- Çok yavaş yürüyorsun.
Tavşan hızlı hareket ediyor.
Yukarıdaki cümlelerde altı çizili sözcükler arasında hangi anlam ilişkisi vardır?
A) zıt anlam
B) eş anlam
C) eş sesli
| | | |
|1--- | 1— |$ 1— |
| ■ | var | yok |
| ▲ | abur | cubur |
| ★ | kâr | zarar |
Tablodaki sözcük çiftleri arasında anlam bakımından bir ilişki vardır.
Buna göre hangi sembolle verilen sözcük çiftinde bu ilişki yoktur?
A) ■
B) ▲
C) ★ - Sana yardımcı olabilmek için tek şartım var. O da yararlı işler yaptığını görmek. Örneğin yere çöp atanları uyarman, çevreni koruman bu işlerden bazıları.
Yukarıdaki paragrafta hangi seçenekteki sözcüğün zıt anlamlısı vardır?
A) koşul
B) ikaz
C) zararlı
| boş | dolu |
A) çok - az
B) tamir - onarım
C) sözcük - kelime - “dolu” sözcüğünün zıt anlamlısını hangi öğrenci doğru söylemiştir?
A) geniş
B) boş
C) çok
Son duraktan önce indim.
1 2 3
Tahtada verilen cümlede kaç numaralı sözcüğün zıt anlamlısı yoktur?
A) 1
B) 2
C) 3
İlkokul Türkçe Sözcükte Anlam ve Zıt Anlam İlişkisi
KULLANILAN FORMÜL / KURAL: Zıt (karşıt) anlamlı sözcükler; anlamca birbirinin tam tersi durumu, eylemi veya özelliği karşılayan sözcüklerdir (örneğin hızlı-yavaş, var-yok). Her sözcüğün zıt anlamlısı bulunmaz; özellikle somut varlık veya yer adlarının zıt anlamı yoktur.
ÇÖZÜM VE SEÇENEK ANALİZİ
7. Soru:
- Cümlelerde geçen “yavaş” ve “hızlı” sözcükleri birbirinin karşıtıdır.
- Bu iki sözcük arasında zıt anlam ilişkisi bulunur.
CEVAP: A) zıt anlam
8. Soru:
- ■ (var - yok): Birbirinin karşıtıdır (zıt anlamlı).
- ★ (kâr - zarar): Birbirinin karşıtıdır (zıt anlamlı).
- ▲ (abur - cubur): İkilemedir; aralarında zıt anlam ilişkisi yoktur.
CEVAP: B) ▲
9. Soru:
- Metinde geçen “yararlı” sözcüğünün zıt anlamlısı **“zararlı”**dır.
- A seçeneğindeki “koşul” sözcüğü metindeki “şart” ile, B seçeneğindeki “ikaz” sözcüğü ise “uyarma” ile eş anlamlıdır.
- Zıt anlamlısı metinde bulunan sözcük "zararlı"dır.
CEVAP: C) zararlı
10. Soru:
- “boş - dolu” sözcükleri zıt anlamlıdır.
- A) çok - az: Birbirinin karşıtıdır (zıt anlamlı).
- B) tamir - onarım: Eş anlamlıdır.
- C) sözcük - kelime: Eş anlamlıdır.
CEVAP: A) çok - az
11. Soru:
- “Dolu” sözcüğünün zıt (karşıt) anlamlısı **“boş”**tur.
- B seçeneğindeki öğrenci “boş” cevabını vermiştir.
CEVAP: B) boş
12. Soru:
- 1 (Son): Zıt anlamlısı **“ilk”**tir (vardır).
- 2 (Durak): Somut bir mekân/isim olduğu için zıt anlamlısı yoktur.
- 3 (Önce): Zıt anlamlısı **“sonra”**dır (vardır).
CEVAP: B) 2
SINAV NOTU / PÜF NOKTASI: Bir sözcüğün olumsuzu (örneğin inmek - inmemek) o sözcüğün zıt anlamlısı değildir. Zıt anlam doğrudan karşıt kavramı belirtmelidir (inmek - binmek gibi). Ayrıca isim olan somut kavramların (durak, masa, ev) zıt anlamı bulunmaz.
