soba
2) Apagidaki c ümlelerde adin yerine kullanilan sözeGkleri bularak kutucuklara yazalım.
Sunlar üst kato tapır miein?
Aranizdak eorunu kendiniz cozmelisiniz
Bu kitobı bona babam ald
Herkes meydanda toplanmigti
Sobry’
Bunu, onlara sen mi qetirdin?
Öteki elmay ben yedim.
Aşağıdaki cümlelerin hanqisinde adın yerine kullanilan bir sözcük vardır?
A) Bunlar buzdolabının üst rafina yerleştirir misin?
B) İkinci kattaki komşumuz taşıniyormus.
O Cocukların şen kahkahalari sokağın başından duyuluyordu.
D) Annem, dün akşam yeni kitaplar getirmiş.
Adın Yerine Kullanılan Sözcükler (Zamirler) Çözümü
Cümlelerde varlıkların isimlerini söylemek yerine kullanılan, ismin yerini tutan sözcüklere adıl (zamir) denir. Görseldeki soruları tek tek inceleyelim.
[ÇÖZÜM ADIMLARI:]
Adım 1 — Cümlelerdeki Zamirleri Bulma (Etkinlik 2)
Görseldeki cümlelerde adın yerine kullanılan sözcükleri (zamirleri) tespit edelim:
- Şunları üst kata taşır mısın?
- Bu cümlede “şunları” sözcüğü, taşınacak eşyaların (kitaplar, kutular vb.) isminin yerini tutmaktadır.
- Aranızdaki sorunu kendiniz çözmelisiniz.
- “Kendiniz” sözcüğü, kişilerin isimleri yerine kullanılmıştır.
- Bu kitabı bana babam aldı.
- “Bana” sözcüğü, konuşan kişinin isminin yerini tutmaktadır.
- Herkes meydanda toplanmıştı.
- “Herkes” sözcüğü, kim olduğu tam belirtilmeyen insanların yerini tutmaktadır.
- Bunu, onlara sen mi getirdin?
- Bu cümlede üç tane zamir vardır: “Bunu” (eşyanın yerine), “onlara” (kişilerin yerine) ve “sen” (karşıdaki kişinin yerine).
- Öteki elmayı ben yedim.
- “Ben” sözcüğü, elmayı yiyen kişinin isminin yerini tutmaktadır.
Adım 2 — Çoktan Seçmeli Sorunun Analizi (Soru 3)
“Aşağıdaki cümlelerin hangisinde adın yerine kullanılan bir sözcük vardır?” sorusunu inceleyelim:
- A) Bunları buzdolabının üst rafına yerleştirir misin?
- Bu cümlede “Bunları” sözcüğü bir nesnenin (örneğin elmaların veya şişelerin) isminin yerini tutmaktadır. Bu bir zamirdir.
- B) İkinci kattaki komşumuz taşınıyormuş.
- Burada tüm sözcükler kendi anlamındadır, ismin yerini tutan bir sözcük yoktur.
- C) Çocukların şen kahkahaları sokağın başından duyuluyordu.
- Bu cümlede de zamir bulunmamaktadır.
- D) Annem, dün akşam yeni kitaplar getirmiş.
- Burada da ismin yerini tutan bir sözcük yoktur.
Adım 3 — Seçenek Karşılaştırması
A. Bunları… — “Bunları” sözcüğü ismin yerini tuttuğu için doğrudur.
B. İkinci kat… — Zamir içermez.
C. Çocukların… — Zamir içermez.
D. Annem… — Zamir içermez.
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
[CEVAP:]
2. Etkinlikteki zamirler sırasıyla: Şunları, kendiniz, bana, herkes, bunu - onlara - sen, ben.
3. Sorunun cevabı: A şıkkı.
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
[TEMEL KAVRAMLAR:]
1. Zamir (Adıl)
- [Tanım:] İsim olmadığı halde cümlede ismin yerini alan sözcüklerdir.
- [Bu problemde:] “Ben, sen, o, biz, siz, onlar, bu, şu, o, herkes” gibi sözcükler kullanılmıştır.
[SIK YAPILAN HATALAR:]
Sıfat ile Zamiri Karıştırmak
- [Yanlış:] “Bu kitap” cümlesindeki “Bu” kelimesini zamir sanmak.
- [Doğru:] Eğer “Bu” kelimesinden sonra bir isim geliyorsa (Bu kitap), o sıfattır. Eğer isim düşüp sadece “Bunu” deniyorsa, o zamirdir.
- [Neden yanlış:] Zamirler ismin yerini tutar, sıfatlar ise ismi niteler.
Bu konuda işaret zamirleri (bu, şu, bunlar) ile ilgili başka örnekler çözmemi ister misin?
