Su altında batık bir gemiyi araştıran ekip, suyun derinliklerinde elektromanyetik dalgaların mekanik dalgalara göre daha çok soğurulduğunu fark etmiştir.
Buna göre bu ekibin araştırmasında kullandığı su altında daha az soğurulan dalga aşağıdakilerden hangisi olabilir?
A) Sonar
B) Radar
C) Termal kamera
D) Röntgen
E) Bilgisayarlı Tomografi
Mekanik ve Elektromanyetik Dalgaların Yayılması ve Sonar Cihazı
KULLANILAN FORMÜL / KURAL: Maddesel ortama ihtiyaç duyan mekanik dalgalar (özellikle ses dalgaları) suda düşük soğurulma ile uzun mesafelere iletilebilirken; elektromanyetik dalgalar yüksek dielektrik ve iletkenlik özellikleri nedeniyle su ortamında hızla soğurularak enerjilerini kaybeder.
ÇÖZÜM VE SEÇENEK ANALİZİ
Soruda su altında elektromanyetik dalgaların mekanik dalgalara göre daha fazla soğurulduğu belirtilmiştir. Bu durumda araştırmacıların su altında daha az soğurularak derinlere ulaşabilen bir mekanik dalga (ses dalgası) kullanan cihazı tercih etmesi gerekir:
- A) Sonar: Mekanik dalga olan yüksek frekanslı ses dalgalarını (ultrases) kullanır; su ortamında soğurulması az olduğu için su altı haritalama ve batık tespitinde kullanılır.
- B) Radar: Radyo dalgaları ve mikrodalga gibi elektromanyetik dalgalar ile çalışır; suda şiddetle soğurulur.
- C) Termal kamera: Kızılötesi (enfraruj) elektromanyetik dalgaları algılar; su altında hızla soğurulduğu için derin sular için elverişli değildir.
- D) Röntgen: X-ışınları adı verilen elektromanyetik dalgaları kullanır.
- E) Bilgisayarlı Tomografi: Kesitsel görüntüleme amacıyla X-ışınları (elektromanyetik dalga) kullanır.
CEVAP: A) Sonar
SINAV NOTU / PÜF NOKTASI: TYT Fizik dalgalar ünitesinde sıkça test edilen bu ayrıma dikkat edilmelidir: Sonar ve Ultrason ses dalgalarıyla (mekanik dalga) çalışırken; Radar, Röntgen, MR (radyo dalgası) ve Tomografi elektromanyetik dalgalarla çalışır.