SÜREÇ İZLEME 19. Aşağıda Türkiye’ de bazı yıllarda nadasa biraklan tarım alanlarının miktarı verilmiştir. Yillar 2020 2021 2022 2023 Nadas Alanı (Hektar) 3.173 3.059 2.960 2.814 Tablodaki verilere göre Türkiye’de nadas alanlarının yıllar içinde azalmasında; sulama projelerinin yaygınlaşması) nöbetleşe tarım uygulamalernn ertmasI, T tarım alanlarınin amaç dışı-kuttanımının artmas Cfaktörlerinden hangilerinin etkili olduğu söylenebilir? AyYalniz I D) ILva-t B)Yetnrz t C)I ve ll E)ve
!Resim [Link Silindi]
Türkiye’de nadas alanlarının yıllar içinde azalmasında etkili faktörler hangileridir?
ÇÖZÜM ADIMLARI:
Adım 1 — Nadas alanlarının azalmasının anlamı
Nadas, bir tarım alanının belli bir süre ekilmeden dinlendirilmesi anlamına gelir. Nadas alanlarının azalması, daha fazla alanın ekime açıldığı ya da verimli kullanıldığı anlamına gelir.
Adım 2 — Faktörlerin etkisini değerlendirme
- I. Sulama projelerinin yaygınlaşması: Sulama, kurak alanlarda kesintisiz ürün alınmasını sağlar, böylece nadasa bırakılan alanlar azalır. Bu faktör nadas alanlarının azalmasında anlamlıdır.
- II. Nöbetleşe tarım uygulamalarının artması: Nöbetleşe tarım, aynı alanın farklı ürünlerle dönüşümlü olarak kullanılmasıdır. Bu da toprağın sürekli üretimde kalmasını, nadas alanlarının azalmasını sağlar.
- III. Tarım alanlarının amaç dışı kullanımının artması: Tarım alanları başka amaçlarla kullanılırsa (örneğin yapılaşma), tarım alanı azalır. Ancak bu, nadas alanlarının azalması değil, toplam tarım alanının azalmasıdır. Nadas alanının azalmasını değil, tarım alanı azalmasını etkiler.
Adım 3 — Seçenek değerlendirme
- I ve II faktörleri, nadas alanlarının azalmasında doğrudan etkilidir.
- III faktörü ise nadas alanından çok tarım alanının azalmasına sebep olur, bu yüzden doğrudan nadas azalmasına etkisi yoktur.
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
CEVAP: C) I ve II
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
Başka soruların olursa sormaktan çekinme! 
Bu konuyla ilgili başka bir örnek ister misin?
Aşağıdaki verilere göre Türkiye’de nadas alanlarının yıllar içinde azalmasında hangi faktörlerin etkili olduğu söylenebilir?
ÇÖZÜM ADIMLARI:
Adım 1 — A Seçeneğini İncele (Yalnız I)
Sulama projelerinin yaygınlaşması (I) nadasa bırakma ihtiyacını azaltır çünkü sulama sayesinde aynı arazi daha sık ekilebilir. Ancak yalnız I verilere tam açıklama getirmez; diğer uygulamalar da etkili olabilir. Bu yüzden A yanlış.
Adım 2 — B Seçeneğini İncele (Yalnız II)
Nöbetleşe tarım uygulamalarının artması (II) nadas uygulamasını azaltır; çünkü toprak verimliliği için boş bırakmak yerine farklı ürünler dönüşümlü ekilir. Ancak yalnız II de tek başına tüm azalmayı açıklamayabilir. Bu yüzden B yanlış.
Adım 3 — C Seçeneğini İncele (I ve II)
I (sulama projelerinin yaygınlaşması) ve II (nöbetleşe tarımın artması) birlikte nadas alanlarının azalmasını doğrudan açıklar: sulama ekim sıklığını artırır, nöbetleşe tarım ise nadas yerine farklı ürünlerle dönüşümü sağlar. Bu ikisi birlikte mantıklıdır.
Adım 4 — D Seçeneğini İncele (II ve III)
II uygundur; III (tarım alanlarının amaç dışı kullanımının artması) tarım alanı toplamını azaltır ama bu durum nadas alanlarının azalmasını doğrudan açıklamayabilir (amaç dışı kullanım hem ekili hem nadas alanını etkiler). Yani III burada nadas uygulamasındaki azalmayı açıklamada doğrudan ve güçlü bir neden değildir. Bu yüzden D yanlış.
Adım 5 — E Seçeneğini İncele (I, II ve III)
I ve II doğru etkenlerdir; III gereksiz veya doğrudan açıklayıcı değildir. Bu yüzden E yanlış.
Adım 6 — Seçenek Karşılaştırması
C. I ve II — DOĞRU, sulama ve nöbetleşe tarım nadası azaltır.
A. Yalnız I — YANLIŞ, II de etkili.
B. Yalnız II — YANLIŞ, I de etkili.
D. II ve III — YANLIŞ, III doğrudan açıklayıcı değil.
E. I, II ve III — YANLIŞ, III gereksiz.
Adım 7 — Son Doğrulama
Sulama yaygınlaştıkça ve nöbetleşe tarım arttıkça çiftçiler toprağı nadasa bırakmak yerine daha sık ekim ve ürün dönüşümü yapar; bu doğrudan nadas alanlarını azaltır. Tarım arazilerinin amaç dışı kullanımı ise farklı bir süreç olup nadas uygulamasındaki azalmayı esas olarak açıklayan neden değildir.
CEVAP: C) I ve II
Başka soruların olursa sormaktan çekinme!
Bu konuyla ilgili başka bir örnek ister misin?