Tamlama gibi görünen ancak tamlama olmayan sözcükler arasında anlam karmaşasını gidermek için virgül kullanılır.
Buna göre aşağıdaki cümlelerin hangisinde bu amaçla virgül kullanılmalıdır?
A) Onların dil macerasını izleyenler, hem onlara hayran olur hem de onlardan korkarlar.
B) Bu hayatında gördüğü en güzel cennet köşelerinden biriydi.
C) Buraya yeni açılan alışveriş merkezi, kentin bütün trafiğini altüst etti.
D) Böylesine etkili bir anlatım biçimiyle çağdaşları arasında farklı bir yere sahip olması normal.
E) Şunun şurasında dergiciliğe gönül vermiş kaç kişi var ki?
Noktalama İşaretleri: Anlam Karmaşasını Önlemede Virgülün Görevi
ÇÖZÜM ADIMLARI & Seçenek Analizi:
Kurala göre, işaret zamiri olan sözcüklerden (bu, şu, o) sonra virgül konulmadığında bu sözcükler kendisinden sonraki isimle birleşerek sıfat tamlaması (işaret sıfatı) gibi algılanabilir. Bu durum anlam karışıklığına yol açar.
- A Seçeneği: Cümlede özneyi belirtmek için zaten virgül kullanılmıştır. Sıfat ya da isim tamlaması karışıklığı oluşturan bir durum yoktur.
- B Seçeneği: “Bu hayatında…” ifadesinde virgül kullanılmadığı için “Bu” sözcüğü “hayat” ismini niteleyen bir işaret sıfatı gibi algılanmakta ve “bu hayatında” şeklinde bir sıfat tamlaması izlenimi vermektedir. Oysa cümlenin asıl anlamı “Bu, [onun] hayatında gördüğü en güzel cennet köşelerinden biriydi.” şeklindedir. Dolayısıyla tamlama yanılgısını ve anlam karmaşasını önlemek için “Bu” sözcüğünden sonra virgül getirilmelidir.
- C Seçeneği: Özneden sonra virgül doğru biçimde kullanılmıştır; tamlama oluşturma riski taşıyan bir durum bulunmamaktadır.
- D Seçeneği: Cümlede sözcükler arasında anlam karmaşası yaratacak yapay bir tamlama görüntüsü yoktur.
- E Seçeneği: “Şunun şurasında” ifadesi kalıplaşmış bir söz öbeğidir, araya virgül konulmasını gerektirecek bir anlam belirsizliği bulunmaz.
Özet ve Doğrulama:
B seçeneğindeki “Bu” zamirinden sonra virgül konularak sözcüğün “hayat” adıyla sahte bir sıfat tamlaması kurması engellenmeli ve özne olduğu netleştirilmelidir.
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
CEVAP: B — Bu hayatında gördüğü en güzel cennet köşelerinden biriydi.
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
Virgülün anlam belirsizliğini giderme işleviyle ilgili benzer bir örnek soru daha çözmek ister misin?