- Aşağıdaki cümlelerde yer alan birleşik
sözcüklerden hangisinin yazımı yanlıştır?
A) Şirketin ayaküstü toplantıiları, zaman verimliliğini
artirmak adına hzla
inlaşan bir uygulama
hâline geldi.
B) Sanatçının alabildiğine özgür ruhu, eserlerine
yansıyan sinırsız bir yaraticılikla kendini
gösteriyordu.
/
Proje kapsaminda kuşbakışı çekilen görüntüler,
şehrin dokusunu analiz etmek için eşsiz bir kaynak
sundu.
D) Müdür, elverdiğince çaba göstererek ekibin
motivasyonunu yüksek tutmayı başardı ve
hedeflere ulaştırdı.
E) Birçok akademisyen, disiplinler arası çalışmaların
bilimsel ilerlemeyi hizlandırdığı konusunda
hemfikirdir.
Birleşik Sözcüklerin Yazımı
ÇÖZÜM ADIMLARI & SEÇENEK ANALİZİ:
- A Seçeneği: “ayaküstü” — Türk Dil Kurumu (TDK) kuralına göre; alt, üst ve üzeri sözlerinin sona getirilmesiyle kurulan ve somut olarak yer bildirmeyen birleşik sözcükler bitişik yazılır (ayaküstü, suçüstü, akşamüstü vb.). Dolayısıyla yazımı doğrudur.
- B Seçeneği: “alabildiğine” — Kalıplaşmış birleşik zarf durumundaki bu sözcük bitişik yazılır. Yazımı doğrudur.
- C Seçeneği: “kuşbakışı” — Benzetme yoluyla kalıplaşmış ve belirli bir bakış açısını niteleyen birleşik bir sözcüktür; bitişik yazılır. Yazımı doğrudur.
- D Seçeneği: “elverdiğince” — Sözcüğün kökü olan “elvermek” (yetmek, uygun olmak) kalıplaşmış birleşik bir fiildir ve bitişik yazılır. Dolayısıyla “elverdiğince” sözcüğünün yazımı doğrudur.
- E Seçeneği: Cümlede geçen “disiplinler arası” ifadesi ayrı yazılmıştır. Ancak TDK’ye göre bu sözcük, terim anlam kazanarak kaynaşmış bir birleşik sözcüktür ve “disiplinlerarası” şeklinde bitişik yazılmalıdır (uluslararası, milletlerarası, disiplinlerarası). Bu nedenle yazımı yanlıştır.
Sonuç ve Doğrulama:
Terim niteliği taşıyan ve kaynaşmış olan “disiplinlerarası” sözcüğünün ayrı yazılması bir yazım yanlışıdır.
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
CEVAP: E — Birçok akademisyen, disiplinler arası çalışmaların…
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
“Alt / üst / üzeri” sözcükleriyle kurulan ve somut yer bildirip bildirmediğine göre yazımı değişen diğer birleşik sözcük kurallarını da inceleyelim mi?
