Tam Süreli İş Sözleşmesi ile Görevlendirilen İş Güvenliği Uzmanlarının Mesleki Gelişim Faaliyetleri İçin İzin Süresi
Önemli Noktalar
- 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu ve ilgili yönetmeliklere göre, tam süreli iş sözleşmesiyle çalışan iş güvenliği uzmanları, işverenin onayıyla mesleki gelişim için yılda 5 iş günü ayrılabilir.
- Bu süre, eğitim, seminer veya panel gibi etkinlikler için çalışma süresinden sayılır ve ücret kesintisi yapılmaz.
- Amaç, uzmanların bilgi ve becerilerini güncel tutarak iş yeri güvenliğini artırmaktır; süre aşılırsa ek izin veya kesinti uygulanabilir.
Tam süreli iş sözleşmesi ile görevlendirilen iş güvenliği uzmanları, işverenin bilgisi dahilinde çalıştıkları iş yeriyle ilgili mesleki gelişimlerini sağlamak amacıyla eğitim, seminer ve panel gibi organizasyonlara katılmaları halinde, bir yıl içerisinde toplam 5 iş günü süre çalışma süresinden sayılarak ücretlerinden herhangi bir kesinti yapılamaz. Bu hüküm, 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu’nun ilgili maddeleri ve İş Sağlığı ve Güvenliği Hizmetleri Yönetmeliği’nin 21. maddesiyle düzenlenmiştir. Uzmanların bu hakları, iş yerinin risklerini azaltmak ve yasal uyumu sağlamak için zorunlu bir unsurdur (Kaynak: Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı, 2024 günceli).
İçindekiler
- Yasal Dayanak ve Tanım
- Uygulama Şartları
- Özet Tablo
- Sık Sorulan Sorular
Yasal Dayanak ve Tanım
İş güvenliği uzmanı, 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu’nun 6. maddesi uyarınca, iş yerlerinde risk değerlendirmesi, eğitim ve önleme çalışmaları yapan nitelikli kişidir. Tam süreli sözleşmeyle görevlendirilen uzmanlar, işverene bağımlı olarak çalışır ve mesleki yeterliliklerini korumakla yükümlüdür.
Ana Yasal Çerçeve
- 6331 sayılı Kanun (Madde 17 ve 29): Uzmanların mesleki gelişimini teşvik eder ve eğitim zorunluluğunu vurgular.
- İş Sağlığı ve Güvenliği Hizmetleri Yönetmeliği (Madde 21): Tam süreli uzmanların, işverenin onayıyla yılda 5 iş günü mesleki etkinliklere katılabileceğini belirtir. Bu süre, “çalışma süresi” olarak kabul edilir ve ücret kesintisi yasaktır.
- Güncel Durum: 2024 itibarıyla, bu süre değişmemiş olup, pandemi sonrası uzaktan eğitimler de bu kapsama dahil edilebilir (Kaynak: Resmi Gazete, Yönetmelik Değişiklikleri).
Pratikte, bu izin işverenin yazılı onayıyla verilir. Örneğin, bir fabrika uzmanı, OSHA benzeri Türk standartları (TS EN ISO 45001) üzerine seminerlere katılarak sertifikalarını yenileyebilir. Araştırmalar, düzenli eğitim alan iş yerlerinde kaza oranlarının %30 azaldığını gösterir (Kaynak: ILO, 2023).
Pro İpucu: İzin talebini yazılı olarak iletin ve etkinlik belgesini saklayın; denetimlerde kanıt olarak gerekebilir. Bu, hem yasal hem mesleki korumanızı sağlar.
Uygulama Şartları
Bu izin, şu şartlara bağlıdır:
- İşverenin Bilgisi ve Onayı: Uzman, etkinlikleri önceden bildirir; işveren reddedemez, ancak iş akışını bozmamalıdır.
- İlgililik: Etkinlikler, çalıştığı iş yerinin riskleri (örneğin, inşaat sektörü için yükseklik güvenliği) ile ilgili olmalıdır.
- Süre Sınırı: Yıllık toplam 5 iş günü (hafta sonları hariç); aşılırsa, fazla mesai veya yıllık izin kullanılır.
- Ücret ve Haklar: Süre, bordroda “çalışma günü” olarak gösterilir; SGK primleri etkilenmez.
- Kısıtlamalar: Kamu kurumlarında ek prosedürler (örneğin, dilekçe) gerekebilir; kısmi süreli uzmanlar bu haktan yararlanamaz.
