Aşağıdakilerden hangisi elle yükleme ve taşımada, yükten kaynaklı tehlikelerden biri değildir?
Cevap: Elle yükleme ve taşımada, yükten kaynaklı tehlikeler genel olarak yükün ağırlığı, hacmi, dengesi veya kavranabilirliği ile ilgilidir. Yükün taşındığı zeminin düzgün olmaması, doğrudan “yükten” kaynaklanmayan, daha çok çalışma ortamına (zemin koşullarına) bağlı bir tehlikedir. Dolayısıyla bu seçenek, yükten kaynaklı bir tehlike olmadığı için doğru cevaptır.
İçindekiler
- Yükten Kaynaklı Tehlikelerin Tanımı
- Tehlike Unsurlarının İncelenmesi
- Yükü Kavramanın Güç Olması
- Yükün Hacimsel Olarak Aşırı Geniş ve Büyük Olması
- Yükün Sabit ve Dengeli Olmaması
- Yüke Uzanmanın Zor Olması
- Yükten Kaynaklı Olmayan Tehlike Unsuru
- Tablo: Yük Kaynaklı ve Alan Kaynaklı Tehlikeler
- Özet
1. Yükten Kaynaklı Tehlikelerin Tanımı
Elle yükleme ve taşıma faaliyetlerinde, çalışanlar genellikle yükün özelliklerine bağlı olarak çeşitli risklerle karşılaşırlar. Bu riskler şunları içerebilir:
- Aşırı ağırlık veya uygun olmayan ağırlık dağılımı
- Düşürülebilecek veya kayabilecek şekli olmayan, kavrama zorluğu olan yükler
- Hacimsel olarak taşıma sınırlarını aşan büyüklük veya gereğinden büyük genişlik
- Dengesiz, sabitlenmemiş veya esnek yapıdaki yükler
Tüm bu durumlar “yükten” doğrudan kaynaklanan tehlike kategorisine girer.
2. Tehlike Unsurlarının İncelenmesi
Bu bölümde soru şıklarını tek tek ele alarak, yükten kaynaklı olup olmadıklarını değerlendiriyoruz.
2.1. Yükü Kavramanın Güç Olması
Yükün üzerine kolayca tutuş yapılacak çıkıntıların olmaması ya da yükün kaygan/yuvarlak biçimde olması, kavramayı zorlaştırır. Bu durum, taşıma sırasında kişiye ait kas-iskelet sistemi yaralanmaları veya yükün düşürülmesi tehlikesi doğurabilir. Bu nedenle yükü kavramanın güç olması doğrudan yükten kaynaklı bir tehlikedir.
2.2. Yükün Hacimsel Olarak Aşırı Geniş ve Büyük Olması
Yük büyük ya da geniş olduğunda, çalışanlar görüş alanını kaybedebilir, el-gövde pozisyonunu korumakta zorlanabilir ve uygun taşıma yolunu bulamayabilir. Bu da yükün aşırı hacminden kaynaklanan bir risk alanıdır ve yük temelli bir tehlike sayılır.
2.3. Yükün Sabit ve Dengeli Olmaması
Dengesiz veya kaygan parçalara sahip bir yük, taşıma sırasında ani ağırlık dağılımı değişikliklerine neden olabilir. Bu, çalışanların bel, sırt veya kollarında ek yükler doğurarak yaralanmalara yol açar. Dolayısıyla bu da yükün yapısından kaynaklanan bir başka tehlikedir.
2.4. Yüke Uzanmanın Zor Olması
Eğer yük konum gereği ulaşılması güç bir alanda bulunuyorsa (örneğin rafta çok arkada veya çok yüksekte duruyorsa), çalışanların eğik veya dönük pozisyonlarda yük almaya çalışması söz konusu olur. Bu da yine yükle doğrudan ilgili bir konum ve taşıma şekli tehlikesidir.
3. Yükten Kaynaklı Olmayan Tehlike Unsuru
Yükün taşındığı zeminin düzgün olmaması sadece yükün özelliklerinden bağımsız, çevresel bir faktördür. Zemin engebeli, kaygan veya bozuk olabilir; bu da taşıyıcının kayması ya da düşmesi riskini artırır. Ancak bu risk, “yükün fiziksel özellikleri” ile alakalı değildir. Dolayısıyla yükten kaynaklı bir tehlike değil çalışma ortamından (zeminden) kaynaklı bir tehlikedir.
4. Tablo: Yük Kaynaklı ve Alan Kaynaklı Tehlikeler
| Tehlike Maddesi |
Yük Kaynaklı |
Alan/Ortam Kaynaklı |
| Yükü kavramanın güç olması |
Evet |
Hayır |
| Yükün hacimsel olarak aşırı geniş ve büyük olması |
Evet |
Hayır |
| Yükün sabit ve dengeli olmaması |
Evet |
Hayır |
| Yüke uzanmanın zor olması |
Evet |
Hayır |
| Yükün taşındığı zeminin düzgün olmaması |
Hayır |
Evet |
5. Özet
Elle yükleme ve taşımada kişinin öncelikle yükün kendisinden kaynaklanan özelliklere (ağırlık, şekil, denge, kavranabilirlik, vb.) dikkat etmesi gerekir. Bunun yanında çalışma ortamı, zemin, yükseklik, ışıklandırma ve benzeri çevresel faktörler de riski artırabilmektedir. Sorudaki cevaplanması istenen nokta ise “yükten kaynaklı olmayan tehlike” idi. Yükün taşındığı zeminin düzgün olmaması, çevresel sorun olduğu için soruda aranılan “yükle ilgili olmayan” seçenektir.
@Deniz_Cerit