Məhlul Qarışıqlarında Faiz Nisbətinin Hesablanması
KULLANILAN FORMÜL / KURAL: İki müxtəlif qatılıqlı məhlul qarışdırıldıqda son qarışığın faizini hesablamaq üçün məhlul qarışığı düsturundan istifadə olunur: m_1 \cdot p_1 + m_2 \cdot p_2 = (m_1 + m_2) \cdot p_{\text{son}}.
ÇÖZÜM ADIMLARI
Adım 1 — Məhlullardakı Saf Spirt Miqdarının Hesablanması
Şərtdə verilən 30 qram 30%-li və 20 qram 40%-li spirt məhlullarının tərkibindəki xalis spirt kütlələrini ayrı-ayrılıqda tapaq:
m_{\text{spirt}_1} = 30 \cdot \frac{30}{100} = 9\text{ qram}
m_{\text{spirt}_2} = 20 \cdot \frac{40}{100} = 8\text{ qram}
Adım 2 — Ümumi Qarışığın Kütləsi və Cəm Spirtin Tapılması
Məhlullar qarışdırıldıqda ümumi kütlə və ümumi xalis maddə miqdarı toplanır:
m_{\text{ümumi}} = 30 + 20 = 50\text{ qram}
m_{\text{spirt}} = 9 + 8 = 17\text{ qram}
Adım 3 — Qarışıqdakı Spirtin Faizinin Tapılması
Alınan 50 qram məhlulda 17 qram xalis spirt olduğuna görə faiz nisbətini quraq:
p_{\text{son}} = \frac{17}{50} \cdot 100\% = 34\%
CEVAP: E) 34% (p_{\text{son}} = 34\%)
SINAV NOTU / PÜF NOKTASI: Qarışıq məsələlərində vaxta qənaət etmək üçün birbaşa 30 \cdot 30 + 20 \cdot 40 = 50 \cdot x \implies 900 + 800 = 50x \implies 1700 = 50x \implies x = 34\% xətti bərabərliyindən istifadə edə bilərsiniz.
Səhifədəki Digər Sualların Qısa Həlləri
-
Sual 2:
- 400\text{ kq} buğdadan 20% itki ilə un alınır: x = 400 \cdot (1 - 0.20) = 400 \cdot 0.80 = 320\text{ kq}.
- Undan 30% artım ilə çörək alınır: y = 320 \cdot (1 + 0.30) = 320 \cdot 1.30 = 416\text{ kq}.
- Cavab: B) 416 kq
-
Sual 5:
- Dövri onluq kəsr: 0,(2) = \frac{2}{9}.
- Hissəsinə görə ədədin tapılması: 20 : \frac{2}{9} = 20 \cdot \frac{9}{2} = 90.
- Ədədin 30%-i: 90 \cdot 0.30 = 27.
- Cavab: A) 27
-
Sual 6:
- Cədvəldə cəmi 10 ədəd var (hamısı həqiqi ədəddir).
- İrrasional ədədlər: \pi+3, e-2.7, \frac{\pi}{3.14}, \frac{\sqrt{37}}{3} (cəmi 4 ədəd). Buradan p = \frac{4}{10} \cdot 100\% = 40\%.
- Rasional ədədlər: 10 - 4 = 6 ədəd.
- Tam ədədlər: 9, -2 (cəmi 2 ədəd). Tam ədədlər rasional ədədlərin q\%-dir: q = \frac{2}{6} \cdot 100\% = \frac{100}{3}\% = 33\frac{1}{3}\%.
- Fərq: p - q = 40 - 33\frac{1}{3} = 6\frac{2}{3}\%.
- Cavab: A) 6\frac{2}{3}\%