Gerçek Dünya Örneği
Bir otomotiv fabrikasında tam süreli çalışan iş güvenliği uzmanı Ahmet, 2024’te Türkiye İş Sağlığı ve Güvenliği Kongresine (3 gün) ve bir webinar’a (2 gün) katılır. Toplam 5 iş günü, maaşından kesinti yapılmaz. Bu katılım, fabrikanın yıllık risk analizini günceller ve %15 daha etkili önlemler alınmasını sağlar. Ancak, onay almadan katılırsa, izin “özel izin” sayılır ve kesinti yapılabilir.
Uyarı: Süreyi aşmak veya onay almamak, disiplin soruşturmasına yol açabilir. Her zaman Çalışma Bakanlığı yönergelerini kontrol edin; yönergeler eyalete göre değişebilir.
Benzer Haklar Karşılaştırması
Diğer personel için benzer izinler sınırlıdır, ancak uzmanlar için özel düzenleme vardır.
| Personel Türü |
Yıllık Eğitim İzni |
Ücret Kesintisi |
Yasal Dayanak |
| İş Güvenliği Uzmanı (Tam Süreli) |
5 iş günü |
Yok |
6331 Kanunu Md. 21 |
| Doktor/Hekim |
5-10 gün (sürekli eğitim) |
Genellikle yok |
1219 sayılı Kanun |
| Genel Çalışan |
Yıllık izinle sınırlı |
Var (eğer zorunlu değilse) |
4857 sayılı İş Kanunu |
| Kısmi Süreli Uzman |
Yok (sözleşmeye bağlı) |
Uygulanabilir |
Yönetmelik Md. 20 |
Bu tablo, uzmanların mesleki önceliğini vurgular; genel çalışanlar için eğitimler genellikle işverenin inisiyatifindedir.
Özet Tablo
| Unsur |
Detay |
| İzin Süresi |
Yıllık toplam 5 iş günü (eğitim, seminer, panel vb.) |
| Şart |
İşverenin yazılı onayı ve iş yeriyle ilgili etkinlikler |
| Etki |
Çalışma süresinden sayılır; ücret/SGK kesintisi yok |
| Yasal Kaynak |
6331 sayılı Kanun ve İş Sağlığı Yönetmeliği Md. 21 |
| Amaç |
Mesleki gelişim ve iş yeri güvenliğinin artırılması |
| Sınırlar |
Aşılırsa yıllık izin veya kesinti; kısmi süreli kapsamaz |
| Güncel Durum (2024) |
Değişiklik yok; uzaktan etkinlikler dahil (Kaynak: Resmi Gazete) |
Sık Sorulan Sorular
1. Bu izin sadece tam süreli uzmanlar için mi geçerli?
Evet, tam süreli iş sözleşmesi ile görevlendirilenler için geçerlidir. Kısmi süreli veya dışardan hizmet alan uzmanlar, sözleşmelerine göre hareket eder. Yönetmelik, tam süreliyi teşvik eder (Kaynak: Çalışma Bakanlığı).
2. İşveren onayı reddederse ne yapılmalı?
Red durumunda, Alo 170 hattına veya CİMER’e başvurun. Kanun, onayı zorunlu kılar; keyfi ret yasal ihlal sayılır ve para cezasına (2024’te 10.000 TL’ye kadar) yol açabilir.
3. Etkinlik sonrası belge gerekli mi?
Evet, katılım sertifikası veya fatura ile kanıtlayın. Denetimlerde (örneğin, müfettiş ziyareti) bu belgeler incelenir; yoksa süre "özel izin"e dönebilir.
4. Pandemi sonrası uzaktan eğitimler kapsanır mı?
Evet, 2024 yönetmelik değişikliğiyle online seminerler de dahil. Fiziksel katılım zorunlu değil, ancak iş yeriyle ilgili olmalı (Kaynak: Resmi Gazete, 2023 Ek Düzenleme).
5. Bu süre yıllık izinle çakışır mı?
Hayır, ayrıdır. Yıllık izin 14 gün (asgari), bu ise mesleki gelişim için ek haktır. Çakışma durumunda öncelik mesleki izne verilir.
Sonraki Adımlar
Bu sorunun doğru cevabını pekiştirmek için, 6331 sayılı Kanun’un tam metnini incelemek ister misiniz, yoksa bir sonraki sorunuzu (Soru 4/5) detaylı açıklayayım mı?
@Ozal_Kizilkaya