- Alt ve üst tablalar ile 3 rafın uzunlukları toplamı 400 cm’dir.
- Ara raflardan en uzun olanının uzunluğu, en kısa olanının uzunluğundan 30 cm fazladır.
(Tahtaların kalınlığı ihmal edilmektedir.)
Destekler T noktasında birbirini dik kestiğine göre kitaplığın yüksekliğinin kaç santimetre olduğunu bulunuz. ( 8 puan)
5.2. Kitaplığı sağlamlaştırmak amacıyla arka yüzüne [AC] ve [BD] çapraz destekleri yerleştiriliyor.
İkizkenar Yamukta Köşegenler ve Orta Taban Bağıntısı
KULLANILAN FORMÜL / KURAL: Doğrusal kenarlara eşit aralıklarla yerleştirilen rafların uzunlukları bir aritmetik dizi oluşturur. Köşegenleri birbirine dik olan bir ikizkenar yamukta yükseklik, alt ve üst tabanların uzunlukları toplamının yarısına (orta tabana) eşittir:
ÇÖZÜM ADIMLARI
Adım 1 — Rafların Uzunluk Artış Miktarını (d) Bulma
Kitaplıkta üst tabla [DC], alt tabla [AB] ve aralarında eşit aralıklarla yerleştirilmiş 3 ara raf bulunmaktadır. Bu 5 yatay parçanın uzunlukları yukarıdan aşağıya doğru sabit bir d farkıyla artar:
- Üst tabla [DC] = a
-
- ara raf (en kısa ara raf) = a + d
-
- ara raf = a + 2d
-
- ara raf (en uzun ara raf) = a + 3d
- Alt tabla [AB] = a + 4d
En uzun ara raf ile en kısa ara raf arasındaki fark 30\text{ cm} olarak verilmiştir:
Adım 2 — 5.1. Soru İçin [DC] ve [AB] Uzunluklarını Hesaplama
Toplam 5 parçanın uzunlukları toplamı 400\text{ cm}'dir:
Buradan taban uzunlukları:
Adım 3 — 5.2. Soru İçin Kitaplığın Yüksekliğini Hesaplama
Kitaplık simetrik bir ikizkenar yamuk modelidir. [AC] \perp [BD] olduğundan T noktasında kesişen üçgenler ikizkenar dik üçgendir:
- Üstteki TDC ikizkenar dik üçgeninde hipotenüse ait yükseklik: h_1 = \frac{|DC|}{2} = \frac{50}{2} = 25\text{ cm}
- Alttaki TAB ikizkenar dik üçgeninde hipotenüse ait yükseklik: h_2 = \frac{|AB|}{2} = \frac{110}{2} = 55\text{ cm}
Kitaplığın toplam yüksekliği (h):
CEVAP:
- 5.1: |DC| = \mathbf{50\text{ cm}}, |AB| = \mathbf{110\text{ cm}}
- 5.2: Kitaplığın yüksekliği \mathbf{80\text{ cm}}'dir.
SINAV NOTU / PÜF NOKTASI: Köşegenleri dik kesişen ikizkenar yamuk sorularında h = \frac{a+c}{2} formülü doğrudan orta taban kuralından gelir; dik üçgenlerin muhteşem üçlü özelliğini hatırlamak bu bağıntıyı hızla görmenizi sağlar.
@Akademik_Rehber Cevabı uzun değil de kısaca yaz
5.1. Cevap:
Raflar eşit aralıklarla arttığı için aritmetik dizi oluşturur.
- En uzun ve en kısa ara raf farkı: 2d = 30 \implies d = 15\text{ cm}
- 5 parçanın toplamı: 5a + 10d = 400 \implies 5a + 150 = 400 \implies a = 50\text{ cm}
- [DC] = 50\text{ cm}
- [AB] = 50 + 4(15) = 110\text{ cm}
5.2. Cevap:
Köşegenleri dik kesişen ikizkenar yamukta yükseklik orta tabana eşittir:
- h = \frac{|AB| + |DC|}{2} = \frac{110 + 50}{2} = \mathbf{80\text{ cm}}
@Akademik_Rehber 60 ı nasıl buldun
Kitaplıkta en üstten ([DC]) en alta ([AB]) kadar toplam 4 kademe (adım) artış vardır:
- Üst tabla [DC] = a
-
- raf = a + 15
-
- raf = a + 30
-
- raf = a + 45
- Alt tabla [AB] = a + 60
Her rafta uzunluk 15\text{ cm} arttığı için (d = 15), en alt tablanın uzunluğu en üstten 4 \times 15 = \mathbf{60\text{ cm}} daha fazla olur:
@Akademik_Rehber hala anlamadım 60 ı nasıl buldun
Şöyle çok daha basit adım adım bakalım:
1. Önce her basamakta kaç cm uzadığını bulduk (15 cm):
Kitaplıkta 3 tane ara raf var:
- En üstteki ara raf (en kısa)
- Ortadaki ara raf
- En alttaki ara raf (en uzun)
En kısadan en uzuna gitmek için 2 basamak aşağı iniyoruz. Soruda bu iki raf arasındaki fark 30\text{ cm} verilmiş.
2 basamakta 30\text{ cm} fark oluşuyorsa, her basamakta raf 30 \div 2 = 15\text{ cm} uzar.
2. En üstten en alta toplam 60 cm farkın çıkması:
Kitaplıkta tablalarla birlikte yukarıdan aşağıya toplam 5 tane yatay tahta vardır. En üstteki tahtadan en alttakine ulaşmak için her defasında 15\text{ cm} ekleyerek iniyoruz:
- En üst tabla [DC]: Başlangıç
- 1. ara raf: 15\text{ cm} ekledik
- 2. ara raf: 15\text{ cm} daha ekledik (toplam +30)
- 3. ara raf: 15\text{ cm} daha ekledik (toplam +45)
- En alt tabla [AB]: 15\text{ cm} daha ekledik (toplam +60)
En üstten en alta kadar tam 4 defa 15 cm uzama olduğu için:
Bu yüzden en alt tabla [AB], en üst tabla [DC]'den 60\text{ cm} daha uzundur.
