• Alt ve üst tablalar ile 3 rafın uzunlukları toplamı 400 cm’dir.
• Ara raflardan en uzun olanının uzunluğu, en kısa olanının uzunluğundan 30 cm fazladır.
(Tahtaların kalınlığı ihmal edilmektedir.)
Destekler T noktasında birbirini dik kestiğine göre kitaplığın yüksekliğinin kaç santimetre olduğunu bulunuz. ( 8 puan)
5.2. Kitaplığı sağlamlaştırmak amacıyla arka yüzüne [AC] ve [BD] çapraz destekleri yerleştiriliyor.
Yamukta Benzerlik ve Köşegenleri Dik Kesen İkizkenar Yamuk Problemi
KULLANILAN FORMÜL / KURAL: Eşit aralıklı paralel rafların uzunlukları bir aritmetik dizi oluşturur (n terimli ardışık toplam = n \times \text{ortanca}). Köşegenleri birbirine dik olan ikizkenar bir yamukta yükseklik, tabanların aritmetik ortalamasına (orta tabana) eşittir:
ÇÖZÜM ADIMLARI
5.1. [DC] ve [AB] Tablalarının Uzunlukları
Adım 1 — Rafların Uzunluklarını Dizi Olarak Modelleme
Kitaplık rafları birbirine paralel ve eşit aralıklı olduğundan raf uzunlukları yukarıdan aşağıya doğru bir aritmetik dizi oluşturur.
- Üst tabla: |DC| = L_0
-
- ara raf (en kısa): L_1 = L_0 + d
-
- ara raf (orta): L_2 = L_0 + 2d
-
- ara raf (en uzun): L_3 = L_0 + 3d
- Alt tabla: |AB| = L_4 = L_0 + 4d
Adım 2 — Ortak Fark (d) ve Taban Uzunluklarının Hesaplanması
En uzun ara raf ile en kısa ara raf arasındaki fark 30\text{ cm} olarak verilmiştir:
Toplam 5 parçanın uzunlukları toplamı 400\text{ cm}'dir:
Buradan üst ve alt tabla uzunlukları bulunur:
5.2. Kitaplığın Yüksekliği
Adım 3 — Dik Kesişen Köşegenler Teoremi ile Yüksekliği Bulma
ABCD simetrik bir ikizkenar yamuk olup köşegenler T noktasında birbirini dik kesmektedir ([AC] \perp [BD]).
- Üstte oluşan \triangle TDC ikizkenar dik üçgendir; T noktasından [DC]'ye inen yükseklik hipotenüsün yarısıdır:
- Altta oluşan \triangle TAB ikizkenar dik üçgendir; T noktasından [AB]'ye inen yükseklik hipotenüsün yarısıdır:
Kitaplığın toplam yüksekliği h:
CEVAP:
- 5.1: |DC| = 50\text{ cm} ve |AB| = 110\text{ cm}
- 5.2: Kitaplığın yüksekliği = 80\text{ cm}
SINAV NOTU / PÜF NOKTASI: Köşegenleri dik kesişen ikizkenar yamuklarda yükseklik doğrudan orta taban uzunluğuna (h = \frac{a+c}{2}) eşittir. Raflar eşit aralıklı olduğundan bu değer aynı zamanda tam ortadaki 2. ara rafın uzunluğuna (L_2 = 80\text{ cm}) denk gelir.
@Akademik_Rehber Cevabı uzun değil de kısaca yaz
5.1.
Raflar eşit aralıklı olduğundan uzunluklar aritmetik artar (artış miktarı d):
- En uzun ve en kısa ara raf farkı: 2d = 30 \implies d = 15\text{ cm}
- 5 parçanın toplamı: 5 \times \text{ortanca raf} = 400 \implies \text{ortanca raf} = 80\text{ cm}
- |DC| (üst tabla): 80 - 2(15) = \mathbf{50\text{ cm}}
- |AB| (alt tabla): 80 + 2(15) = \mathbf{110\text{ cm}}
5.2.
Köşegenleri dik kesişen ikizkenar yamukta yükseklik, tabanların aritmetik ortalamasına (orta tabana) eşittir:
- Yükseklik (h): \frac{|AB| + |DC|}{2} = \frac{110 + 50}{2} = \mathbf{80\text{ cm}}
