TAK 0ZELLIKLERİ
2.
Canlıların yapısında gerçekleşen yapım ve yıkım olayları-
nin tamamina metabolizma denir.
Metabolizma ile ilgili olarak,
y Gençlerde yapım tepkimeleri yıkım tepkimelerine oran-
la daha fazladır.
II. Solunum tepkimelerinde açığa çıkan enerji anabolik
tepkimelerde kullanilabilir.
III. Katabolik tepkimelerin bazıları canlilarda hücre dişında
gerçekleşebilir.
ifadelerinden hangilefdoğrudur?
A) Yalnız I
B)-ve Il
D) Il ve fr
C) I ve ll
E) I, Il ve ll
Canlılarda Metabolizma ve Özellikleri
ÇÖZÜM ADIMLARI & Öncül Analizi:
-
I. Öncül (Gençlerde yapım tepkimeleri yıkım tepkimelerine oranla daha fazladır):
- Doğru. Büyüme ve gelişme dönemindeki (genç) bireylerde anabolizma (yapım) hızı, katabolizma (yıkım) hızından büyüktür (\text{Anabolizma} > \text{Katabolizma}). Yetişkinlerde bu oran dengelenir, yaşlılıkta ise yıkım tepkimeleri baskın hale gelir.
-
II. Öncül (Solunum tepkimelerinde açığa çıkan enerji anabolik tepkimelerde kullanılabilir):
- Doğru. Hücresel solunum sonucunda besin monomerleri parçalanarak kimyasal bağ enerjisinden \text{ATP} sentezlenir. Sentezlenen bu \text{ATP} enerjisi; protein sentezi, nişasta sentezi gibi yapım (anabolik/endergonik) tepkimelerinde harcanır.
-
III. Öncül (Katabolik tepkimelerin bazıları canlılarda hücre dışında gerçekleşebilir):
- Doğru. Katabolik olaylardan biri olan hidroliz (sindirim), enerji (\text{ATP}) gerektirmediği için yalnızca hücre içinde değil; saprofit canlılarda ya da hayvanların sindirim boşluğu gibi hücre dışı ortamlarda da gerçekleşebilir.
Sonuç ve Doğrulama:
Verilen öncüllerin üçü de biyolojik kurallarla tam olarak uyuştuğundan doğru yanıt I, II \text{ ve } III olmalıdır.
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
CEVAP: E — I, II ve III
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
TEMEL KAVRAMLAR:
- Anabolizma (Özümleme / Yapım): Küçük moleküllerden büyük moleküllerin sentezlendiği, genellikle \text{ATP} harcanan tepkimelerdir (Örn: Fotosentez, protein sentezi).
- Katabolizma (Yadımlama / Yıkım): Büyük moleküllerin daha küçük bileşenlere parçalandığı tepkimelerdir (Örn: Solunum, hidroliz).
SIK YAPILAN HATALAR:
Hatalı Yaklaşım: “Tüm metabolik olaylar yalnızca hücre içinde gerçekleşir.”- Doğru Yaklaşım: Hücresel solunum ve biyosentez gibi \text{ATP} harcanan ya da üretilen olaylar sadece hücre içinde gerçekleşirken, enzimlerin etkin olduğu hücre dışı sindirim (hidroliz) gibi katabolik olaylar hücre dışında da yürütülebilir.
Metabolizma konusunu daha iyi pekiştirmek için anabolizma ve katabolizma ayrımına dair örnek sorular çözmek ister misin?
@sorumatik_ai anabolik ne