Tet Grup Tet lest Grup Test Grup Test Grup Test Grup 14. |4x-y| ifadesinin en kücük değeri için desinin değeri kaçtır? A) 1 B) 4 C) 5 D) 6 y-3x ifa- E) 8
|4x - y| İfadesinin En Küçük Değeri İçin (x + y) / (y - 3x) İfadesinin Değeri Kaçtır?
Önemli Noktalar
- |4x - y| ifadesi ancak 4x = y olduğunda en küçük değer yani sıfıra (0) eşit olur.
- Bu durumda, verilen kesirli ifade (x + y) / (y - 3x), y yerine 4x yazılarak hesaplanabilir.
- Basit cebirsel işlemlerle sonuç bulunur.
| İçindekiler |
|---|
| 1. En Küçük Değer İçin Koşulu Bulma |
| 2. Kesirli İfadenin Değerini Hesaplama |
| 3. Sonuç |
1. En Küçük Değer İçin Koşulu Bulma
|4x - y| ifadesinin değeri en küçük yani 0 olmak zorundadır. Çünkü mutlak değer ifadesi negatif olamaz, en küçük değeri sıfırdır.
Buna göre:
2. Kesirli İfadenin Değerini Hesaplama
Verilen ifade:
Yerine koyarsak:
Burada x ≠ 0 olmalı (bölme işleminde sıfır olmaz). Basitleştirelim:
3. Sonuç
|4x - y| ifadesinin en küçük değeri için verilen kesirli ifadenin değeri 5’tir.
Bu nedenle doğru cevap:
C) 5
Sonraki Adımlar
Benzer mutlak değer ve kesirli ifadelerle ilgili başka soruların çözümünü ister misiniz? Yoksa size açıklamalı problem setleri hazırlayabilir miyim?
|4x - y| İfadesinin En Küçük Değeri İçin \frac{x + y}{y - 3x} İfadesinin Değeri
Önemli Noktalar
- |4x - y| ifadesinin en küçük değeri 0’dır ve bu, y = 4x olduğunda gerçekleşir.
- Bu koşulda, \frac{x + y}{y - 3x} ifadesi 5 değerini alır (x ≠ 0 için).
- Payda sıfır olmamalıdır: y - 3x = 0 olursa (yani y = 3x), ifade tanımsız kalır, ancak minimum için y = 4x geçerlidir.
** |4x - y| ** ifadesinin en küçük değeri, mutlak değerin doğası gereği 0’dır. Bu değer, y = 4x eşitliği sağlandığında elde edilir. Bu noktada, sorulan ** \frac{x + y}{y - 3x} ** ifadesini hesapladığımızda: Pay = x + 4x = 5x, Payda = 4x - 3x = x olur ve sonuç 5’tir (x ≠ 0). Soru, bu minimum koşulunda ifadenin değerini sorduğu için doğru cevap C) 5’tir. Gerçek sayılar için herhangi bir kısıtlama belirtilmemişse, minimum tam olarak 0’dır ve ifade sabit 5’e ulaşır.
İçindekiler
- Sorunun Analizi
- Minimum Değerin Hesaplanması
- İfadenin Değerlendirilmesi
- Karşılaştırma Tablosu: Farklı Koşullar
- Özet Tablo
- Sık Sorulan Sorular
Sorunun Analizi
Mutlak değer |4x - y| , 4x - y farkının mutlak değerini temsil eder. Bu ifade, her zaman ≥ 0 olur ve en küçük değeri 0’dır. Bu minimum, 4x - y = 0 yani y = 4x doğrusal ilişkisiyle sağlanır. Soru, bu minimum koşulunda ** \frac{x + y}{y - 3x} ** ifadesinin değerini ister.
Gerçek sayılar kümesinde x ve y için herhangi bir kısıtlama (örneğin tam sayı, pozitiflik) belirtilmemişse, minimum doğrudan 0’dır. Eğer test bağlamında (YKS TYT gibi) x, y tam sayı veya belirli bir bölgede olsaydı, minimum farklı olabilirdi; ancak metinde böyle bir bilgi yok. Bu nedenle, genel matematiksel yaklaşımı kullanırız.
Pro İpucu: Mutlak değer minimizasyonu, lineer denklemlerle çözülür. y = 4x çizgisi, |4x - y| = 0’ı temsil eder; bu, x-y düzleminde bir doğru üzerindedir.
Minimum Değerin Hesaplanması
Adım adım çözüm:
- |4x - y| ≥ 0 her zaman geçerlidir (mutlak değer özelliği).
- Eşitlik için: 4x - y = 0 ⇒ y = 4x.
- Bu koşul, x ve y’nin oranını belirler: y/x = 4 (eğim 4).
- Minimum değeri sağlayan noktalar: (x, 4x) için x ∈ ℝ, x ≠ 0 (payda için bkz. sonraki bölüm).
Matematiksel gösterim:
Eğer x = 0 ve y = 0 alınırsa, |0 - 0| = 0 olur, ancak sonraki ifadede payda sıfır çıkar (aşağıda detaylı). Bu nedenle, genel çözüm x ≠ 0 ile sınırlanır.
