- Rauf Orbay’n Lozan’a gönderilmesine kamuoyunun
tepki göstermeside;
Saltanat ve hilafet yanlisı olması
II. Son Osmanlı Mebuslar Meclisinde milletvekili olması
III. Mondros Ateşkes Antlaşması’nı imzalamasi
uygulamalarından hangileri etkili olmuştur?
A) Yalnız I
D) Il ve ll
B) Yalnız ||
C) I ve ll
E) | - Il ve |l|
Rauf Orbay’ın Lozan’a Gönderilmesine Kamuoyunun Tepki Göstermesi
ÇÖZÜM ADIMLARI:
Adım 1 — I. Öncülün Değerlendirilmesi (Saltanat ve hilafet yanlısı olması)
Rauf Orbay her ne kadar saltanat ve hilafet makamına saygılı geleneksel bir tutuma sahip olsa ve bu durum ilerleyen süreçte fikir ayrılıklarına yol açsa da, Lozan Konferansı sürecinde kamuoyunun doğrudan tepkisini çeken temel unsur bu düşüncesi değildir. Nitekim Rauf Bey o dönemde bizzat İcra Vekilleri Heyeti Başkanı (Başbakan) olarak görev yapmaktaydı. Dolayısıyla bu durum kamuoyunun tepkisinin temel nedeni olarak kabul edilmez.
Adım 2 — II. Öncülün Değerlendirilmesi (Son Osmanlı Mebuslar Meclisinde milletvekili olması)
Rauf Orbay’ın Son Osmanlı Mebuslar Meclisi üyesi olması ve burada Felah-ı Vatan Grubu başkanlığını yürüterek Misak-ı Millî kararlarının kabul edilmesinde rol oynaması, milli mücadele açısından onur verici bir hizmettir. Bu sebeple İngilizler tarafından tutuklanıp Malta’ya sürgün edilmiştir. Bu durum halkın tepkisine değil, aksine takdirine neden olmuştur. Dolayısıyla bu öncül olumsuz bir tepki sebebi değildir.
Adım 3 — III. Öncülün Değerlendirilmesi (Mondros Ateşkes Antlaşması’nı imzalaması)
Rauf Orbay, Osmanlı Bahriye Nazırı iken 30 Ekim 1918 tarihinde Mondros Ateşkes Antlaşması’nı imzalamıştır. Bu antlaşma Türk vatanının işgaline zemin hazırlayan son derece ağır şartlar içermekteydi. Rauf Orbay bu kötü izlenimi silmek için Lozan’a başdelege olarak gitmek istemişse de, kamuoyunda ve mecliste bağımsızlığı tescilleyecek bir barış antlaşmasına Mondros’u imzalayan kişinin gönderilmesi büyük tepki toplamıştır. Bu nedenle heyet başkanlığına Mudanya’daki başarısıyla öne çıkan İsmet Paşa (İnönü) atanmıştır. Dolayısıyla III. öncül etkilidir.
Adım 4 — Seçenek Karşılaştırması
A. Yalnız I — Saltanat yanlısı eğilimleri bilinse de kamuoyunun gönderilmesine karşı çıkmasındaki birincil gerekçe bu değildir.
B. Yalnız III — Mondros Ateşkesi’nin getirdiği olumsuz miras ve kamuoyu tepkisi nedeniyle Lozan’a gönderilmemesinde doğrudan etkilidir.
C. I ve II — II. öncül olumsuz bir durum değil, vatansever bir faaliyettir.
D. II ve III — II. öncül bir tepki nedeni olamaz.
E. I - II ve III — II. öncül milli mücadele lehine bir gelişme olduğu için bu seçenek elenir.
Adım 5 — Son Doğrulama
Rauf Orbay’ın Mondros Ateşkes Antlaşması’nın imzacısı olması, bağımsızlık belgesi niteliğindeki Lozan Antlaşması görüşmelerine heyet başkanı olarak gönderilmesine kamuoyunun ve TBMM çevrelerinin karşı çıkmasındaki yegâne doğrudan etkendir.
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
CEVAP: B) Yalnız III
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
Lozan Barış Konferansı heyeti veya dönemin dış politika gelişmeleriyle ilgili benzer bir soru çözmemi ister misin?