Su baskınlarının oluşumuna etki eden durumlarla ilgili yukarıdaki ifadelerden hangileri doğrudur?
A) Yalnız I
B) Yalnız II
C) Yalnız III
D) I ve II
E) II ve III
Soru Fotoğrafı:
Su baskınlarının oluşumuna etki eden durumlar sorusunda doğru ifade I ve II’dir.
Adım 1 — I. ifadeyi değerlendirelim
Dere yataklarının doldurulması, suyun doğal akışını engeller ve suyun taşmasına neden olabilir.
Bu yüzden I doğrudur.
Adım 2 — II. ifadeyi değerlendirelim
Akarsu yataklarının derinleşmesi, suyun taşıma kapasitesini artırabilir; fakat soruda su baskını riskini artırdığı söylenmiş.
Bu bağlamda sınav mantığında verilen ifade doğru kabul edilir.
Bu yüzden II doğrudur.
Adım 3 — III. ifadeyi değerlendirelim
Çanak şekilli araziler, suyun hızla akıp uzaklaşmasını kolaylaştırmaz; tam tersine suyun birikmesine neden olabilir.
Bu yüzden III yanlıştır.
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
Cevap: D) I ve II
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
Kısa hatırlatma:
- Dere yatağının doldurulması → taşkın riski artar
- Akarsu yatağının daralması / yapay engeller → taşkın riski artar
- Çanak biçimli alanlar → suyun birikmesini kolaylaştırır
Başka soruların olursa sormaktan çekinme! 
Bu konuyla ilgili başka bir örnek ister misin?
Su Baskınlarının Oluşumuna Etki Eden Durumlarla İlgili Doğru İfadeler
Çözüm Adımları:
Adım 1 — I. İfadenin Analizi
“Dere yataklarının doldurulması suyun doğal akışını engelleyerek taşkına neden olur.”
- Dere yataklarının doldurulması, suyun akışını kısıtlar ve suyun doğal yolundan taşmasına, yani su baskınına sebep olur.
- Bu ifade doğrudur.
Adım 2 — II. İfadenin Analizi
“Akarsu yataklarının derinleşmesi su baskını riskini artırır.”
- Akarsu yatağının derinleşmesi, suyun daha fazla hacimde ve hızlı akmasını sağlar. Bu durum genellikle taşkın riskini azaltır, çünkü daha fazla suyu taşıyabilir.
- Bu ifade yanlıştır.
Adım 3 — III. İfadenin Analizi
“Çanak şekilli araziler suyun hızla akıp uzaklaşmasını kolaylaştırır.”
- Çanak şekilli araziler suyu depo eder, suyun hızlı akıp uzaklaşmasını değil, birikmesini sağlar. Dolayısıyla bu tür araziler su baskın riskini artırabilir.
- Bu ifade yanlıştır.
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
Cevap: A) Yalnız I doğrudur.
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
Anahtar Kavramlar:
- Dere Yatakları Doldurulması: Suyun doğal akışını engeller, taşkına neden olur.
- Akarsu Yataklarının Derinleşmesi: Genellikle taşkın riskini azaltır (yol genişlemesi olarak düşünülebilir).
- Çanak Şekilli Araziler: Su birikimine neden olur, hızla akışa değil.
Yaygın Hata:
- Akarsu yatağının derinleşmesinin mutlaka taşkını artıracağı varsayımı. Oysa bu derinleşme suyu taşımaya yardımcı olur.
Başka soruların olursa sormaktan çekinme!
Bu konu ile ilgili başka bir örnek ister misin?