- Aşağıda düzenli olarak artan iki farklı sayı dizisinin ilk
terimden itibaren ardışık üç terimi gösterilmiştir.
Birinci dizi: 2, 7, 12,1..
İkinci dizi: x, 27, y,
Bu iki dizinin 12. terimleri eşit olduğuna göre, 2x + y
ifadesinin değeri kaçtır?
A) 74
B) 76
c) 78
D) 80
E) 82
İki Farklı Sayı Dizisinin 12. Terimleri Eşitse 2x + y Değeri
KULLANILAN FORMÜL:
Aritmetik bir dizinin n. terimi a_n = a_1 + (n-1)d formülü ile bulunur.
Burada a_1 ilk terim ve d ortak farktır.
ÇÖZÜM ADIMLARI:
Adım 1 — Birinci Dizinin Ortak Farkını (d) ve 12. Terimini Bulma
Birinci dizi: 2, 7, 12, ...
Ortak fark (d_1) = 7 - 2 = 5.
a_1 = 2.
12. terimi a_{12} = a_1 + (12-1)d_1 formülüyle bulunur.
a_{12} = 2 + (11) \times 5 = 2 + 55 = 57.
Adım 2 — İkinci Dizinin Ortak Farkını (d) x Cinsinden Bulma
İkinci dizi: x, 27, y, ...
Dizi düzenli olarak arttığı için ortak fark sabittir.
d_2 = 27 - x
Aynı zamanda, y - 27 = d_2 olduğu için y = 27 + d_2 = 27 + (27 - x) = 54 - x.
Adım 3 — İkinci Dizinin 12. Terimini x Cinsinden Bulma
İkinci dizinin ilk terimi a_1' = x.
Ortak farkı d_2 = 27 - x.
12. terimi a_{12}' = a_1' + (12-1)d_2 formülüyle bulunur.
a_{12}' = x + (11) \times (27 - x)
a_{12}' = x + 297 - 11x
a_{12}' = 297 - 10x.
Adım 4 — 12. Terimleri Eşitleme ve x Değerini Bulma
Soruda, bu iki dizinin 12. terimlerinin eşit olduğu belirtiliyor: a_{12} = a_{12}'.
57 = 297 - 10x
10x = 297 - 57
10x = 240
x = 24.
Adım 5 — y Değerini Bulma
Adım 2’de y = 54 - x olarak bulunmuştu.
x = 24 değerini yerine koyarsak:
y = 54 - 24 = 30.
Adım 6 — 2x + y İfadesinin Değerini Hesaplama
2x + y = 2 \times (24) + 30
2x + y = 48 + 30
2x + y = 78.
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
CEVAP: 78
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
TEMEL KAVRAMLAR:
1. Aritmetik Dizi
- Tanım: Ardışık terimleri arasındaki farkın sabit olduğu bir sayı dizisidir. Bu sabit farka “ortak fark” denir.
- Bu problemde: Hem birinci hem de ikinci dizinin aritmetik dizi olduğu ve düzenli olarak arttığı bilgisi kullanılmıştır.
2. Aritmetik Dizinin n. Terim Formülü
- Tanım: Bir aritmetik dizinin herhangi bir terimini bulmak için kullanılan a_n = a_1 + (n-1)d formülüdür.
- Bu problemde: Her iki dizinin 12. terimini hesaplamak için bu formül uygulanmıştır.
SIK YAPILAN HATALAR:
Ortak Farkı Yanlış Hesaplama
- Yanlış: İkinci dizi için ortak farkı d_2 = 27 veya d_2 = x gibi düşünmek.
- Doğru: Ortak fark ardışık terimler arasındaki farktır, yani d_2 = 27 - x.
- Neden yanlış: Bu tür hatalar dizinin yapısını ve terimler arasındaki ilişkiyi yanlış anlamaktan kaynaklanır.
Formülde n-1 Yerine n Kullanma
- Yanlış: a_n = a_1 + nd gibi bir formül kullanmak.
- Doğru: a_n = a_1 + (n-1)d formülünü kullanmak.
- Neden yanlış: Bu küçük hata, özellikle yüksek n değerlerinde, sonuçların tamamen yanlış çıkmasına neden olur.
Bu konuyu pekiştirmek için benzer bir practice problem çözmemi ister misin?
