UYGULAYALIM 43
Tablo: Beyza’nın 40 Dakikalık Çalışma Programına İlişkin Etkinlikler ve Süreleri
| Etkinlik | Video | Etkileşimli Soru Çözümü | Mola | Video | Etkileşimli Oyun |
|1--- | 1— | 1--- | 1— | 1--- | 1— |
| Süre (dakika) | \frac{50}{4} | \frac{75}{6} | 5 | \frac{15}{2} | ? |
Buna göre Beyza’nın etkileşimli oyuna ayırdığı süreyi bulunuz.
Beyza’nın Çalışma Programında Kalan Sürenin Hesaplanması
KULLANILAN FORMÜL / KURAL:
\text{Kalan Süre (Etkileşimli Oyun)} = \text{Toplam Süre} - (\text{Tüm Diğer Etkinliklerin Süreleri Toplamı})
ÇÖZÜM ADIMLARI:
Adım 1 — Verilen kesirli süreleri sadeleştirme
İşlemleri kolaylaştırmak için kesirleri en sade hâline getirelim:
-
- Video:
\frac{50}{4} = \frac{50 \div 2}{4 \div 2} = \frac{25}{2}\text{ dakika}
- Etkileşimli Soru Çözümü:
\frac{75}{6} = \frac{75 \div 3}{6 \div 3} = \frac{25}{2}\text{ dakika}
- Mola:
5\text{ dakika} = \frac{10}{2}\text{ dakika}
-
- Video:
\frac{15}{2}\text{ dakika}
Adım 2 — Belirli etkinliklerin toplam süresini bulma
Paydaları eşitlenen tüm süreleri toplayalım:
\text{Toplam Süre} = \frac{25}{2} + \frac{25}{2} + \frac{10}{2} + \frac{15}{2}
\text{Toplam Süre} = \frac{25 + 25 + 10 + 15}{2} = \frac{75}{2}\text{ dakika} \quad (37{,}5\text{ dakika})
Adım 3 — Etkileşimli oyuna ayrılan süreyi hesaplama
Programın tamamı 40 dakika olduğuna göre, toplam süreden diğer etkinliklerin toplamını çıkaralım:
\text{Oyun Süresi} = 40 - \frac{75}{2}
40 = \frac{80}{2}
\text{Oyun Süresi} = \frac{80}{2} - \frac{75}{2} = \frac{5}{2}\text{ dakika} = 2{,}5\text{ dakika}
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
CEVAP: \frac{5}{2} dakika (2 tam \frac{1}{2} dakika veya 2{,}5 dakika)
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
TEMEL KAVRAMLAR:
- Kesirlerde Sadeleştirme: Pay ve paydayı ortak bir bölen ile bölerek kesri daha küçük sayılarla ifade etme işlemidir.
- Kesirlerde Toplama ve Çıkarma: Paydaları eşit olan kesirlerde paylar toplanır veya çıkarılır, ortak payda aynen yazılır.
SIK YAPILAN HATALAR:
Hatalı Yaklaşım: Kesirleri sadeleştirmeden doğrudan büyük paydalarla (örneğin 12 paydasında) eşitlemeye çalışarak işlem karmaşasına düşmek ve zaman kaybetmek.
Doğru Yaklaşım: Öncelikle kesirleri en sade hâle getirmek; böylece paydaların zaten eşit (2) olduğu görülür ve işlem çok daha pratik çözülür.
Kesirlerle toplama ve çıkarma işlemlerini pekiştirmek için benzer bir çalışma programı sorusu daha çözmek ister misin?
