orantı sorusu çözmemi ister misin?
