Bu cümlede boş bırakılan yerlere düşüncenin akışına göre aşağıdakilerin hangisinde verilenler sırasıyla getirilebilir?
Çocuklarının her davranışını aşırı bir biçimde ---- anne ve babalar, ---- bireyler yetiştirir.
Açıklama ve Çözüm:
Bu tür sorularda, cümlenin anlam bütünlüğünü sağlayacak en uygun kelime çiftlerini bulmamız gerekmektedir. Cümlede boşlukları doldururken mantıklı ve akışa uygun olmasına dikkat etmeliyiz.
Cümlede “her davranışını aşırı bir biçimde” ifadesi anne ve babaların bir tür aşırılıklı davranışını anlatmaktadır. İkinci boşlukta ise, bu tarz anne ve babaların nasıl bireyler yetiştirdiği belirtiliyor.
Seçeneklere bakalım:
A) kontrol eden - başkasına bağımlı
B) etkileyen - kendini gösteremeyen
C) reddeden - kendi ayakları üstünde duramayan
D) denetleyen - kuralcı olan
E) öven - özgürlükten yoksun
Bu seçeneklere göre cümleyi dolduralım:
-
A şıkkı (kontrol eden - başkasına bağımlı):
Çocuklarının her davranışını aşırı bir biçimde kontrol eden anne ve babalar, başkasına bağımlı bireyler yetiştirir.- Mantıklı ve anlamlı bir cümle oluşturuyor. Kontrol eden anne ve babalar kendi kararlarını veremeyen, bağımlı bireyler yetiştirir.
-
B şıkkı (etkileyen - kendini gösteremeyen):
Çocuklarının her davranışını aşırı bir biçimde etkileyen anne ve babalar, kendini gösteremeyen bireyler yetiştirir.- Etkileme kelimesi bu bağlamda çok uygun değil, çünkü etkileyen anne ve babalar genellikle olumlu bir etkileme olarak anlaşılabilir.
-
C şıkkı (reddeden - kendi ayakları üstünde duramayan):
Çocuklarının her davranışını aşırı bir biçimde reddeden anne ve babalar, kendi ayakları üstünde duramayan bireyler yetiştirir.- Reddeden kelimesi bu bağlamda tutarlı değil, çünkü reddeden anne ve babalar genellikle uzakta duran veya kabul etmeyen olabilir.
-
D şıkkı (denetleyen - kuralcı olan):
Çocuklarının her davranışını aşırı bir biçimde denetleyen anne ve babalar, kuralcı olan bireyler yetiştirir.- Kuralcı birey yetiştirmek burada mantıklı olabilir, fakat denetlemenin sonucunda bağımlılık veya kendine güvensiz bireyler yetiştirme daha mantıklıdır.
-
E şıkkı (öven - özgürlükten yoksun):
Çocuklarının her davranışını aşırı bir biçimde öven anne ve babalar, özgürlükten yoksun bireyler yetiştirir.- Öven anne ve babalar genelde özgüvenli bireyler yetiştirir, özgürlükten yoksun olan bireylerin bu ilişkiyle açıklanması mantıklı gelmiyor.
En doğru seçenek A şıkkıdır: kontrol eden - başkasına bağımlı
Bu şekilde cümle:
Çocuklarının her davranışını aşırı bir biçimde kontrol eden anne ve babalar, başkasına bağımlı bireyler yetiştirir.
Cevap: A) kontrol eden - başkasına bağımlı