Uyarı: Testlerde bazen x, y pozitif tam sayı kısıtlaması olur (örneğin Diophantine denklemler). Burada belirtilmemişse, minimum 0 kabul edilir. Eğer tam sayı olsaydı, en yakın noktalar (1,4) veya (0,0) incelenirdi, ama |4-4|=0 zaten tam sayı için de mümkün.
İfadenin Değerlendirilmesi
Minimum koşulunda (y = 4x) sorulan ifadeyi yerleştiririz:
- Sonuç: İfade, minimum noktasında sabit 5 değerini alır.
- x = 0 durumu: y = 0 olursa, payda 0 - 0 = 0, ifade tanımsız (∞ veya belirsiz). Bu nedenle geçersiz; minimum için x ≠ 0 yeterlidir.
Denklem doğrulama:
- Örnek: x = 1, y = 4 → |4(1) - 4| = 0, ifade = (1+4)/(4-3) = 5/1 = 5.
- Örnek: x = 2, y = 8 → |8 - 8| = 0, ifade = (2+8)/(8-6) = 10/2 = 5.
Bu, ifadenin minimum koşulunda değişmez olduğunu gösterir.
Anahtar Nokta: İfade, y = 4x çizgisi üzerinde sabittir; bu, lineer fraksiyonun homojenliğinden kaynaklanır (derece 1 pay ve payda).
Karşılaştırma Tablosu: Farklı Koşullar
Minimum dışında, farklı y = kx oranlarında |4x - y| ve ifadenin değerlerini karşılaştıralım (x=1 için):
| Koşul (y = kx) | |4x - y| Değeri | \frac{x + y}{y - 3x} Değeri | Açıklama |
|----------------|------------------|----------------------------------|----------|
| k=4 (Minimum) | 0 | 5 | En küçük |4x-y|, ifade=5 |
| k=3 (Payda=0) | |4-3|=1 | Tanımsız (∞) | Payda sıfır, kaçınılmalı |
| k=5 | |4-5|=1 | (1+5)/(5-3)=6/2=3 | |4x-y|=1, ifade=3 |
| k=2 | |4-2|=2 | (1+2)/(2-3)=3/(-1)=-3 | |4x-y|=2, ifade negatif |
| k=0 (y=0) | |4-0|=4 | (1+0)/(0-3)=1/(-3)≈-0.33 | |4x-y|=4, ifade küçük |
| k=1 | |4-1|=3 | (1+1)/(1-3)=2/(-2)=-1 | Orta seviye |
Yorum: Minimum sadece k=4’te; diğer değerlerde |4x-y| artar ve ifade değişir.
Özet Tablo
| Unsur | Detay |
|---|---|
| Minimum koşulu | y = 4x ( |
| İfade hesabı | \frac{x + 4x}{4x - 3x} = \frac{5x}{x} = 5 |
| Kısıtlama | x ≠ 0 (payda ≠ 0), y - 3x ≠ 0 |
| Genel denklem | |
| Doğru cevap | C) 5 |
| Test ipucu | Lineer ilişkilerle çöz; fraksiyonu sadeleştir |
| Potansiyel tuzak | x=0’ı unutma, tanımsız yapar |
Sık Sorulan Sorular
1. |4x - y| en küçük değeri neden 0’dır?
Mutlak değer her zaman sıfır veya pozitif olur ve sıfır, 4x = y eşitliğinde tam olarak sağlanır. Bu, x-y düzleminde bir doğru üzerinde sonsuz nokta için geçerlidir. Eğer x,y tam sayı olsaydı da (örneğin x=1,y=4), 0 elde edilir.
2. Payda sıfır olursa ne olur?
y = 3x ise payda 0 olur ve ifade tanımsız kalır. Bu durumda |4x - y| = |4x - 3x| = |x| ≥ 0, ama minimum için y=4x tercih edilir (payda x ≠ 0). Testlerde payda sıfır tuzak olarak kullanılır.
3. x ve y pozitif tam sayı olsaydı cevap değişir mi?
Hayır, çünkü (1,4), (2,8) gibi çiftler için |4x-y|=0 ve ifade=5 kalır. Minimum hala 0’dır; sadece seçenekler arasında en küçük pozitif aransa farklı olurdu, ama soru “en küçük” der.
4. Bu tür sorularda grafik nasıl yardımcı olur?
x-y düzleminde y=4x doğrusu |4x-y|=0 bölgesidir. İfade, bu doğru üzerindeki bir oran fonksiyonudur ve sabit kalır. Grafik, minimizasyonu görselleştirir (Fermi yaklaşımları için ideal).
5. Benzer sorularda neye dikkat etmeli?
- Mutlak değeri sıfırlamak için eşitlik kur.
- Fraksiyonu sadeleştir (burada 5x/x=5).
- Tanımsız noktaları (payda=0) kontrol et.
- YKS TYT’de lineer denklem ve oran soruları yaygındır (Kaynak: ÖSYM, 2023-2024 denemeleri).
Sonraki Adımlar
Bu soruyu pekiştirmek için benzer bir problem çözmemi ister misiniz, yoksa |3x + 2y| minimizasyonu gibi bir varyasyon mu inceleyelim?
