cevapları yaz
Tabanları Aynı Olan Üslü İfadelerle Çarpma ve Bölme Tablosu Çözümleri
KULLANILAN KURALLAR VE FORMÜLLER:
- Çarpma Kuralı: Tabanları aynı olan üslü ifadeler çarpılırken taban aynen yazılır, üsler toplanır:x^a \cdot x^b = x^{a+b}
- Bölme Kuralı: Tabanları aynı olan üslü ifadeler bölünürken payın üssünden paydanın üssü çıkarılır:\frac{x^a}{x^b} = x^{a-b}
ÇÖZÜM ADIMLARI:
Adım 1 — Çarpma İşlemleri Bölümünü Doldurma
-
(-6)^2 \cdot (-6)^3 \cdot (-6)
- Açınım: \underbrace{(-6) \cdot (-6)}_{2\text{ tane}} \cdot \underbrace{(-6) \cdot (-6) \cdot (-6)}_{3\text{ tane}} \cdot \underbrace{(-6)}_{1\text{ tane}}
- Sonuç: (-6)^{2+3+1} = (-6)^6
-
\left(\frac{1}{5}\right)^2 \cdot \left(\frac{1}{5}\right)^5
- Açınım: \underbrace{\left(\frac{1}{5}\right) \cdot \left(\frac{1}{5}\right)}_{2\text{ tane}} \cdot \underbrace{\left(\frac{1}{5}\right) \cdot \left(\frac{1}{5}\right) \cdot \left(\frac{1}{5}\right) \cdot \left(\frac{1}{5}\right) \cdot \left(\frac{1}{5}\right)}_{5\text{ tane}}
- Sonuç: \left(\frac{1}{5}\right)^{2+5} = \left(\frac{1}{5}\right)^7
-
3^6 \cdot 3^{-4}
- Açınım: 3 \cdot 3 \cdot 3 \cdot 3 \cdot 3 \cdot 3 \cdot \frac{1}{3} \cdot \frac{1}{3} \cdot \frac{1}{3} \cdot \frac{1}{3} = 3 \cdot 3
- Sonuç: 3^{6+(-4)} = 3^2
-
5^{-4} \cdot 5^7
- Açınım: \frac{1}{5 \cdot 5 \cdot 5 \cdot 5} \cdot (5 \cdot 5 \cdot 5 \cdot 5 \cdot 5 \cdot 5 \cdot 5) = 5 \cdot 5 \cdot 5
- Sonuç: 5^{-4+7} = 5^3
-
\left(\frac{2}{3}\right)^{-1} \cdot \left(\frac{2}{3}\right)^5
- Açınım: \frac{3}{2} \cdot \left(\frac{2}{3}\right) \cdot \left(\frac{2}{3}\right) \cdot \left(\frac{2}{3}\right) \cdot \left(\frac{2}{3}\right) \cdot \left(\frac{2}{3}\right) = \left(\frac{2}{3}\right)^4
- Sonuç: \left(\frac{2}{3}\right)^{-1+5} = \left(\frac{2}{3}\right)^4
-
x^a \cdot x^b (Genelleme Satırı)
- Açınım: \underbrace{x \cdot x \cdots x}_{a\text{ tane}} \cdot \underbrace{x \cdot x \cdots x}_{b\text{ tane}}
- Sonuç: x^{a+b}
Adım 2 — Bölme İşlemleri Bölümünü Doldurma
-
\frac{11^6}{11^2}
- Açınım: \frac{11 \cdot 11 \cdot 11 \cdot 11 \cdot 11 \cdot 11}{11 \cdot 11} = 11 \cdot 11 \cdot 11 \cdot 11
- Sonuç: 11^{6-2} = 11^4
-
\frac{(-3)^7}{(-3)^4}
- Açınım: \frac{(-3) \cdot (-3) \cdot (-3) \cdot (-3) \cdot (-3) \cdot (-3) \cdot (-3)}{(-3) \cdot (-3) \cdot (-3) \cdot (-3)} = (-3) \cdot (-3) \cdot (-3)
- Sonuç: (-3)^{7-4} = (-3)^3
-
\frac{6^3}{6^{-2}}
- Açınım: \frac{6 \cdot 6 \cdot 6}{\frac{1}{6 \cdot 6}} = 6 \cdot 6 \cdot 6 \cdot 6 \cdot 6
- Sonuç: 6^{3 - (-2)} = 6^{3+2} = 6^5
-
\frac{x^a}{x^b} (Genelleme Satırı)
- Açınım: \frac{\overbrace{x \cdot x \cdots x}^{a\text{ tane}}}{\underbrace{x \cdot x \cdots x}_{b\text{ tane}}}
- Sonuç: x^{a-b}
Adım 3 — Tablo Altındaki Genelleme Cümleleri
- Çarpma İşlemi Genellemesi: Tabanları aynı olan üslü ifadeler çarpılırken ortak taban aynen yazılır, üsler toplanarak ortak tabana üs olarak verilir (x^a \cdot x^b = x^{a+b}).
