- Etkinlik
Sözlü, yazılı, görsel, işitsel kaynaklardan, nesnelerden ve eşyalardan yararlanarak ve aşağıda sizlerle paylaşılan ilkelere dikkat ederek bir aile tarihi çalışması yapınız. Çalışmanızı sınıfınızda sunarak arkadaşlarınızla paylaşınız.
Görsel 2.14 Büyükanne ve torun
Aile tarihi çalışması yapılırken dikkat edilmesi gereken ilkeler şöyledir:
• Aile tarihinizle ilgili görüşme yapacağınız aile büyüğünü belirleyiniz.
• Aile büyüğünüze sormak istediğiniz soruları belirleyiniz (Onlara doğum, evlenme tarihleri, meslekleri, kendi ve çocuklarının hayatlarındaki önemli olayları soru olarak sorabilirsiniz.).
• Sorularınıza verilen yanıtları farklı yöntemlerle kaydedeceksiniz. Buna ilişkin hazırlık yapınız. Örneğin bir ses / görüntü kayıt cihazı alabilirsiniz ya da görüşme anında yanıtları not edebilirsiniz.
• Edindiğiniz bilgileri raporlaştırınız.
Öneri
Aile Tarihim" adlı etkinliği yapınız.
Aile Tarihi Çalışması Rehberi ve Örnek Uygulama
Aile tarihi çalışması; geçmişimizi, kökenlerimizi ve ailemizin yaşadığı önemli olayları öğrenmemizi sağlayan bir sözlü tarih çalışmasıdır. Bu çalışma sayesinde hem aile bağları güçlenir hem de geçmişteki yaşam biçimleri, gelenekler ve toplumsal değişimler birinci elden kavranır.
Aile Tarihi Çalışmasının Aşamaları
- Görüşme Yapılacak Kişinin Belirlenmesi:
- Ailenin geçmişi hakkında bilgi sahibi olan büyükanne, büyükbaba veya diğer bir aile büyüğü seçilir.
- Soruların Hazırlanması:
- Geçmişe ışık tutacak kronolojik ve açık uçlu sorular listelenir.
- Kayıt ve Görüşme Ortamı:
- Görüşme yapılacak ortamın sakin olması sağlanır. Cevaplar ses kaydı, video veya deftere not alma yoluyla eksiksiz kaydedilir.
- Tarihî Nesne ve Belgelerin İncelenmesi:
- Varsa eski fotoğraflar, nüfus cüzdanları, mektuplar, saat veya takı gibi aile yadigârı eşyalar incelenir.
- Raporlaştırma ve Sunum:
- Elde edilen tüm bilgiler düzenli bir metin hâline getirilir ve sınıfta sunulmak üzere hazırlanır.
Örnek “Aile Tarihim” Rapor Taslağı
Aşağıdaki taslağı kendi aile büyüğünle yapacağın görüşmeye göre doldurarak sınıfında sunabilirsin:
- Görüşülen Kişi: Büyükanne / Büyükbaba
- Görüşme Tarihi: … / … / 202…
- Görüşülen Konular:
| Soru | Alınan Yanıt / Notlar |
|---|---|
| Nerede ve ne zaman doğdunuz? | 1952 yılında Trabzon’un Maçka ilçesinde doğdum. |
| Çocukluğunuz nasıl geçti, hangi oyunları oynardınız? | Köyde geçti; çelik çomak, saklambaç ve misket oynardık. |
| Ne zaman evlendiniz ve aileniz nereye yerleşti? | 1974 yılında evlendik ve iş durumu nedeniyle İstanbul’a taşındık. |
| Mesleğiniz neydi? | Öğretmenlik yaptım, uzun yıllar köy okullarında çalıştım. |
| Ailemizden kalan en eski hatıra eşyası nedir? | Dedemin gençlik yıllarından kalma gümüş köstekli cep saati ve siyah-beyaz düğün fotoğrafları. |
Sunum İçin Sonuç Paragrafı:
“Yaptığım bu görüşme sonucunda ailemin köyden şehre nasıl göç ettiğini, o dönemin zorluklarını ve ailemizin değerlerini daha iyi anladım. Eski aile albümünden edindiğim fotoğraflarla bu hikâyeyi görsel olarak destekledim.”
Sınav ve Ders İpucu:
Sözlü tarih çalışmalarında en önemli unsur birinci elden kaynaklara (olayı bizzat yaşayan kişilerin anlatımları ve o döneme ait eşyalar) ulaşmaktır. Sunum yaparken büyükanne veya büyükbabanın eski bir fotoğrafını sınıfa getirmek sunumunu çok daha etkili kılacaktır.
Bu çalışmayı hazırlarken sunumuna eklemek istediğin eski bir nesne veya sormak istediğin farklı bir soru örneği üzerinde birlikte çalışmak ister misin?