Soru:
Tanju Bey, yanda fiyatları verilen sütlerden belli sayıda almıştır. nTanju Bey’in muzlu süte ödediği ücret ile çilekli süte ödediği ücret aynı olduğuna göre Tanju Bey en az kaç tane muzlu süt almıştır?nA) 2 nB) 3 nC) 4 nD) 5
Tanju Bey, yanda fiyatları verilen sütlerden belli sayıda almıştır. Tanju Bey’in muzlu süte ödediği ücret ile çilekli süte ödediği ücret aynı olduğuna göre Tanju Bey en az kaç tane muzlu süt almıştır?
KULLANILAN KURAL / FORMÜL:
Asal çarpanlar / ortak bölen kuralı: İki sayının çarpanları birbirine göre asal ise birinin katı olması gerekir.
Denklemler: 8m=5c (m: muzlu süt sayısı, c: çilekli süt sayısı)
ÇÖZÜM ADIMLARI:
Adım 1 — Denklemi kur
Verilen fiyatlardan hareketle eşitlik:
8m = 5c
Adım 2 — Ortak bölenleri incele
5 \mid 8m
\gcd(5,8)=1
\Rightarrow 5 \mid m
Adım 3 — m’yi 5k şeklinde yaz ve yerine koy
m = 5k
8(5k) = 5c
40k = 5c
\frac{40k}{5} = c
8k = c
Adım 4 — En küçük pozitif çözümü bul
k\in\mathbb{Z}^+, \; \text{en küçük } k=1
m = 5k
m = 5\cdot 1
m = 5
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━ TEMEL KAVRAMLAR:
1. Bölünebilme ve EBOB/EKOK
Tanım: İki sayının ortak bölenleri ve ortak katları ilişkisi.
Bu problemde: 5 ve 8 aralarında asal olduğu için 5, eşitlikten dolayı m’yi bölmelidir.
2. Diofantin denklem
Tanım: Tamsayı çözümleri olan lineer denklemler.
Bu problemde:8m=5c denkleminin tamsayı çözümü için m ve c’nin katlarını bulduk.
SIK YAPILAN HATALAR:
m ve c’nin oranını doğrudan 8/5 olarak almak
Yanlış: m = 8, c = 5 seçmek.
Doğru: Denkleme göre m ve c için tamsayı çözümler m=5k,\; c=8k formundadır.
Neden yanlış:8/5 oranı tamsayı eşleştirmez; katsayıların ortak bölenleri göz önüne alınmalıdır.
Düzeltme: Ortak bölenleri kontrol edip en küçük pozitif k’yı seç.