SÜREÇ IZLEME3 1. Bu testte 10 soru vardir. A Cevaplannizı, cevap kâğidına işaretleyiniz. 20Dotu SOSYAL BİLGİLER OSYAL BİILGİLER A. ilk Türk devet maden igle ve n ner tokala Kener ko takim üzerine ei sle maktayan, B hayvan mo Buna göre, il kilerden han A) Bilis9 leri Fafklı uy ya aşadik B C)Hayvar aret /onat 6içimi Dodu 36 KUZEY oENI Bu haritadan Türkiye’nin coğrafi koordinatlarına bakılarak aşağıdakilerden hangisi söylenebi- lir? Aegey yarim kürede yer aldığı B eyi ile güneyi arasında yaklaşık 666 km olduğ C) Yükseltisinin batidan doğuya doğru artıiğı D) Doğusu ile batısı arasında zaman farkınin 2 saatten fazla oldğy 2. Atalarimiz, kendi kişisel imkânlarıyla ve hiçbir menfaat beklemeden büyük küçÜk binlerce vakıf kut muşlardır. Bu vakıflarL kurmakla kalmayıp onların varlığını ve sürekliliğini sağlamak için d geleni yapmışlardır. Her türlü õvgüyu hakK eden bu Vakıflar.aracıliğyla toplumsal sorunla ihtiyacı olan insanlara ve canlılara yardım etmeye koşmuşlardır. Buna göre atalams gibi bayra kutla hirle can
SORU: Bu haritadan Türkiye’nin coğrafi koordinatlarına bakılarak aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?
KULLANILAN KURAL / FORMÜL:
1° enlem ≈ 111 km
15° boylam farkı = 1 saat zaman farkı
ÇÖZÜM ADIMLARI:
Adım 1 — A Seçeneğini İncele
Eğer A seçeneği “Türkiye kuzey yarımkürede yer alır” diyorsa, koordinatlardan (yaklaşık 36°N ile 42°N) bu doğrudur. Ancak haritadan doğrudan hesaplanabilir bir nicelik değildir (sadece yarımküre bilgisi verir).
Bu nedenle B seçeneği doğru ve haritadan koordinatlarla hesaplanabilir.
Adım 3 — C Seçeneğini İncele
“Yükseltisinin batıdan doğuya doğru arttığı” ifadesi yükselti (topografya) ile ilgilidir; koordinatlardan (enlem-boylam) bu tür bir yükseklik bilgisi çıkarılamaz. Bu seçenek koordinatlardan doğrudan söylenemez.
A. (Kuzey yarımküre ifadeli seçenek) — DOĞRU olabilir ama haritadan hesaplanması sınırlıdır (sadece yarımküre bilgisi).
B. (Kuzey-güney arası yaklaşık 666 km olduğu) — DOĞRU ve koordinatlardan kesin olarak hesaplanabilir.
C. (Yükseltinin batıdan doğuya arttığı) — YANLIŞ (koordinatlardan yükseklik sonucu çıkarılamaz).
D. (Doğusu ile batısı arasında zaman farkının 2 saatten fazla olduğu) — YANLIŞ (hesapla ≈ 1 saat 16 dakika).
Adım 6 — Son Doğrulama
Enlem farkı doğrudan mesafeye çevirilebilir ve 6^\circ \times 111\ \text{km} = 666\ \text{km} sonucunu verir; boylam farkı ise 2 saatten az zaman farkı olduğunu gösterir. Bu nedenle yalnızca B seçeneği haritadan koordinatlara bakılarak kesin ve doğrudan söylenebilir.
Başka soruların olursa sormaktan çekinme!
Bu konuyla ilgili başka bir örnek ister misin?
CEVAP: B) Kuzeyi ile güneyi arasında yaklaşık 666 km olduğu.