- Bölme İşlemi Genellemesi: Tabanları aynı olan üslü ifadeler bölünürken payın üssünden paydanın üssü çıkarılır ve ortak tabana üs olarak yazılır (\frac{x^a}{x^b} = x^{a-b}).
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
CEVAP TABLOSU ÖZETİ:
| İşlem | Açınım / Açıklama | Sonuç |
|---|---|---|
| (-6)^2 \cdot (-6)^3 \cdot (-6) | 6 tane (-6)'nın çarpımı | (-6)^6 |
| (\frac{1}{5})^2 \cdot (\frac{1}{5})^5 | 7 tane (\frac{1}{5})'in çarpımı | (\frac{1}{5})^7 |
| 5^{-4} \cdot 5^7 | 4 tane 5 sadeleşir, 3 tane 5 kalır | 5^3 |
| (\frac{2}{3})^{-1} \cdot (\frac{2}{3})^5 | 1 tanesi sadeleşir, 4 tane (\frac{2}{3}) kalır | (\frac{2}{3})^4 |
| x^a \cdot x^b | (a+b) tane x’in çarpımı | x^{a+b} |
| \frac{11^6}{11^2} | 2 tane 11 sadeleşir, 4 tane 11 kalır | 11^4 |
| \frac{(-3)^7}{(-3)^4} | 4 tane (-3) sadeleşir, 3 tane (-3) kalır | (-3)^3 |
| \frac{6^3}{6^{-2}} | 6^3 \cdot 6^2 = 5 tane 6’nın çarpımı | 6^5 |
| \frac{x^a}{x^b} | b tanesi sadeleşir, (a-b) tane x kalır | x^{a-b} |
| ━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━ |
TEMEL KAVRAMLAR:
1. Taban ve Üs (Kuvvet)
- Tanım: x^n ifadesinde x taban, n ise kuvveti (üssü) temsil eder.
- Bu problemde: Tabanlar eşit olduğunda çarpma işleminde üsler toplanır, bölme işleminde payın üssünden paydanın üssü çıkarılır.
2. Negatif Kuvvet Çıkarması
- Tanım: Bölme yaparken paydadaki kuvvet negatif ise çıkarma işleminden dolayı artıya döner: a - (-b) = a + b.
- Bu problemde: \frac{6^3}{6^{-2}} = 6^{3 - (-2)} = 6^{3+2} = 6^5 şeklinde uygulanmıştır.
SIK YAPILAN HATALAR:
Üsleri Çarpmak veya Tabanları Toplamak/Çarpmak
- Yanlış: 2^3 \cdot 2^4 = 4^7 veya 2^3 \cdot 2^4 = 2^{12}
- Doğru: 2^3 \cdot 2^4 = 2^{3+4} = 2^7
- Neden yanlış: Tabanlar aynı olduğunda taban değiştirilmez, üsler çarpılmaz; yalnızca kuvvetler toplanır.
Bölmede Negatif Üs İşaretini Karıştırmak
- Yanlış: \frac{6^3}{6^{-2}} = 6^{3-2} = 6^1
- Doğru: \frac{6^3}{6^{-2}} = 6^{3 - (-2)} = 6^5
- Neden yanlış: Kural gereği payın üssünden paydanın üssü çıkarılırken (-2)'nin önündeki eksi işareti ile formüldeki çıkarma eksisi yan yana gelip artıya dönüşür.
Üslü ifadelerde üssün üssü veya tabanları farklı, üsleri aynı olan işlemlerle ilgili benzer alıştırmalar çözmemi ister misin?
