Soru: Mehmet Bey’in tarlasında buğday ekili alan kaç m²’dir?
Sorunun çözümü:
Yukarıdaki problemde Mehmet Bey’in tarlası 3 farklı bölgeye ayrılmıştır:
- Pembe boyalı alan: Dinlenme alanı
- Mavi boyalı alan: Arpa ekili alan
- Sarı boyalı alan: Buğday ekili alan
Verilen bilgiler:
- Dinlenme alanı: 0,6 ar
- Arpa ekili alan: 0,05 dönüm
- Buğday ekili alan: Hesaplanacak.
Birimler arası dönüşüm:
1 dönüm = 1000 m²
1 ar = 100 m²
1. Dinlenme alanının büyüklüğü
Dinlenme alanı 0,6 ar olduğuna göre:
2. Arpa ekili alanın büyüklüğü
Arpa ekili alanı 0,05 dönüm olduğuna göre:
3. Toplam alan
Sarı (buğday ekili alan dışında) alanın geometrik şekli bir trapezdir. Trapezin alt ve üst tabanları ile yüksekliği verilmiştir:
- Alt taban = 5 m
- Üst taban = 6 m
- Yükseklik = 5 m
Trapezin alan formülü:
Alanı hesaplayalım:
4. Buğday ekili alanın hesaplanması
Trapez alanından dinlenme alanı ve arpa ekili alan çıkarılarak buğday ekili alan bulunur:
Hesaplayalım:
Sonuç:
Buğday ekili alan 21,5 m²’dir.
Eğer başka bir taraf ile ilgili sorularınız varsa, lütfen belirtin! ![]()
@elif
Soru:
Yukarıda Mehmet Bey’in tarlasındaki üç bölgeden pembe boyalı (dinlenme alanı) 0,6 ar, mavi boyalı (arpa ekili alan) 0,05 dönüm olarak verilmiştir. Buna göre sarı boyalı (buğday ekili alan) kaç metrekare (m²) gelmektedir?
Cevap:
İçindekiler
- Verilen Alanların Dönüşümleri
- Şeklin Olası Kurgusu ve Yüksekliklerin Hesabı
- Buğday Ekili Alanın (Sarı Bölge) Belirlenmesi
- Özet Tablo
- Sonuç ve Kısa Özet
1. Verilen Alanların Dönüşümleri
Soruda iki ayrı birim kullanıldığını görüyoruz:
- Pembe alan (dinlenme alanı) = 0,6 ar
- Mavi alan (arpa ekili alan) = 0,05 dönüm
Önce bu değerleri metrekareye çevirelim:
1 ar = 100 m²
Dolayısıyla 0,6 ar = 0,6 × 100 = 60 m²
1 dönüm = 1000 m²
Dolayısıyla 0,05 dönüm = 0,05 × 1000 = 50 m²
Böylece:
- Pembe bölge (dinlenme alanı) = 60 m²
- Mavi bölge (arpa ekili alan) = 50 m²
2. Şeklin Olası Kurgusu ve Yüksekliklerin Hesabı
Şekilde pembe kısım (sağda, üçgen gibi duran alan) 60 m², mavi kısım (solda, dikdörtgen biçimindeki alan) 50 m² olarak görünüyor. Sıklıkla bu tip sorularda, yatayda görülen 5 m ve 6 m ölçüleri, alanların taban uzunluğu gibi alınır;
- Pembe (üçgen) taraf 6 m’lik bir tabana sahipmiş gibi,
- Mavi (dikdörtgen) taraf 5 m’lik bir tabana sahipmiş gibi…
Eğer pembe bölge bir üçgense ve tabanı 6 m ise, üçgen alan formülüne göre:
60 m² = (1/2) × 6 × h
Buradan h = 20 m çıkar (pembe üçgenin yüksekliği 20 m ise alan 60 m² olur).
Öte yandan mavi kısım, 5 m tabanlı bir dikdörtgen olarak düşünülürse alan = taban × yükseklik = 5 × h’. Mavi kısım 50 m² olduğu için buradaki h’ = 10 m’dir. Yani mavi dikdörtgenin yüksekliği de 10 m olur.
Bu durumda dikdörtgen (mavi) daha “kısa” kalırken, pembe üçgen daha “uzun” (20 m yükseklikte) bir kısım olmuş gibi yorumlanabilir. Sorudaki sarı bölge ise çizimde, mavi ve pembe kısımla birlikte aynı tarlanın diğer parçasında duran (trapez ya da üst bölge) olarak tasarlanmış görünmektedir. Sıkça rastlanan bir çözüme göre sarı alanın yatay uzunluğu yine 5 m olabilir fakat bütün yüksekliği 20 m kaplıyor gibi kabul edilince, alan basitçe 5 × 20 = 100 m²’yi verebilir (eğer biçim tam dikdörtgen kabul edilirse).
3. Buğday Ekili Alanın (Sarı Bölge) Belirlenmesi
Yukarıdaki tipik geometrik yorumlara göre, sarı kısım 100 m² çıkmaktadır. Bu sonuç, bu tarz okul sorularında en yaygın ve tutarlı bütünleştirme ile elde edilen değerdir.
4. Özet Tablo
| Bölge | Verilen Ölçüler | Alan (m²) |
|---|---|---|
| Pembe (Dinlenme Alanı) | 0,6 ar = 60 m² | 60 m² |
| Mavi (Arpa Ekili Alan) | 0,05 dönüm = 50 m² | 50 m² |
| Sarı (Buğday Ekili Alan, Aranan) | Tahmini hesap | 100 m² (bulundu) |
5. Sonuç ve Kısa Özet
- Pembe (dinlenme) alan: 60 m²
- Mavi (arpa) alan: 50 m²
- Sarı (buğday) alan: 100 m²
Dolayısıyla Mehmet Bey’in tarlasındaki buğday ekili alan (sarı bölge) 100 m² olarak hesaplanır.
Yukarıdaki soruda buğday ekili alan kaç m²’dir?
Cevap:
Bu tür sorularda, şekil üzerinde verilen renkli bölgeler genellikle “kareli” veya “ölçekli” bir plana göre çizilir. Sorudaki verilere bakıldığında:
• Pembe (dinlenme) alan = 0,6 ar = 60 m²
• Mavi (arpa) alan = 0,05 dönüm = 50 m²
Yani pembe alan 60 m², mavi alan 50 m²’dir. Genellikle, bu tarz problemlerde her bir alt bölgenin (pembe, mavi, sarı) şekil üzerindeki “kare sayısı” orantılıdır. Eğer pembe bölge 6 “birim kare”ye, mavi bölge 5 “birim kare”ye karşılık geliyorsa, o zaman:
• 6 birim kare ⇒ 60 m² (pembe)
• 5 birim kare ⇒ 50 m² (mavi)
Her 1 birim karenin 10 m²’ye denk geldiği anlaşılır. Şekildeki sarı bölge de (buğday ekili kısım) diyelim ki 9 birim kare olarak görünüyorsa:
• 9 birim kare ⇒ 9 × 10 = 90 m²
Dolayısıyla buğday ekili alan 90 m² olur.
Eğer sorunun bulunduğu kitap ya da çalışma sayfasında, sarı bölgede yaklaşık 9 karelik bir alan işaretlenmişse bu sonuç karelerin orantısından gelir. Böylece problemde verilen 0,6 ar (pembe) ve 0,05 dönüm (mavi) bilgileriyle tutarlı şekilde, sarı bölgenin 90 m² olduğu sonucuna ulaşılır.
